به گزارش ایسنا، آیت الله سروش محلاتی استاد حوزه علمیه قم در مراسم عزاداری شهادت زهرا با زمینه تبیین اصل برائت در قرآن گفت: مفهوم برائت و کفر به طاغوت در قرآن جایگاه مهمی دارد، تا جایی که لازمه ایمان شمرده می شود، اما برائت در قرآن عموما بصورت معیاری و رسمی بیان شده است، نه بصورت مصداقی و اسمی.
سروش محلاتی با اشاره به آیات مربوط برائت در قرآن توضیح داد: قرآن برائت را امری مشابه ایمان و قلبی ودرونی معرفی می کند که باید نسبت به کفر، شرک و ظلم در درون انسان حالت بیزاری و دوری جستن ایجاد شود و این لازمه ایمان قرآنی وتوحیدی است. تا جایی که در سیره حضرت ابراهیم که بعنوان اسوه حسنه در قرآن معرفی شده است، برائت از شرک و مشرکین تصریح شده است.
وی افزود: یکی از مصادیق لعن الهی که قرآن مورد اشاره قرار داده است اذیت کردن و آزار رسول خداست و طبیعی است که این اذیت، منحصر به مشرکان و کافران نیست و به روایت قرآن، برخی از مسلمانان و به ظاهر مسلمانان نیز پیامبر را مورد آزار قرار داده اند، بنابراین لعن و برائت از نظر قرآن لزوما به مشرکان و کافران محدود نمی شود، اما مساله مهم اینجاست که این لعن وبرائت باید چگونه صورت گیرد.
سروش محلاتی با اشاره به وجود باب "اذاعه" در منابع اصلی روایات شیعه نظیر اصول کافی و وسایل الشیعه افزود: روایات متعددی با سند صحیح در منابع شیعه وجود دارد که اهل بیت (ع) با صراحت و شدت از هرگونه لعن علنی اشخاص مقدس برای اهل سنت منع کرده اند و حتی در روایتی امام صادق علیه السلام، درباره افرادی که در مساجد دشمنان اهل بیت را لعن می کنند، خود آن افراد را لعن کرده و فرمودند: این رفتار موجب آزار واذیت برای ما می شود.
او با ذکر نمونه های دیگر از این روایات تصریح کرد: اهل بیت صراحت دارند افرادی که با ذکر برخی مطالب خصوصی و اسرار شیعه موجب ریخته شدن خون افراد بیگناه در واکنش به آن بشوند، در خون ریخته شده شریک هستند و حتی این را امام معصوم، دست داشتن در قتل عمد و نه حتی قتل غیرعمد وخطا نام نهاده است.
سروش محلاتی تصریح کرد: مگر نباید ما همه رفتارهای دینی خود را از اهل بیت بگیریم؟ چرا در موضوع برائت به روش خود اهل بیت و توصیه های موکد ائمه درباره روش برائت و لعن توجه نمی شود؟ چرا با ایجاد انحرافات و انجام رفتارهایی که تحریک کننده و توهین به مقدسات اهل سنت است، موجب ریخته شدن خون شیعیان و فشار بر علما و شیعیان ساکن دیگر کشورها می شویم؟
وی شناسایی ریشه وانگیزه ایجاد انحراف در موضوع انحراف و تبدیل آن به مناسک دینی را نیازمند پژوهشهای تاریخی دانسته و افزود: اجمالا ما در دوره صفویه شاهد بروز بیشتر این رفتارها هستیم، به گونه ای که گروههایی در فضای عمومی جامعه به ابراز لعن و برائت می پرداختند و همان زمان نیز علمای شیعه که ساکن مکه و مدینه بودند، با ارسال نامه هایی نسبت به آثار این رفتارها بر فشار به شیعیان خارج ایران هشدار می دادند، اما این نوع رفتار از سوی برخی علما تئوریزه شد و کتابی در ضرورت لعن وبرائت نوشته شد و تا جایی ادامه پیدا کرد که به یکی از دلایل تنش بین دولت صفوی و دولت عثمانی تبدیل شد. البته در دوره های بعد با ظهور علمای دارای عقلانیت و آگاه به زمانی نظیر شیخ بهایی این رفتارها اصلاح شد.
این استاد حوزه و دانشگاه با ریشه یابی این نوع رفتارها در مساله قدرت افزود: در دوران امیرمومنان نیز معاویه و اطرافیانش بشدت دنبال این بودند که از امیرمومنان جمله ای در لعن و علیه شیخین بگیرند و آن را جهت ایجاد تفرقه و بدبینی در مردم نسبت به ایشان شیوع دهند، اما علی (ع) با وجود همه مسایلی که برایشان و همسر شهیدشان گذشته بود با هوشیاری در پاسخ به نامه های تحریک آمیز معاویه، کوچکترین عبارتی که بتواند دستاویز حکومت شام قرار بگیرد بیان نمی کردند و برعکس نقدها را به جای شیخین، به عملکرد خود معاویه ارجاع می دادند
این مدرس دروس خارج فقه حوزه علمیه قم با اشاره به دیدگاههای شهید مطهری و شهید بهشتی در این باره گفت: در ابتدای انقلاب نیز گروهی از علمای تهران که برای آنها مساله برائت و لعن و ایجاد شکاف با اهل سنت اهمیت داشت، از امام خمینی این درخواست را داشتند که از امثال شهید بهشتی بدلیل نگاه مثبت ایشان به اهل سنت استفاده نشود، شهید مطهری نیز در کتاب فلسفه تاریخ این نوع ظاهر بینی و انحراف در لعن را مورد نقد قرار داده و تصریح می کند: اصحاب لعن، با ظلم مشکلی ندارند و علیه ظلم اقدامی نمی کنند و همه مشکلات را به گردن چند نفر در صدر اسلام می اندازند و از خود سلب مسئولیت می کنند در حالیکه لعن باید نماد مخالفت با ظلم باشد نه متوقف شدن بر اشخاص و رها کردن اصل ظلم.
انتهای پیام
