نجمهسادات مصطفوی، با اشاره به اینکه تدوین سند توسعه محلات، فرآیندی تدریجی و مبتنی بر شناخت دقیق مسائل و ظرفیتهای موجود است، اظهار کرد: در این طرح، تلاش شده است با ایجاد ارتباط موثر با ساکنان، اعتمادسازی، شناسایی افراد اثرگذار و سازماندهی ظرفیتهای اجتماعی، زمینه حضور فعال مردم در فرآیند تصمیمسازی و پیگیری مسائل محلات فراهم شود.
وی افزود: در گام نخست، کانونهای تجمع و حضور ساکنان از جمله مساجد، مراکز محلی و فضاهای اجتماعی شناسایی و ارتباط اولیه با معتمدان، هیئت امنای مساجد و افراد اثرگذار برقرار شد. همچنین با تهیه و توزیع اقلام اطلاعرسانی، برگزاری نشستهای اولیه و ایجاد بسترهای ارتباطی حضوری و مجازی، معرفی اهداف طرح و فرآیند بازآفرینی شهری در دستور کار قرار گرفت.
سرپرست معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی استان مرکزی ادامه داد: در گام دوم، اقدامات مرتبط با بسترسازی و اعتمادسازی، تعامل با دستگاهها و نهادهای مرتبط و فراهمکردن زمینه برنامههای آموزشی و توانمندسازی ساکنان دنبال شد. موضوعاتی همچون مهارتهای زندگی، ارتقای کیفیت محیط و مسکن، مهارتآموزی، کارآفرینی و مشاغل خانگی نیز مورد توجه قرار گرفت و نشستهایی با سازندگان، مالکان، سرمایهگذاران و نهادهای حمایتی و تخصصی برگزار شد.
وی شناسایی معتمدان و افراد تأثیرگذار محلی را از محورهای اصلی گام سوم برشمرد و بیان کرد: در این مرحله، افراد علاقهمند و توانمند برای مشارکت در فرآیند توسعه محلات شناسایی شدند و ظرفیتهای ارتباطی، مهارتها و میزان مقبولیت اجتماعی آنان مورد بررسی قرار گرفت تا زمینه شکلگیری هستههای موثر مشارکت محلی فراهم شود.
مصطفوی با اشاره به اقدامات انجامشده در گام چهارم تصریح کرد: در این مرحله، ظرفیت نهادها و تشکلهای فعال محلی بررسی و مسائل و نیازهای اولویتدار با مشارکت گروههای مختلف اجتماعی شناسایی و ارزیابی شد. همچنین با برگزاری نشستهای تخصصی و استفاده از پرسشنامه، دیدگاه ساکنان درباره مسائل و اولویتهای محلات دریافت و تحلیل شد.
وی افزود: بر اساس نتایج این بررسیها، چهار کارگروه اقتصادی و اشتغال، اجتماعی و فرهنگی، کالبدی و زیرساختی و محیطزیست، ایمنی و سلامت برای سازماندهی مشارکت ساکنان و پیگیری مسائل محلات پیشنهاد شده است. آموزش اعضای این کارگروهها در زمینه مفاهیم بازآفرینی شهری، شناسایی و اولویتبندی مسائل، سازوکارهای اداری و حقوقی و شیوه پیگیری مطالبات محلی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
ورود به مرحله شناخت تخصصی و تحلیل یکپارچه محلات
سرپرست معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی استان مرکزی با تشریح اقدامات گام پنجم گفت: در این مرحله، فرآیند تدوین سند وارد فاز شناخت تخصصی و تحلیل یکپارچه وضعیت موجود دو محله شده است. هدف اصلی، دستیابی به تصویری مستند و چندبعدی از شرایط اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، محیطی و نهادی محلات و شناسایی مسائل، محدودیتها و ظرفیتهای توسعه است.
وی ادامه داد: در این بخش، اطلاعات حاصل از مطالعات اسنادی، دادههای آماری، بررسیهای میدانی، نقشهها، برداشتهای کالبدی و فضایی، گفتوگوها و نظرات ساکنان در کنار یکدیگر تحلیل میشوند. این مطالعات موضوعاتی همچون وضعیت جمعیتی و اجتماعی، شرایط اقتصادی و معیشتی، ساختار کالبدی و کاربری زمین، خدمات و زیرساختهای شهری، محیطزیست، ایمنی و مخاطرات، هویت و منظر شهری و همچنین ظرفیتهای اجتماعی و نهادی را در بر میگیرد.
مصطفوی با اشاره به اهمیت مطالعات کالبدی و زیرساختی اظهار کرد: در این بخش، ساختار فضایی محلات، وضعیت بافت مسکونی، تراکم و طبقات ساختمانی، کیفیت ابنیه، شبکه معابر، فضاهای عمومی، اراضی خالی و ظرفیتهای بالقوه توسعه بررسی میشود. همچنین نحوه توزیع خدمات عمومی و محلهای، فضاهای آموزشی و مذهبی، زیرساختهای فنی و میزان پاسخگویی آنها به نیازهای ساکنان مورد ارزیابی قرار میگیرد.
وی افزود: بررسی مسائل محیطزیستی و ایمنی نیز از محورهای مهم این مرحله است. کیفیت فضاهای باز و سبز، وضعیت آبهای سطحی، دفع آبهای ناشی از بارندگی، آلودگیها، پسماند و نقاط ناایمن مورد بررسی قرار میگیرند. در محله کوی ابوالفضل(ع)، با توجه به مجاورت با رودخانه و مسیر راهآهن، ارزیابی مخاطرات احتمالی از جمله آبگرفتگی، مسائل ایمنی و پیامدهای محیطی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
سرپرست معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی استان مرکزی همچنین تقویت هویت محلی و سرمایه اجتماعی را از الزامات برنامهریزی توسعه دانست و گفت: شناسایی عناصر هویتساز، فضاهای واجد ارزش اجتماعی و تاریخی، کیفیت منظر شهری و ظرفیتهای موجود برای ارتقای سیمای محلات در کنار ارزیابی توان و آمادگی نهادهای محلی، تشکلها، معتمدان، کسبه، جوانان و سایر گروههای اجتماعی انجام میشود.
وی تأکید کرد: یکی از ویژگیهای مهم این طرح، تلفیق یافتههای کارشناسی با نظرات و مطالبات واقعی ساکنان است. به همین منظور، نتایج بررسیهای میدانی و مطالعات تخصصی با دادههای حاصل از جلسات مشارکتی و نظرسنجیها تطبیق داده میشود تا اولویتهای توسعه صرفاً بر اساس برداشتهای فنی تعیین نشود و دیدگاه گروههای مختلف جامعه محلی نیز در فرآیند برنامهریزی لحاظ شود.
حرکت به سوی تدوین سند و راهاندازی مرکز توسعه محله
مصطفوی در پایان با اشاره به اهمیت نتایج این مطالعات خاطرنشان کرد: خروجی این مرحله، ایجاد یک پایگاه شناختی و تحلیلی جامع از وضعیت محلات شهدای صفری و کوی ابوالفضل(ع) است که مبنای شناسایی مسائل محوری، تعیین اولویتهای مداخله و تدوین اهداف، راهبردها و برنامههای اجرایی سند توسعه محله قرار خواهد گرفت.
به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی جهاد دانشگاهی استان مرکزی، در روز سهشنبه ۲۶ آبان، وی افزود: پیشرفت فرآیند تا گام پنجم، نشاندهنده حرکت از مرحله اطلاعرسانی و ارتباطگیری اولیه با جامعه محلی به سمت سازماندهی مشارکت مردمی و شناخت نظاممند مسائل و ظرفیتهای محلات است. در ادامه این مسیر، تلاش میشود با بهرهگیری از نتایج مطالعات و ظرفیت کارگروههای محلی، زمینه تدوین سندی یکپارچه، مسئلهمحور و متناسب با ویژگیهای هر محله و همچنین راهاندازی مرکز توسعه محله بهعنوان بستری برای استمرار مشارکت ساکنان، هماهنگی میان دستگاههای مسئول و پیگیری برنامههای توسعهای فراهم شود. این اقدامات با هدف ترسیم مسیر مشخص برای مداخلات آتی و ارتقای پایدار کیفیت زندگی در محلات شهدای صفری و کوی ابوالفضل(ع) شهر اراک در حال پیگیری است.
انتهای پیام