جواد مختار رضایی، روز چهارشنبه ۲۰ آبان در نشست خبری با قدردانی از فعالیت رسانه‌ها در حوزه اطلاع‌رسانی و پیشگیری از جرایم سایبری، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اهداف پلیس فتا فراجا در تعامل با رسانه‌ها، افزایش آگاهی عمومی و پیشگیری از وقوع جرایم سایبری است، اما نکته اساسی این است که آگاهی مردم باید به رفتار ایمن تبدیل شود.

وی افزود: هشدارهایی مانند کلیک نکردن روی لینک‌های آلوده، در اختیار نگذاشتن کدهای تأیید و پرهیز از پرداخت وجه به بهانه دریافت وام فوری، زمانی اثربخش خواهند بود که در رفتار روزمره مردم نهادینه شوند. در این مسیر، تولید محتوای متناسب با ذائقه و نیاز مخاطبان اهمیت ویژه‌ای دارد و رسانه‌ها با هنر و خلاقیت خود می‌توانند پیام‌های پیشگیرانه را به شکل مؤثرتری منتقل کنند.

رضایی با بیان اینکه حتی جلوگیری از گرفتار شدن یک نفر در دام جرایم سایبری نیز ارزشمند است، ادامه داد: ممکن است انتشار یک تصویر خصوصی، اخاذی اینترنتی یا کلاهبرداری مالی زندگی یک فرد را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین اگر یک محتوای رسانه‌ای بتواند حتی از وقوع جرم برای یک نفر جلوگیری کند، مأموریت خود را به‌درستی انجام داده است.

وی بر ضرورت تولید محتوای اختصاصی برای گروه‌های مختلف اجتماعی تأکید کرد و گفت: ذائقه نوجوانان، جوانان، میانسالان، معلمان و سایر اقشار جامعه متفاوت است و لازم است رسانه‌ها متناسب با مخاطبان خود محتوا تولید کنند. همچنین استفاده از ظرفیت زبان‌های محلی، به‌ویژه زبان ترکی، می‌تواند در انتقال مؤثرتر پیام‌های آموزشی و ارتقای سواد سایبری نقش داشته باشد.

معاون اجتماعی پلیس فتا فراجا با تأکید بر اینکه اطلاع‌رسانی رسانه‌ها نباید صرفاً به هشدارهای پلیسی محدود شود، خاطرنشان کرد: اقدامات عملیاتی پلیس فتا، شناسایی و دستگیری مجرمان و نتایج پیگیری پرونده‌ها نیز باید از طریق رسانه‌ها به اطلاع مردم برسد تا شهروندان بدانند پلیس فتا علاوه بر هشدار و پیشگیری، در برخورد با مجرمان سایبری نیز اقدامات عملیاتی انجام می‌دهد.

لینک‌های آلوده با عناوین روزمره؛ شگرد مستمر کلاهبرداران

رضایی با اشاره به تداوم کلاهبرداری از طریق لینک‌های آلوده، اظهار کرد: لینک‌های مرتبط با عکس‌های یادگاری، کارت دعوت عروسی، دریافت کالابرگ، مسائل معیشتی، به‌روزرسانی اپلیکیشن‌های بانکی و حتی ابلاغیه‌های قضایی جعلی همچنان از شگردهای مورد استفاده مجرمان سایبری هستند.

وی افزود: مجرمان با استفاده از موقعیت‌های هیجانی و ایجاد حس فوریت، افراد را به کلیک روی لینک‌ها ترغیب می‌کنند. برای مثال، ممکن است فرد پس از حضور در یک مراسم، پیامی از طرف یکی از آشنایان خود با عنوان آماده شدن عکس‌ها دریافت کند و بدون تردید روی لینک آن کلیک کند.

وی با اشاره به شگرد جعل ابلاغیه‌های قضایی گفت: در برخی موارد، پیام‌هایی با عنوان ابلاغیه قضایی و با مهلت‌های کوتاه برای شهروندان ارسال می‌شود. حتی ممکن است فایل ارسالی ظاهراً PDF باشد و عنوان و مشخصات آن نیز به سامانه ثنا شباهت داشته باشد، اما با کلیک روی لینک تعبیه‌شده در آن، کاربر به یک صفحه فیشینگ هدایت شود.

رضایی با بیان اینکه مجرمان سایبری صرفاً به دنبال موجودی حساب بانکی افراد نیستند، تصریح کرد: اطلاعات هویتی و اعتبار دیجیتال افراد نیز برای مجرمان ارزشمند است. نصب برنامه‌های آلوده می‌تواند دسترسی غیرمجاز به پیامک‌های تلفن همراه را فراهم کند و از این طریق، امکان دسترسی به حساب‌های کاربری در پیام‌رسان‌ها و حتی برخی خدمات بانکی و مالی فراهم شود.

وی با اشاره به اهمیت اطلاعات موجود در پیام‌رسان‌های خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای گفت: اطلاعاتی که خبرنگاران در پیام‌رسان‌های خود دارند، می‌تواند بسیار ارزشمند باشد و دسترسی غیرمجاز به این اطلاعات، زمینه سوءاستفاده‌های گسترده‌تری را فراهم کند.

معاون اجتماعی پلیس فتا فراجا تأکید کرد: در صورت هک شدن پیام‌رسان، کاربران نباید صرفاً با حذف آن از گوشی تصور کنند مشکل برطرف شده است؛ بلکه باید برنامه آلوده‌ای را که روی تلفن همراه نصب شده شناسایی و حذف کنند و اقدامات امنیتی لازم را برای بازیابی حساب کاربری انجام دهند.

رضایی فعال‌سازی تأیید دومرحله‌ای را یکی از مهم‌ترین راهکارهای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به پیام‌رسان‌ها دانست و از رسانه‌ها خواست این موضوع را به‌صورت مستمر به شهروندان آموزش دهند.

وی همچنین نسبت به سوءاستفاده از اعتبار افراد در پلتفرم‌های خرید اقساطی هشدار داد و گفت: در برخی شیوه‌های جدید، مجرمان با دسترسی به اطلاعات و حساب‌های کاربری افراد، اقدام به خرید اقساطی به نام آنان می‌کنند و شهروندان پس از مدتی متوجه بدهی‌هایی می‌شوند که خود ایجاد نکرده‌اند.

پلیس فتا به هیچ فرد یا کانالی مجوز فعالیت نمی‌دهد

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سوءاستفاده برخی افراد از نام و نشان پلیس فتا در فضای مجازی اظهار کرد: برخی کانال‌ها و صفحات در پیام‌رسان‌هایی مانند تلگرام و روبیکا با استفاده از آرم پلیس فتا و ادعای داشتن مجوز از این پلیس، اقدام به فعالیت می‌کنند که شهروندان باید نسبت به این موضوع هوشیار باشند.

رضایی با تأکید بر اینکه پلیس فتا به افراد و کانال‌ها برای چنین فعالیت‌هایی مجوز نمی‌دهد، افزود: استفاده از عنوان و نشان پلیس فتا برای جلب اعتماد مردم، به‌ویژه در تبلیغات فروشگاه‌ها و ارائه وام فوری، می‌تواند زمینه‌ساز سوءاستفاده و کلاهبرداری باشد.

کشف ۹۵ درصد جرایم سایبری در آذربایجان‌شرقی / دستگیری ۳۲ کلاهبردار در پرونده‌های فیشینگ

سرهنگ اکبر محمدجعفری، رئیس پلیس فتا آذربایجان‌شرقی، از دستگیری ۳۲ نفر از کلاهبرداران کلان در حوزه فیشینگ و کلاهبرداری‌های مالی طی هشت ماه گذشته خبر داد و گفت: این افراد در مجموع در ۱۸۱۲ فقره پرونده در سطح کشور نقش داشته‌اند.

وی با تشریح اقدامات این پلیس در حوزه مقابله با جرایم سایبری اظهار کرد: طی هشت ماه گذشته، حدود ۱۰ پرونده عمده در حوزه فیشینگ و کلاهبرداری‌های مالی در استان مورد رسیدگی قرار گرفته و در جریان این پرونده‌ها ۳۲ نفر از کلاهبرداران کلان دستگیر شده‌اند.

وی افزود: میزان کلاهبرداری منتسب به افراد دستگیرشده حدود ۷۱ میلیارد تومان بوده و این افراد در مجموع با ۱۸۱۲ فقره پرونده در سطح کشور مرتبط بوده‌اند که رسیدگی به این پرونده‌ها همچنان با هدف احقاق حقوق شهروندان ادامه دارد.

محمدجعفری با اشاره به اقدامات پلیس فتا در حوزه فوریت‌های سایبری بیان کرد: در این بخش، تاکنون حدود ۱۶۷ میلیارد تومان از وجوه حاصل از کلاهبرداری با اقدامات فوری و پیگیری‌های قضایی در حساب‌های مربوطه مسدود شده است تا امکان بازگرداندن آن‌ها به مالباختگان فراهم شود.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از جرایم سایبری به کلاهبرداری‌های مالی اختصاص دارد، گفت: در حال حاضر حدود ۷۰ درصد جرایم سایبری مورد بررسی در این حوزه به کلاهبرداری‌های مالی مربوط می‌شود و با وجود تغییر شگردهای مجرمان، بخش عمده پرونده‌ها با اقدامات تخصصی پلیس کشف می‌شوند.

رئیس پلیس فتا آذربایجان‌شرقی با اشاره به نرخ کشف جرایم سایبری در استان، از کشف حدود ۹۵ درصد این جرایم خبر داد و افزود: با توجه به به‌روزرسانی مداوم روش‌ها و شگردهای مجرمان سایبری، امکان وقوع جرایم جدید و دشوارتر شدن شناسایی برخی از آن‌ها وجود دارد و به همین دلیل، پیشگیری و افزایش آگاهی عمومی اهمیت زیادی دارد.

پاسخگویی روزانه به حدود ۴۰۰ تماس شهروندان

محمدجعفری با اشاره به فعالیت بخش فوریت‌های پلیس فتا اظهار کرد: روزانه نزدیک به ۴۰۰ تماس از سوی شهروندان با این بخش برقرار می‌شود و ممکن است به دلیل حجم تماس‌ها، برخی افراد برای ارتباط با کارشناسان مدتی پشت خط منتظر بمانند.

وی از شهروندان خواست در صورت مواجهه با جرایم سایبری، در اسرع وقت موضوع را به پلیس فتا اطلاع دهند تا اقدامات لازم برای مسدودسازی وجوه و پیگیری قضایی انجام شود.

وی با تأکید بر ضرورت همکاری رسانه‌ها با پلیس فتا گفت: رسانه‌ها علاوه بر انتشار محتوای آموزشی و پیشگیرانه، می‌توانند بازخوردها، انتقادها، شکایت‌ها و درخواست‌های شهروندان را نیز به پلیس منتقل کنند تا زمینه ارائه خدمات بهتر و رفع مشکلات احتمالی فراهم شود.

کسب‌وکارهای اینترنتی نیز در معرض جرایم سایبری هستند

رئیس پلیس فتا آذربایجان‌شرقی با اشاره به اهمیت پیشگیری از جرایم در حوزه کسب‌وکارهای اینترنتی بیان کرد: افرادی که قصد راه‌اندازی کسب‌وکار در فضای مجازی را دارند، می‌توانند پیش از آغاز فعالیت از آموزش‌ها و راهنمایی‌های پلیس فتا استفاده کنند تا ضمن جلوگیری از گرفتار شدن در دام کلاهبرداران، بستر فعالیت آن‌ها نیز به محلی برای وقوع جرم تبدیل نشود.

وی با اشاره به مسئولیت رسانه‌ها در انتشار تبلیغات فضای مجازی افزود: رسانه‌ها باید پیش از انتشار تبلیغات، نسبت به اعتبار و ماهیت فعالیت کسب‌وکارها اطمینان حاصل کنند؛ چراکه انتشار تبلیغات کلاهبرداری می‌تواند به اعتبار رسانه، حقوق شهروندان و حتی مسئولیت‌های حقوقی و قضایی آن رسانه آسیب وارد کند.

محمدجعفری با اشاره به نمونه‌هایی از تبلیغات غیرمعتبر در رسانه‌ها گفت: در مواردی با رسانه‌ها تماس گرفته و درباره ماهیت برخی تبلیغات هشدار داده‌ایم؛ چراکه ممکن است مدیران رسانه بدون اطلاع از ماهیت واقعی یک فعالیت، آگهی مربوط به آن را منتشر کنند.

هشدار درباره وام فوری و سوءاستفاده از اطلاعات هویتی

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش تبلیغات جعلی وام فوری و استخدام فوری در فضای مجازی اظهار کرد: برخی مجرمان با استفاده از این عناوین، ابتدا مبالغی را با بهانه تشکیل پرونده، تکمیل مدارک یا افزایش مبلغ وام از متقاضیان دریافت می‌کنند و در نهایت نیز بدون ارائه هیچ خدمتی، از دسترس خارج می‌شوند.

محمدجعفری افزود: در برخی موارد، کلاهبرداران پس از دریافت پول، از قربانی درخواست می‌کنند ویدئویی با مضمون رضایت از دریافت وام تهیه کند؛ در حالی که هیچ وجهی به حساب او واریز نشده است. سپس از این ویدئو برای جلب اعتماد سایر متقاضیان استفاده می‌کنند.

وی نسبت به ارسال مدارک هویتی، کپی شناسنامه، اسناد ازدواج و پروانه‌های کسب‌وکار برای صفحات و کانال‌های ناشناس هشدار داد و گفت: این اطلاعات ممکن است در مراحل بعدی برای جعل هویت و انجام فعالیت‌های مجرمانه مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

رئیس پلیس فتا آذربایجان‌شرقی همچنین با اشاره به فرآیند رسیدگی به پرونده‌های کلاهبرداری گفت: در برخی پرونده‌ها، مجرمان از حساب افراد مختلف به‌عنوان حساب واسطه استفاده می‌کنند و وجوه سرقت‌شده پس از عبور از چند حساب، برای خرید کالاهایی مانند طلا و تلفن همراه به کار گرفته می‌شود. در این فرآیند، شناسایی افرادی که در خرید و فروش اموال حاصل از جرم نقش دارند نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.

محمدجعفری در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای فضای مجازی برای کودکان اظهار کرد: یکی از آسیب‌های جدی در این حوزه، برقراری ارتباط مجرمان با کودکان و دریافت تصاویر خصوصی از آنان با هدف اخاذی است.

وی افزود: نداشتن ارتباط صمیمانه و مستمر میان والدین و فرزندان می‌تواند موجب شود کودکان اتفاقات و تهدیدهایی را که در فضای مجازی با آن مواجه می‌شوند، با خانواده خود در میان نگذارند و همین مسئله زمینه تشدید آسیب را فراهم کند.

وی تأکید کرد: والدین باید ارتباطی صمیمانه و مستمر با فرزندان خود داشته باشند تا کودکان در صورت مواجهه با هرگونه تهدید، بتوانند بدون ترس موضوع را با خانواده مطرح کنند.

رئیس پلیس فتا آذربایجان‌شرقی همچنین نسبت به سوءاستفاده از ناآگاهی کودکان برای دسترسی به حساب‌های کاربری والدین هشدار داد و گفت: مجرمان ممکن است با ارسال پیام‌هایی برای کودکان، از اطلاعات و حساب‌های کاربری آن‌ها برای دسترسی به حساب‌های والدین و انجام کلاهبرداری استفاده کنند.

محمدجعفری در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای ناشی از هوش مصنوعی نیز اظهار کرد: پلیس فتا موضوع هوش مصنوعی و کاربردهای آن را به‌طور جدی دنبال می‌کند و مطالعات و بررسی‌های لازم در این زمینه در حال انجام است.

وی با تأکید بر ضرورت استفاده آگاهانه از ابزارهای هوش مصنوعی گفت: کاربران نباید تمامی اطلاعات و داده‌های خود را بدون ملاحظه در اختیار این ابزارها قرار دهند؛ چراکه اطلاعات واردشده ممکن است با مخاطراتی همراه باشد.

وی همچنین با اشاره به امکان تولید تصاویر و محتوای جعلی با استفاده از هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: نمونه‌هایی از تولید محتوای تصویری با این فناوری که موجب بروز مشکلاتی برای شهروندان شده، به پلیس فتا گزارش شده و این موضوع نیز در حال بررسی و پیگیری است.

انتهای پیام