به گزارش ایسنا، در یادداشت المیادین آمده است: صنعا روز سهشنبه اعلام کرد که عملیات «والله من ورائهم محیط» به کنترل ۱۰ شهرستان در استانهای لحج و تعز منجر شده است. این پیشروی، به گفته مقامهای یمنی، حدود هفت هزار و ۱۰۰ کیلومتر مربع را دربرمیگیرد و میتواند گزینههای عربستان را با محدودیت بیشتری مواجه کند و زمینه گسترش کنترل نیروهای مسلح یمن بر این گذرگاه دریایی مهم را فراهم سازد.
بر اساس نقشه منتشرشده از سوی رسانه جنگ یمن، مناطق تحت کنترل اعلامشده در استان تعز شامل بخشهایی از شهرستانهای جبل حبشی، المسراخ، المعافر، المواسط، الشمایتین، سامع و الصلو و همچنین قسمتهایی از الوازعیه و حیفان است. در استان لحج نیز شهرستانهای المقاطره، المضاربه، رأسالعاره و بخشهایی از طورالباحه در این محدوده قرار دارند.
خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از منابع نظامی و دولتی وابسته به دولت وابسته به عربستان گزارش داد که نیروهای صنعا کنترل مناطق المقاطره و المضاربه را به دست گرفته و به اردوگاه خرز، در فاصله ۶۰ کیلومتری عدن، رسیدهاند.
تحولات اخیر در شرایطی رخ داده است که پس از ازسرگیری حملات عربستان، نیروهای مسلح یمن در ماه سپتامبر در امتداد ساحل پیشروی کرده و کنترل شهرستان المخا را به دست گرفتند. در اکتبر نیز گروههای مورد حمایت عربستان از بازپسگیری مواضعی در نزدیکی بابالمندب، از جمله منطقه ذوباب، خبر دادند؛ همزمان، محاصره شهر تعز تشدید شده بود.
با این حال، پس از حدود ۶ هفته حمله متقابل، این گروهها در ۱۵ نوامبر از فرودگاه ذوباب و مناطق اطراف تنگه بابالمندب عقبنشینی کردند و این اقدام را «تغییر موضع» نامیدند. در ارزیابی تحولات میدانی، سرتیپ عابد الثور، کارشناس نظامی، این عقبنشینی را ظاهری دانسته و گفته است نیروهای مسلح یمن پس از آن با یک مانور، مواضع نیروهای مقابل را در اطراف تعز در محاصره قرار دادند. به گفته وی، گزارشها نیز محاصره شهر تعز را تأیید میکنند، درحالیکه مناطق تحت کنترل اعلامشده در بخشهای مختلف این استان پراکندهاند.
الثور همچنین در ارزیابی خود از این تحولات تاکید کرده است که هرگونه تحرک در خلیج عدن اکنون تحت کنترل میدانی و آتش نیروهای مسلح یمن قرار دارد.
در همین زمینه، نیروهای مسلح یمن در بیانیهای اعلام کردند که ۱۲ لشکر متشکل از ۶۰ تیپ را شکست داده و منهدم کردهاند. این بیانیه همچنین از انهدام، آسیبزدن یا به غنیمت گرفتن صدها خودروی نظامی و زرهی و تصرف سلاحها، مهمات و تجهیزات خبر داده است. گزارشهای منتشرشده نیز از پیشروی میدانی و عقبنشینی نیروهای مقابل از برخی مواضع حکایت دارند؛ تحولاتی که با هدف اعلامشده صنعا برای تأمین امنیت مناطقی که به گفته این نیروها حملات از آنها آغاز شده بود، ارتباط دارد.
عدن و آینده نبرد در جنوب یمن
اتصال ارتفاعات تعز به استان لحج و جاده ساحلی منتهی به عدن، اهمیت این پیشرویها را افزایش میدهد؛ زیرا از دست رفتن مواضع در این مناطق میتواند خطوط پشتیبانی و عمق دفاعی نیروهای وابسته به عربستان را تحت فشار قرار دهد. در چنین شرایطی، اولویت این گروهها ممکن است از گسترش حملات به سمت آنچه «حفاظت از مقر دولت عدن» مینامند، تغییر کند.
با این حال، تبدیل فشار میدانی به نبردی مستقیم برای تصرف عدن به عواملی از جمله تثبیت خطوط نیروهای صنعا در لحج، انسجام ساختار دفاعی نیروهای مقابل و توان نیروهای مسلح یمن برای ادامه پیشروی بستگی دارد.
در این میان، شورای ریاستی یمن تحت امر عربستان نیز با چالش هماهنگی میان نیروهای وابسته به خود مواجه است. گروههای تحت فرماندهی عبدالرحمن المحرمی، عضو این شورا، بر اولویت «تأمین امنیت عدن» تاکید کردهاند؛ درحالیکه عمرو البیض، نماینده رئیس شورای انتقالی جنوب وابسته به امارات، از نحوه مدیریت عملیات توسط ریاض انتقاد کرده است.
این مواضع از اختلافات موجود در ائتلاف تحت حمایت عربستان حکایت دارد و میتواند بر توانایی آن برای بسیج و هماهنگی نیروها تأثیر بگذارد. در مقابل، صنعا خطاب به ساکنان استانهای جنوبی تاکید کرده است که عملیات ارتش یمن علیه مردم این مناطق نیست و از آنها خواسته است اجازه ندهند مناطق محل سکونتشان به پایگاهی برای آغاز حملات تبدیل شود.
در نخستین واکنش دولت مستعفی به تحولات اخیر نیز وزارت حملونقل این دولت سطح آمادگی بنادر را افزایش داده و برنامههای اضطراری را فعال کرده است. بر اساس برآوردهای مؤسسه «پورت واچ»، در هفته منتهی به ۶ نوامبر، یعنی پیش از تحولات اخیر، هفت کشتی به بندر عدن وارد شده بودند.
از سوی دیگر، ضیفالله الشامی، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله در گفتوگو با شبکه المیادین اعلام کرد که نبرد صنعا در چارچوب دفاع از بابالمندب قرار دارد و حرکت به سمت استانهای جنوبی در محاسبات این نیروها نیست. وی افزود که آنها قصد پیشروی به سمت عدن را ندارند، اما هر اردوگاه یا محل تجمع نیروهای وابسته به ائتلاف را که برای جنگ با آنها مورد استفاده قرار بگیرد، در هر نقطهای هدف قرار خواهند داد.
عربستان و پیامدهای پیشروی در گذرگاه دریایی
پس از اعلام تسلط نیروهای مسلح یمن بر مناطق یادشده، سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان فهد السلمان، فرمانده نیروهای مشترک ائتلاف را برکنار کرد و فیاض الرویلی را علاوه بر ریاست ستاد کل نیروهای مسلح، به فرماندهی نیروهای مشترک منصوب کرد. دو دیپلمات غربی به نقل از خبرگزاری رویترز، این تغییر فرماندهی را با نتایج تحولات میدانی مرتبط دانستهاند.
بر اساس تحلیل این گزارش، تثبیت دستاوردهای میدانی میتواند هزینه ادامه جنگ برای ریاض را افزایش دهد و در مقابل، اهرمهای فشار بیشتری در اختیار ارتش یمن قرار دهد؛ اهرمهایی که امنیت مرزها و کشتیرانی دریایی را نیز دربرمیگیرد.
نیروهای مسلح یمن در بیانیه خود پس از این تحولات، از توسعه تسلیحات و انتخاب اهدافی با خسارت بیشتر در واکنش به کشتارهای عربستان سخن گفتند. آنها همچنین وعده دادند عملیات در عمق خاک عربستان را با تکیه بر معادله «محاصره در برابر محاصره و تشدید تنش در برابر تشدید تنش» تا زمان توقف حملات و پایان محاصره ادامه دهند.
در ارتباط با پیامدهای این تحولات بر کشتیرانی، سرتیپ عابد الثور معتقد است تسلط آتش نیروهای یمنی بر خلیج عدن، توانایی آنها برای تأثیرگذاری بر تحولات نزدیک تنگه بابالمندب را افزایش میدهد. با این حال، گزارش مرکز اطلاعات دریایی مشترک در ۱۵ نوامبر از ادامه کشتیرانی و ثبات نسبی تردد در خلیج فارس حکایت داشت، هرچند سطح تهدید همچنان بالا ارزیابی شده بود.
شرکت ویندوارد نیز اعلام کرده است که در فاصله ۱۳ تا ۱۶ نوامبر، ۹۷ فروند کشتی با طول بیش از ۵۰ متر از این منطقه عبور کردهاند؛ درحالیکه شمار عبور کشتیها در فاصله ۶ تا ۹ نوامبر ۱۱۵ مورد بود که از کاهش ۱۶ درصدی حکایت دارد. همچنین در روز ۱۶ نوامبر، ۴۲ مورد عبور ثبت شده است.
بر اساس این گزارش، کشتیهای مرتبط با عربستان از زمان اعمال محدودیتها در ۲۰ ژوئیه تا حد زیادی از عبور از تنگه بابالمندب خودداری کردهاند، اما سایر کشتیها همچنان به تردد در این مسیر ادامه دادهاند. در مقابل، صنعا اعلام کرده است که پس از عملیات اخیر، وضعیت کشتیرانی امنتر شده و محدودیت دریایی این نیروها صرفاً عربستان را دربرمیگیرد؛ اقدامی که در پاسخ به محاصره و حملات عربستان علیه مردم یمن صورت گرفته است.
پیامدهای منطقهای و تأثیر بر بندر ایلات
المیادین در بخش دیگری از گزارش خود به پیامدهای پیشروی اعلامشده نیروهای یمن برای رژیم صهیونیستی اشاره کرده و نوشته است که تثبیت مواضع این نیروها در نزدیکی بابالمندب میتواند ازسرگیری تردد مستقیم کشتیها به بندر ایلات را دشوارتر کند. این بندر تنها گذرگاه تجاری رژیم صهیونیستی در دریای سرخ به شمار میرود.
روزنامه صهیونیستی گلوبز در ماه سپتامبر آماری منتشر کرد که نشان میدهد بندر ایلات از ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۲۱ هزار خودرو دریافت کرده است؛ این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۳، یعنی پیش از آغاز جنگ، حدود ۱۱۱ هزار خودرو بود.
پیامدهای تضعیف موقعیت بندر ایلات نیز صرفاً به فعالیتهای تجاری آن محدود نمیشود؛ زیرا به نوشته رسانههای صهیونیستی، کاهش ظرفیت این بندر میتواند گزینههای راهبردی این رژیم برای استفاده از یک گذرگاه دریایی در جنوب، در صورت بروز اختلال در بنادر مدیترانه، را محدود کند.
المیادین در ادامه نوشت: در مجموع، تحولات اخیر میتواند به گسترش درگیریها و ادامه حملات متقابل میان ریاض و صنعا منجر شود؛ هرچند میانجیگری عمان همچنان یکی از مسیرهای احتمالی برای مهار تنش به شمار میرود. مسقط نیز در رایزنی با فرستاده سازمان ملل، موضوع کاهش تنش را بررسی کرده است. این تحولات این پرسش را مطرح میکند که پیشروی اعلامشده نیروهای ارتش یمن در استانهای لحج و تعز تا چه اندازه میتواند شرایط مذاکرات احتمالی را تغییر دهد و چه میزان نفوذ سیاسی و اهرم فشار تازهای در اختیار این نیروها قرار خواهد داد.
انتهای پیام