فهرست یکصد سایت میراث زمین‌شناختی روز جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ (۶ نوامبر ۲۰۲۶) در رویداد میراث زمین‌شناختی IUGS در شهر لوله، در منطقه آلگاروِ پرتغال، اعلام شد. میزبان این رویداد ژئوپارک جهانی یونسکوی آلگاروِنسیس بود. از ایران، دو پرونده کوه آتشفشانی دماوند و زمین‌لغزه سیمره، بررسی شد که هر دو در این فهرست ثبت شدند.
زمین‌لغزه سیمره در جنوب‌غرب ایران، در مرز استان‌های لرستان و ایلام، در دامنه شمال‌شرقی تاقدیس کبیرکوه در کمربند چین‌خورده زاگرس قرار دارد. این سایت با شماره ۲۹۳ و در گروه ژئومورفولوژی و فرایندهای فعال زمین‌شناختی ثبت شده است.
دکتر علیرضا امری‌کاظمی، رییس شبکه ژئوپارک‌های جهانی ایران و نایب‌رییس کمیته ملی علوم زمین و ژئوپارک‌های کمیسیون ملی یونسکو، که پرونده سیمره را در کنار کوه آتشفشانی دماوند در این رویداد ارائه کرده است، به ایسنا گفت: پرونده سیمره کار گروهی بود که با همراهی ایمان انتظام سلطانی، فرهاد انصاری مقدم، رضا شهبازی و جعفر عمرانی از سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، محمدرضا قاسمی از پژوهشکده علوم زمین، این پرونده را سال گذشته تهیه و ارسال کردیم. پس از ارائه مدارک به داوران و دفاع از پرونده، آن را در آلگاروِ ارائه کردم و IUGS با رای داوران سیمره را رسماً به عنوان سایت برگزیده معرفی کرد.
امری‌کاظمی درباره اهمیت علمی سیمره گفت: حجم مواد جابه‌جاشده در این زمین‌لغزه حدود ۴۴ کیلومتر مکعب برآورد شده است. با این حجم، سیمره بزرگ‌ترین زمین‌لغزه غیرآتشفشانی شناخته‌شده در خشکی‌های زمین است. حجم آن به زمین‌لغزه‌های غول‌آسای مریخ نزدیک است و پژوهشگران آن را با آن‌ها مقایسه کرده‌اند.
نایب‌رییس کمیته ملی علوم زمین و ژئوپارک‌های کمیسیون ملی یونسکو اضافه کرد: بخش بزرگی از دامنه کبیرکوه، که لایه‌های سخت آهک آسماری روی آن قرار دارد، فرو ریخت و به بهمنی از سنگ تبدیل شد. این توده از ارتفاعی حدود ۱۲۱۰ متر پایین آمد، از رودخانه سیمره گذشت و تا ۱۹ کیلومتر پیش رفت. ضخامت آوارها در بعضی جاها به حدود ۴۱۰ متر می‌رسد. آوارها دو دره را پر کردند و جلوی رودخانه‌ها را بستند و دریاچه‌های بزرگی پشت آن‌ها شکل گرفت. سن‌سنجی با کربن ۱۴ زمان این رویداد را بین حدود ۸۷۰۰ تا ۹۸۰۰ سال پیش نشان می‌دهد.
رییس شبکه ژئوپارک‌های جهانی ایران ادامه داد: هریسون و فالکون نخستین بار در سال‌های ۱۹۳۷ و ۱۹۳۸ میلادی سیمره را معرفی کردند و از آن زمان پژوهش‌های زیادی درباره آن انجام شده است.
امری کاظمی افزود: سیمره برای فهم اینکه زمین‌لغزه‌های بزرگ چطور تا این فاصله پیش می‌روند، چه عاملی آن‌ها را به راه می‌اندازد و چه خطری دارند، یک مرجع جهانی است. برای مقایسه با پدیده‌های مشابه در سیاره‌های دیگر هم اهمیت دارد.
نایب‌رییس کمیته ملی علوم زمین و ژئوپارک‌های کمیسیون ملی یونسکو با اشاره به اینکه این انتخاب، سیمره را در کنار مهم‌ترین مکان‌های زمین‌شناختی جهان قرار می‌دهد، اظهار کرد: هرچند این عنوان به خودی خود از سیمره محافظت نمی‌کند. ارزش آن در این است که توجه بیشتری به حفاظت از این پدیده و استفاده آموزشی و گردشگری از آن جلب کند.
برنامه سایت‌های میراث زمین‌شناختی IUGS در سال ۲۰۲۲ آغاز شد. «صد سایت نخست» در همان سال در زومایای اسپانیا و «صد سایت دوم» در سال ۲۰۲۴ در بوسان کره جنوبی اعلام شد. تا امروز بیش از هزار متخصص از ۹۰ کشور و ۲۰ سازمان بین‌المللی در معرفی، داوری و انتخاب این سایت‌ها شرکت کرده‌اند. «صد سایت سوم» در ۴۷ کشور قرار دارد و شش سایت آن در خاورمیانه است. کوه فوجی در ژاپن، آبدره‌های نروژ، گسل سن‌آندریاس در آمریکا و کوه آکونکاگوا در آرژانتین از دیگر سایت‌های این دوره‌اند.
انتهای پیام
