به گزارش ایسنا، در این نشست، دکتر مصطفی علیپور شاعر و پژوهشگر ادبیات با بررسی زمینه‌های تاریخی و اجتماعی ظهور نیما یوشیج، به تبیین جایگاه او در تحول شعر فارسی و نقش منظومه «افسانه» در شکل‌گیری جریان شعر نو پرداخت.

وی با تأکید بر اینکه چهره‌های بزرگ ادبی و هنری در خلأ تاریخی ظهور نمی‌کنند، گفت: هر هنرمندی محصول اقتضائات زمان و مکان خویش است و برای شناخت جایگاه نیما نیز باید تحولات اجتماعی، سیاسی و ادبی ایران پس از مشروطه را در نظر گرفت.

علیپور با اشاره به تغییر کارکرد شعر فارسی پس از مشروطه و نزدیک شدن آن به زندگی و دغدغه‌های مردم، اظهار کرد: در این دوره، شاعرانی همچون نسیم شمال تلاش کردند زبان مردم و مسائل اجتماعی را وارد شعر کنند؛ اما مسئله مهم این بود که چگونه می‌توان میان بیان دغدغه‌های اجتماعی و حفظ کیفیت هنری و جوهر شعری تعادل برقرار کرد. اهمیت نیما در ایجاد همین پیوند است.

این مدرس ادبیات در ادامه، سه مؤلفه «زمان، مکان و زبان» را از عناصر بنیادین در نگاه نیما به شعر دانست و توضیح داد: شاعر باید با زمانه، جغرافیای زیستی و زبان جامعه خود ارتباطی واقعی داشته باشد. شعر زمانی از اصالت برخوردار می‌شود که از تجربه زیسته شاعر و واقعیت‌های پیرامون او سرچشمه بگیرد.

«افسانه»؛ آغاز افقی تازه در شعر فارسی

بخش دیگری از این نشست به بررسی منظومه «افسانه» اختصاص داشت؛ اثری که به گفته علیپور، از نقاط عزیمت مهم در تحول شعر معاصر فارسی به شمار می‌رود.

وی با اشاره به اینکه نیما در این منظومه همچنان از وزن کلاسیک بهره می‌گیرد، اما در ساختار و شیوه روایت دست به نوآوری می‌زند، افزود: اهمیت «افسانه» تنها در محتوای آن نیست، بلکه در فرم، ساختار گفت‌وگومحور، شخصیت‌پردازی و ظرفیت نمایشی اثر نیز قابل مشاهده است.

به گفته وی، گفت‌وگوی میان عاشق و افسانه، فضایی دراماتیک و نمایشی در شعر ایجاد کرده و آن را از الگوهای رایج شعر کلاسیک متمایز می‌کند.

علیپور همچنین با اشاره به ویژگی‌های رمانتیک و تصویرپردازی‌های تازه در این منظومه، نمونه‌هایی از زبان و تصاویر شاعرانه نیما را بررسی کرد و نشان داد که چگونه شاعر با آفرینش استعاره‌ها و نمادهای متفاوت، افق‌های تازه‌ای در زیبایی‌شناسی شعر فارسی گشوده است.

سلسله‌نشست‌های ادبی «یک جرعه شعر» با هدف نقد و بررسی آثار شاعران معاصر و فراهم آوردن فضایی برای گفت‌وگوی تخصصی، آموزش و مشق شعر، به همت سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی در دانشگاه خوارزمی برگزار می‌شود.

انتهای پیام