نشست ادبی «یک جرعه شعر» با موضوع نقد و بررسی شعر و شخصیت ادبی احمد شاملو، با حضور دکتر مصطفی علیپور، استاد و پژوهشگر ادبیات، و امیررضا احمدی، شاعر جوان استان البرز، برگزار شد.
در این نشست، دکتر مصطفی علیپور با نگاهی به جایگاه احمد شاملو در شعر معاصر فارسی، او را یکی از تأثیرگذارترین شاعران پس از نیما یوشیج دانست و اظهار کرد: شاملو نهتنها به دلیل خلق شیوهای تازه در شعر معاصر و شکلگیری جریان شعر سپید، بلکه به واسطه فعالیتهای گسترده فرهنگی، ترجمه و پژوهشهای زبانی، شخصیتی چندوجهی و کمنظیر در تاریخ ادبیات معاصر ایران به شمار میرود.
شاملو؛ شاعری فراتر از شعر
علیپور با اشاره به ابعاد مختلف فعالیتهای فرهنگی شاملو، از مجموعه «کتاب کوچه» بهعنوان یکی از آثار ماندگار و ارزشمند او یاد کرد و گفت: شاملو با سالها تلاش و پژوهش، واژگان، اصطلاحات، ضربالمثلها، روایتها و عناصر زبانی رایج در میان مردم را گردآوری کرد؛ عناصری که بخش مهمی از فرهنگ شفاهی جامعه را تشکیل میدهند و ممکن بود در گذر نسلها به فراموشی سپرده شوند.
وی همچنین به جایگاه شاملو در حوزه ترجمه اشاره کرد و با تأکید بر تفاوت ترجمه شعر با ترجمه متون عادی، توضیح داد: مترجم شعر، بهویژه زمانی که خود شاعر باشد، صرفاً واژهها را از زبانی به زبان دیگر منتقل نمیکند، بلکه دریافت و تأویل خود از متن را بازآفرینی میکند. از این منظر، ترجمههای شاملو از آثار شاعرانی همچون فدریکو گارسیا لورکا، رمان «دن آرام» اثر میخائیل شولوخوف، شعرهای لنگستن هیوز و شازده کوچولو نمونهای از پیوند توانایی شاعری، شناخت زبان و خلاقیت ادبی است.
این استاد ادبیات در ادامه، تنوع تجربههای شعری شاملو را از شعر کلاسیک و نیمایی تا شعر سپید، شعر کودک و شعر محاورهای مورد توجه قرار داد و به تأثیرپذیری او از نیما یوشیج پرداخت.
وی با اشاره به آشنایی شاملو با شعر نیما و تأثیر این آشنایی بر مسیر شاعری او، توضیح داد که شاملو در ابتدا از تجربههای نیمایی بهره گرفت، اما بهتدریج به ضرورت کشف موسیقی درونی زبان و فاصله گرفتن از وزن عروضی رسید.
علیپور در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به ویژگیهای موسیقایی شعر سپید شاملو، تأکید کرد که شعر سپید به معنای فقدان موسیقی نیست؛ بلکه موسیقی آن در ظرفیتهای زبانی، تکرارها، تأکیدها، تناسب واژگان و ریتم درونی کلام شکل میگیرد.
در ادامه، با خوانش بخشی از شعر «اشک رازیست» از احمد شاملو، برخی از ظرفیتهای زیباییشناختی و موسیقایی شعر او بررسی شد.
روایت یک شاعر جوان از مسیر شاعری؛ شعر، نقطه آغاز تجربههای تازه
بخش دیگر این نشست به روایت تجربه زیسته امیررضا احمدی، شاعر جوان البرزی، اختصاص داشت؛ روایتی که از آغاز فعالیت حرفهای او در نوجوانی و نخستین مواجهههایش با جهان شعر و ادبیات آغاز شد و به تجربههای پژوهشی، تألیفی و فعالیتهای فرهنگی و اجرایی او رسید.
احمدی با اشاره به آغاز شعرسرایی از دوران نوجوانی گفت: از حدود ۱۲ تا ۱۳ سالگی بهصورت جدی وارد دنیای شعر شدم و با راهنمایی و آموزش استادانی همچون محمدعلی مجاهدی، موسوی گرمارودی و محمدرضا سنگری، آموختن وزن، قافیه، سبکها و دیگر مؤلفههای شعر را دنبال کردم.
وی با اشاره به انتشار نخستین مجموعه شعر خود با عنوان «ماه و خورشید» در سن ۱۴ تا ۱۵ سالگی، از تأثیر تشویق و حمایت استادان در ادامه مسیر ادبیاش سخن گفت و افزود: شعر برای من صرفاً یک مقصد نبود، بلکه به نخ تسبیحی تبدیل شد که مسیرهای دیگری همچون پژوهش، تصحیح متون، نویسندگی و فعالیتهای فرهنگی و هنری را به یکدیگر پیوند داد.
این شاعر جوان با اشاره به تجربه تصحیح نسخههای خطی و پژوهش در ادبیات فارسی، از انتشار ۲۲ عنوان کتاب در حوزههای مختلف تألیف و پژوهش خبر داد و به برخی آثار خود از جمله تصحیح دیوان شاعران کمتر شناختهشده و پژوهش درباره سیمای امام سجاد(ع) در شعر فارسی اشاره کرد.
احمدی در ادامه، با تأکید بر اهمیت مطالعه در مسیر شاعری، به دانشجویان و علاقهمندان شعر توصیه کرد که در کنار شناخت ادبیات معاصر، مطالعه تاریخ ادبیات فارسی و آثار شاعران پیشین، بهویژه شاعران کمتر شناختهشده و مغفولمانده را جدی بگیرند.
وی با اشاره به شاعرانی همچون قیصر امینپور، سلمان هراتی و سیدحسن حسینی، مطالعه آثار این شاعران را در دستیابی به زبان سالم و معاصر ضروری دانست و افزود: شاعر جوان باید ضمن شناخت زبان و نیازهای زمانه خود، با پیشینه ادبیات فارسی نیز ارتباط عمیقی برقرار کند.
او همچنین با بیان اینکه شاعری میتواند زمینهساز ورود به عرصههای مختلف فرهنگی، هنری، پژوهشی و اجتماعی باشد، تأکید کرد: شعر میتواند نقطه آغاز مسیرهای متنوعی از خلاقیت و فعالیت باشد و نباید به انتشار مجموعه شعر محدود شود.
وی ضمن اشاره به ظرفیتهای زبانی، موسیقایی و تصویری اشعار خواندهشده، بر اهمیت اختصاص زمان کافی به نقد و بررسی آثار در کارگاههای شعر تأکید کرد و این بخش را از مؤثرترین قسمتهای فرایند یادگیری و رشد شاعران جوان دانست.
شعرخوانی و نقد آثار؛ بخش پایانی نشست
در بخش پایانی این برنامه، تعدادی از حاضران به شعرخوانی پرداختند و دکتر علیپور نیز به بررسی و نقد برخی از آثار ارائهشده پرداخت.
به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی شعبه استان البرز در روز سهشنبه ۲۶ آبان، سلسلهنشستهای ادبی «یک جرعه شعر» به همت سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی شعبه استان البرز و با هدف آشنایی دانشجویان با جریانهای شعر معاصر، تقویت مهارتهای ادبی، ایجاد فرصت تعامل با استادان و شاعران و فراهم کردن بستری برای تجربهاندوزی و رشد استعدادهای ادبی دانشجویان برگزار میشود.
انتهای پیام