عارف بهمنی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به فعالیت سامانه بارشی از جمعه ۱۴ تا دوشنبه ۱۸ آبان در استان اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش اثربخشی طرح‌های آبخیزداری، بررسی عملکرد سازه‌ها در شرایط واقعی و هنگام وقوع بارش‌های شدید است؛ زیرا در چنین شرایطی میزان توان این اقدامات در مهار و تعدیل رواناب، کاهش انرژی سیلاب و جلوگیری از انتقال رسوبات به پایین‌دست مشخص می‌شود.
وی افزود: بارندگی‌های اخیر در برخی مناطق استان با شدت لحظه‌ای بالا و در بازه‌های زمانی کمتر از ۱۲ ساعت همراه بود و شرایط مناسبی برای ارزیابی میدانی عملکرد سازه‌های آبخیزداری فراهم کرد.
معاون آبخیزداری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با اشاره به میزان بارش ثبت‌شده در ایستگاه‌های مختلف استان بیان کرد: بر اساس گزارش‌های موجود، میزان بارندگی در سلین ۲۰۶ میلی‌متر، مریوان ۱۵۴ میلی‌متر، سروآباد ۱۳۵ میلی‌متر، کامیاران ۸۳ میلی‌متر، سنندج ۶۵ میلی‌متر، دهگلان ۵۲ میلی‌متر، بیجار ۴۶ میلی‌متر و قروه ۴۳ میلی‌متر بوده است.
بهمنی ادامه داد: تمرکز بارش‌ها در مناطق غربی و جنوب غربی استان، احتمال تولید سریع رواناب و شکل‌گیری جریان‌های سیلابی را افزایش داد. در صورت نبود اقدامات کنترلی در بالادست، چنین بارش‌هایی می‌توانند موجب افزایش دبی اوج، تشدید فرسایش آبکندی، انتقال رسوبات و وارد شدن خسارت به اراضی کشاورزی، راه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های پایین‌دست شوند.
وی با اشاره به وضعیت پوشش آبخیزداری در استان گفت: تاکنون حدود یک میلیون و ۲۰۵ هزار هکتار از عرصه‌های کردستان، معادل ۴۱ درصد سطح مورد مطالعه، تحت پوشش مطالعات و اقدامات آبخیزداری قرار گرفته و عملیات اجرایی در ۵۰ زیرحوزه آبخیز انجام شده است.
معاون آبخیزداری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان افزود: در چارچوب این اقدامات، هفت‌هزار و ۲۰۸ سازه آبخیزداری احداث شده است. همچنین اجرای ۷۰ هکتار پروژه تغذیه مصنوعی و ۱۵ بند خاکی کوتاه در برنامه اجرایی استان قرار دارد. برآوردهای عملکردی نیز ظرفیت مدیریت رواناب در محدوده اقدامات انجام‌شده را حدود ۵۳ میلیون مترمکعب نشان می‌دهد.
بهمنی با بیان اینکه ظرفیت نگهداشت لحظه‌ای و تله‌اندازی سیلاب در این سازه‌ها حدود ۱۰ میلیون مترمکعب است، اظهار کرد: این ظرفیت به مهار بخشی از جریان اولیه سیلاب، کاهش سرعت انتقال رواناب و جلوگیری از تمرکز ناگهانی حجم زیادی از آب در پایین‌دست کمک می‌کند.
وی توضیح داد: سازه‌های آبخیزداری با ایجاد موانع کنترلی در مسیر آبراهه‌ها، سرعت جریان را کاهش می‌دهند و زمان تمرکز حوزه‌های آبخیز را افزایش می‌دهند. در نتیجه، انتقال رواناب از بالادست به خروجی حوزه با تأخیر بیشتری انجام می‌شود و امکان تعدیل جریان و کنترل نسبی دبی اوج سیلاب فراهم می‌شود. کاهش انرژی مخرب آب و استهلاک انرژی هیدرولیکی نیز از دیگر کارکردهای این سازه‌هاست.
معاون آبخیزداری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان در پایان با تأکید بر اینکه آبخیزداری تنها به کنترل سیلاب محدود نمی‌شود، گفت: این اقدامات در کنترل فرسایش خاک، کاهش انتقال رسوبات، تعدیل جریان رواناب و کمک به تغذیه منابع آب زیرزمینی نقش دارند و از ابزارهای زیربنایی مدیریت پایدار منابع طبیعی و افزایش تاب‌آوری سرزمین در برابر تغییرات اقلیمی به شمار می‌روند.
بهمنی خاطرنشان کرد: عملکرد سازه‌های آبخیزداری در بارش‌های حدی اخیر، اهمیت تداوم اجرای این طرح‌ها به‌ویژه در حوزه‌هایی با پتانسیل بالای تولید رواناب و سیلاب را نشان داد.
انتهای پیام
