دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ | ۱۲:۲۹
پس از شکست در انتخابات، ترامپ در نشست با شی و پوتین به دنبال نمایش قدرت است

پس از شکست در انتخابات، ترامپ در نشست با شی و پوتین به دنبال نمایش قدرت است

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در سفر آسیایی پیش روی خود که در آن با رهبران چین و روسیه دیدار می‌کند، به‌دنبال پیشبرد ابتکارهایی برای ثبت میراث سیاسی خود است؛ اما به گفته تخلیلگران، اختلاف بر سر تراشه‌های پیشرفته با پکن، اتهامات جاسوسی از طریق شرکت آمریکایی انویدیا علیه چین و بهره‌برداری سیاسی احتمالی شی جینپینگ از شکست انتخاباتی جمهوری‌خوهان می‌تواند دستور کار این سفر را تحت‌الشعاع قرار دهد.

به گزارش ایسنا، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته در سایه شکست سنگین حزبش در انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور و اتهام‌های جاسوسی چین از طریق مدیرعامل شرکت انویدیا عازم آسیا می‌شود. اتهام‌ها علیه انویدیا حساسیت دیدار تازه او با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین را افزایش داده‌اند.
ترامپ ابتدا روز سه‌شنبه برای دیدار با رهبران جنوب‌شرق آسیا و دیگر رهبران منطقه به مانیل-پایتخت فیلیپین-می‌رود که نشست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا(آسه‌آن) در آن در حال برگزاری است و سپس عازم شنژن در چین می‌شود تا در نشست همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (اَپک) شرکت کند. او در آنجا با رئیس‌جمهور چین دیدار خواهد کرد و گفت‌وگوهایی سه‌جانبه با شی و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، خواهد داشت.
خبرگزاری رویترز در گزارشی درباره سفر ترامپ به آسیا نوشت: با تمدید آتش‌بس شکننده جنگ تجاری آمریکا و چین تا اوایل سال آینده و برنامه‌ریزی برای گفت‌وگوهای دیگری میان ترامپ و شی در دسامبر، در نشست گروه ۲۰ در میامی، برخی تحلیلگران در ابتدا دیدار شنژن را نشستی کم‌تنش ارزیابی کرده بودند. اما نفی حزب جمهوری‌خواه ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر و انتقادها از این که دولت او به اطلاعاتی درباره رابطه جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا که روابط نزدیکی با ترامپ دارد با زنی مظنون به جاسوسی برای چین رسیدگی نکرده، این ارزیابی‌ها را مبهم کرده است.

روبی عثمان، مشاور ارشد سیاست‌گذاری چین در اندیشکده تونی بلر در لندن، گفت: «ترامپ ممکن است با کاهش نگرانی درباره واکنش بازارها یا پیامدهای انتخاباتی، تمایل بیشتری به بررسی اقدام‌های تنش‌زا داشته باشد.»

واشنگتن پیش از این دیدار، آمادگی خود را برای چنین اقدام‌هایی نشان داده و از چین خواسته است به تعهداتی پایبند بماند که یک سال پیش، در چارچوب آتش‌بس تجاری که ترامپ و شی بر سر آن توافق کردند، پذیرفته بود.

در این میان، تحلیلگران چینی به‌ویژه نگران‌اند که ماجرای انویدیا ــ از جمله ادعاهایی مبنی بر این که تراشه‌های نیمه‌هادی مشمول محدودیت به مشتریان چینی رسیده‌اند- موضع آمریکا در قبال چین را سخت‌تر کند.

مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، هفته گذشته گفت پس از ماجرای انویدیا، در کنگره توافق فزاینده‌ای برای محدودتر کردن دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته شکل گرفته است. انتظار می‌رود دموکرات‌ها نیز در ژانویه، پس از به دست گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان و سنا این موضوع را با جدیت پیگیری کنند. با این حال، چین گفته است ایالات متحده برای توجیه محاصره در حوزه فناوری، ماجرای جاسوسی را مطرح کرده است.

در همین راستا، جو فِنگ، مدیر موسسه مطالعات بین‌الملل دانشگاه نانجینگ گفت که این مناقشه ممکن است روند «جدایی در حوزه هوش مصنوعی» میان دو ابرقدرت جهان را نیز سرعت ببخشد؛ آن هم در حالی که دو کشور می‌کوشند برای مهار خطرهای این فناوری با یکدیگر همکاری کنند.

یکی از مقام‌های ارشد دولت آمریکا که نخواست نامش فاش شود نیز گفته انتظار نمی‌رود ترامپ اتهام‌های جاسوسی را مستقیما با شی مطرح کند و افزود وضعیت انویدیا «واقعا نباید هیچ تاثیری بر این سفر بگذارد.»

سفر ترامپ به آسیا در سایه رسوایی انویدیا و شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان
تابلوی نقاشی به سبک پاپ‌آرت با عنوان «شنژن ۲۶»، اثر الکسی سرگینکو، هنرمند روس در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ در سن‌پترزبورگ رونمایی شد و به دیدار آتی رهبران چین، روسیه و آمریکا اشاره دارد.  

میراث‌سازی ترامپ

رسانه انگلیسی در ادامه نوشت: ترامپ ممکن است به‌جای آغاز درگیری‌های تازه با چین، بخواهد بر تلاش‌هایی متمرکز شود که میراث سیاسی او را شکل می‌دهند؛ مانند توافق‌های خلع سلاح هسته‌ای با پکن و مسکو، یا فراهم کردن مقدمات دیداری دیگر با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی.

ترامپ امیدوار است که نشست بی‌سابقه با شی و پوتین راه‌گشای پیشرفت به سوی توافقی در زمینه کنترل تسلیحات هسته‌ای شود. اما تحلیلگران چینی می‌گویند چنین توافقی برای چین که کلاهک‌های هسته‌ای بسیار کمتری از دو کشور دیگر دارد، از اساس پذیرفتنی نیست.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین ممکن است تلاش کند حمایت پوتین و شی را برای ترتیب دادن دیداری در آینده با کیم جلب کند که روابط نزدیکی با رهبران چین و روسیه دارد.

ویکتور چا از مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، اندیشکده‌ای آمریکایی، گفت که رئیس‌جمهور آمریکا بر «ساختن میراث سیاسی خود» متمرکز خواهد بود و دیپلماسی ترامپ در قبال کره شمالی بخش بزرگی از این میراث است-موضوعی که او در دو دوره ریاست‌جمهوری‌اش زمان زیادی به آن اختصاص داده است، اگرچه نتیجه ملموسی در پی نداشته است.

پیشنهاد برگزاری نشست سه‌جانبه، به‌ویژه در روسیه، با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ مقایسه شده است؛ نشستی میان آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی که حوزه‌های نفوذ را رسمیت بخشید، زمینه‌ساز نظم پس از جنگ جهانی دوم شد و به نمادی از توافق‌های قدرت‌های بزرگ بر سر کشورهای کوچک‌تر تبدیل شد. چنین برداشتی به‌ویژه برای اوکراین نگران‌کننده است که چهار سال است درگیر جنگ با روسیه است.

مقام ارشد آمریکایی یادشده گفت که انتظار نمی‌رود ترامپ در این دیدار موضوع اوکراین را مطرح کند.

کی‌یف پیشتر در واکنش‌ها به گزارش برگزاری نشست سه‌جانبه ترامپ با شی و پوتین درباره اوکراین گفته بود چنین نشستی موجب تقویت میل رئیس‌جمهور روسیه برای تداوم جنگ خواهد شد و هر نشستی درباره صلح اوکراین باید با حضور ولودیمیر، زلنسکی، رئیس‌جمهور این کشور برگزار شود.

سفر ترامپ به آسیا در سایه رسوایی انویدیا و شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان
سفر شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین به آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۶

چیزهای زیادی برای از دست دادن و تلاش برای حفظ ثبات شکننده

رویترز در بخش پایانی این مطلب مطرح کرد: تحلیلگران معتقدند شی ممکن است بخواهد از ضعف سیاسی ترامپ پس از شکست انتخاباتی‌اش نیز بهره ببرد. مهم‌ترین خواسته پکن این است که مطمئن شود رئیس‌جمهور آمریکا بسته کمک تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان را تایید نمی‌کند. چین تایوان را بخشی از قلمرو خود می‌داند و استقلال آن را به رسمیت نمی‌شناسد. پکن تاکید کرده است حمایت نظامی از تایوان مانع از وحدت دوباره آن ذیل اصل «چین واحد» نخواهد شد. ترامپ گفته است فروش این تسلیحات را به‌عنوان ابزار چانه‌زنی با چین متوقف کرده است.

جاناتان سزین، تحلیلگر سیاست خارجی در موسسه بروکینگز، اندیشکده‌ای مستقر در آمریکا در این باره می‌گوید با توجه به رونق صادرات چین، شاید صرفا زمان خریدن برای پکن کافی باشد.

سزین که پیش‌تر در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و به‌عنوان مدیر امور چین در شورای امنیت ملی آمریکا کار کرده است، گفت: «شی فقط لازم است ترامپ تا جای ممکن از بازگشت به رویکردی رقابتی‌تر در قبال چین باز دارد. پکن از هر فرصتی برای تقویت خود پیش از دور بعدی رقابت استفاده خواهد کرد.»

سزین و عثمان گفتند پکن به‌خوبی می‌داند که جانشین ترامپ، پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری او در دو سال دیگر، ممکن است انعطاف‌پذیری کمتری نشان دهد. جو بایدن، رئیس‌جمهور دموکرات پیش از ترامپ بارها با اظهارنظر درباره مسائل حقوق بشری و تعهد به دفاع از تایوان در صورت حمله پکن، خشم چین را برانگیخت. بسیاری از جانشینان احتمالی ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز در قبال چین موضعی سخت‌گیرانه‌تری دارند.

با این حال، کرت تانگ، مقام ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا که اکنون با اندیشکده گروه آسیا همکاری می‌کند، گفت که رهبران هر دو کشور همچنین مراقب‌اند یک مناقشه تجاری‌ دیگر را ایجاد نکنند.

تانگ انتظار دارد با وجود ابراز نارضایتی آمریکا از نحوه اجرای مفاد توافق تجاری اخیر پکن-واشنگتن از سوی چین، این آتش‌بس پس از پایان مهلتش در ۱۰ ژانویه نیز تمدید شود.

چیم لی، تحلیلگر ارشد چین در واحد اطلاعات اکونومیست، افزود: «دو طرف انگیزه زیادی دارند که این ثبات شکننده را حفظ کنند، اگرچه، اختلاف‌نظرهایی هم دارند. هر دو طرف چیزهای زیادی برای از دست دادن دارند.»

انتهای پیام

# جهان

آخرین اخبار جهان