محمدرضا اورمزدی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به هم‌زمانی مناسبت‌های هفته مازندران و هفته گردشگری در ماه‌های متوالی، اظهار کرد: این مناسبت‌ها فرصت مناسبی برای بازخوانی ظرفیت‌ها و چالش‌های گردشگری استان است؛ چراکه مازندران و به تبع آن کشور، نیازمند یک نقشه راه مشخص در حوزه گردشگری هستند.
وی با بیان اینکه گردشگری صنعتی پویا و توسعه‌یافته و یکی از ظرفیت‌های مهم اقتصادی محسوب می‌شود، افزود: با این حال، راهبرد ما نباید صرفاً نگاه اقتصادی به گردشگری باشد، بلکه لازم است گردشگری را به یک مقوله هویت‌محور تبدیل کنیم؛ به این معنا که سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در این حوزه بر اساس داده‌ها و داشته‌های فرهنگی و اجتماعی، ظرفیت‌های محیطی و ویژگی‌های فیزیوگرافی هر منطقه صورت گیرد.
این پژوهشگر صنعت گردشگری با اشاره به چالش‌های متعدد گردشگری مازندران، تصریح کرد: موضوع پسماند و زباله، ترافیک و مشکلات محورهای ارتباطی، به‌ویژه در غرب استان و مسیرهای مواصلاتی منتهی به پایتخت، از جمله مسائل جدی این حوزه است که با افزایش ورود مسافران و گردشگران، ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند.
اورمزدی با اشاره به شرایط خاص استان در جریان جنگ تحمیلی دوم و سوم سال ۱۴۰۴، خاطرنشان کرد: در این مقاطع، مازندران پذیرای شمار زیادی از هم‌وطنان از سراسر کشور بود که برای اسکان به این استان سفر کردند. این موضوع نشان‌دهنده مسئولیت خطیر مازندران در شرایط مختلف است و ضرورت توجه جدی‌تر به زیرساخت‌ها و مدیریت گردشگری را دوچندان می‌کند.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت گردشگری صرفاً بر عهده یک دستگاه نیست، گفت: شهرداری‌ها به‌عنوان مدیران شهری، دهیاری‌ها در مناطق روستایی، شوراهای اسلامی شهر و روستا و همچنین وزارت راه و شهرسازی، هر یک نقش مهمی در این زمینه دارند و باید با حضور مؤثر و تصمیم‌سازی اصولی، برای ساماندهی و توسعه گردشگری استان اقدام کنند.
تابلوهای گردشگری؛ حلقه مغفول‌مانده مدیریت سفر
این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به اهمیت تابلوهای راهنمای گردشگری در مناطق شهری و روستایی، اظهار کرد: این تابلوها صرفاً ابزار اطلاع‌رسانی نیستند، بلکه نقش مهمی در هدایت مسافران، مدیریت جریان تردد گردشگران و ساماندهی ترافیک در محدوده‌های شهری دارند.
وی افزود: شهرهای گردشگرپذیر از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و میراثی متنوعی برخوردارند و مسافران برای دسترسی مناسب به این ظرفیت‌ها به راهنمایی دقیق و استاندارد نیاز دارند. از این رو، تابلوهای راهنمای گردشگری باید بر اساس ضوابط مشخص، از جمله استانداردهای رنگ‌بندی، ابعاد و اشکال هندسی طراحی و نصب شوند.
اورمزدی با تأکید بر ضرورت چندزبانه بودن این تابلوها، تصریح کرد: تابلوهای گردشگری باید علاوه بر زبان فارسی، به زبان‌های انگلیسی و عربی نیز اطلاعات لازم را در اختیار گردشگران قرار دهند. همچنین استفاده از رنگ‌بندی استاندارد، از جمله رنگ‌های سفید و قهوه‌ای، در طراحی این تابلوها اهمیت دارد.
وی با انتقاد از کم‌رنگ بودن نقش تابلوهای راهنمای گردشگری در شهرهای توریستی، گفت: متأسفانه در بسیاری از موارد، به‌ویژه در شهرها که مسئولیت نصب و ساماندهی این تابلوها بر عهده شهرداری‌هاست، نگاه درآمدزایی و تجاری‌سازی بر کارکرد اصلی آن‌ها، یعنی اطلاع‌رسانی و تسهیل دسترسی گردشگران، غلبه پیدا کرده است.
این پژوهشگر گردشگری با اشاره به ظرفیت‌های قانونی حمایت از فعالان این بخش، بیان کرد: بر اساس قانون و رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، دریافت عوارض از بخش خصوصی گردشگری بابت نصب تابلوهای راهنمای گردشگری ممنوع است و این موضوع در قانون ایرانگردی و جهانگردی نیز مورد تأکید قرار گرفته است؛ با این وجود، متأسفانه برخی شهرداری‌ها همچنان با رویکرد درآمدزایی به این موضوع نگاه می‌کنند و به جای تسهیل فعالیت بخش خصوصی، به دنبال دریافت عوارض هستند.
تابلوهای گردشگری در شهرهای توریستی باید استاندارد و کاربردی باشند
اورمزدی با اشاره به وضعیت تابلوهای راهنمای گردشگری در شهرهای شمالی کشور، از جمله رامسر، اظهار کرد: شهری مانند رامسر سالانه میزبان میلیون‌ها گردشگر است و انتظار می‌رود زیرساخت‌های اطلاع‌رسانی آن متناسب با این حجم از ورود مسافر ساماندهی شود؛ اما حتی در مواردی که تابلوهایی نصب شده‌اند، استانداردهای لازم به‌درستی رعایت نشده است.
وی ادامه داد: این تابلوها نه از نظر زبان و اطلاعات ارائه‌شده پاسخگوی نیاز گردشگران هستند و نه معیارهای استاندارد جهانی در آن‌ها رعایت شده است. برای نمونه، گردشگر باید بتواند با مشاهده تابلوها از فاصله و مسافت خود تا جاذبه‌های مهمی مانند جواهرده، موزه‌ها، تله‌کابین و دیگر مراکز گردشگری مطلع شود.
این استاد دانشگاه افزود: حتی اطلاعات ساده‌ای مانند فاصله مرکز شهر رامسر تا محدوده‌های گردشگری همچون جنگل دالخانی نیز در بسیاری از تابلوها دیده نمی‌شود؛ در حالی که درج چنین اطلاعاتی می‌تواند به برنامه‌ریزی بهتر گردشگران و مدیریت زمان سفر کمک کند.
اورمزدی با انتقاد از بی‌توجهی برخی شهرداری‌ها به الزامات قانونی در این حوزه، گفت: متأسفانه در کنار ضعف‌های اجرایی، در مواردی شاهد رفتارهایی مغایر با قانون هستیم. به نظر می‌رسد برخی شهرداری‌ها به دلیل اولویت دادن به درآمدزایی، از اجرای کامل قوانین و مقررات ابلاغی در زمینه نصب تابلوهای گردشگری فاصله گرفته‌اند.
تابلوهای راهنمای گردشگری بخشی از حقوق مسافران است
وی با تأکید بر اینکه تابلوهای راهنمای گردشگری در برنامه‌ریزی سفر نقش مؤثری دارند، اظهار کرد: مسافر با استفاده از این تابلوها می‌تواند مسیر حرکت خود، زمان‌بندی بازدید از جاذبه‌ها و نحوه دسترسی به مقاصد گردشگری را بهتر مدیریت کند. از این منظر، این تابلوها علاوه بر کارکرد اطلاع‌رسانی، ابزاری برای ساماندهی اصولی تردد گردشگران و بخشی از نظام مدیریت سفر محسوب می‌شوند.
این پژوهشگر صنعت گردشگری با بیان اینکه تابلوهای راهنما را می‌توان پیشانی شهرهای گردشگرپذیر دانست، خاطرنشان کرد: موضوع نصب و ساماندهی این تابلوها باید از منظر حقوق مسافر نیز مورد توجه قرار گیرد. در منشور حقوق مسافر و همچنین منابع تخصصی حوزه گردشگری، از جمله مباحث مربوط به راهنمای تور و فنون تورگردانی، بر حقوق گردشگران تأکید شده است.
اورمزدی که در حوزه حقوق شهری و حقوق مسافر نیز فعالیت تخصصی و سابقه تدریس دارد، افزود: مجموعه قوانین، مقررات و مستندات حقوقی نشان می‌دهد که ما باید مدافع حقوق شهروندان و همچنین گردشگران داخلی و خارجی باشیم و اجازه ندهیم حقوق قانونی و مکتسبه فعالان صنعت گردشگری نادیده گرفته شود.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت رعایت قوانین و مقررات ابلاغی در زمینه نصب تابلوهای راهنمای گردشگری، گفت: انتظار فعالان حوزه گردشگری این است که شهرداری‌ها و دستگاه‌های مرتبط، به‌ویژه سازمان‌های حمل‌ونقل شهری وابسته به شهرداری‌ها، با توجه جدی به الزامات قانونی و حقوق مکتسبه بخش خصوصی، زمینه توسعه زیرساخت‌های اطلاع‌رسانی گردشگری را فراهم کنند و به جای نگاه درآمدزایی، تسهیل سفر و حمایت از گردشگران و فعالان این صنعت را در اولویت قرار دهند.
انتهای پیام
