هزاران نفر از مردم اصفهان برای تماشای اجرای «سیاوش» به سالن سرپوشیده ۲۵ آبان ورزشگاه نقشجهان آمدند؛ سالنی که اجرای این کنسرتنمایش در آن برگزار شد و مخاطبان را با روایتی حماسی از شاهنامه همراه کرد. اصفهان در این شب میزبان تماشاگرانی بود که برای دیدن این اثر در فضایی بزرگ و حماسی گرد هم آمده بودند.
استقبال از «سیاوش» البته پیش از رسیدن آن به اصفهان آغاز شده بود؛ بهطوری که در پنج دقیقه نخست بلیتفروشی، ۱۲ هزار بلیت به فروش رسید و میزان علاقه مخاطبان به این کنسرتنمایش از همان ابتدا خود را نشان داد. گیتهای ورودی سالن با نظم انجام شد و تماشاگران بهتدریج وارد فضای اجرا شدند؛ فضایی که قرار بود مخاطب را از محیط معمول سالن جدا کند و به جهان اسطورهای شاهنامه ببرد.
حدود شش هزار تماشاگر در سالن جای گرفتند و صحنهای پیش روی آنان قرار گرفت که تلاش داشت روایت سیاوش را نه فقط با دیالوگ و بازی، بلکه با مجموعهای از عناصر نمایشی بازآفرینی کند.
حسین پارسایی در مقام کارگردان، برای این کنسرتنمایش مجموعهای از بازیگران شناختهشده را در کنار یکدیگر قرار داده است؛ بهرام رادان، شهرام حقیقتدوست، مهدی سلطانی و آزاده صمدی در نقشهای مختلف روایت را پیش میبرند و در کنار آنان، گروه اجراکنندگان فرم و حرکات نمایشی، به صحنه تحرک و جلوهای حماسی میبخشند. بازی بازیگران از بخشهای دیالوگمحور تا لحظات پرتحرک، یکی از بخشهای قابل توجه اجرا بود؛ بازیهایی که در کنار موسیقی، حرکت و طراحی صحنه، اجازه نمیداد روایت برای تماشاگر به بازگویی ساده داستان سیاووش تبدیل شود.
شخصیتها در دل فضایی پرتحرک و حماسی شکل میگرفتند و بازیگران تلاش میکردند بار عاطفی و تراژیک سرگذشت سیاوش را به مخاطب منتقل کنند. در دل این روایت، چهرههای ماندگار شاهنامه نیز یکی پس از دیگری جان میگرفتند؛ از سیاوش، سرنوشت تراژیکش محور اصلی داستان بود، تا رستم، تهمتن نامآشنا و نماد پهلوانی و دلاوری، که حضورش یادآور قدرت و ایستادگی در برابر اهریمن و بیداد بود. در سوی دیگر، فرنگیس با عشق، رنج و سرنوشت پرالتهابش در کنار سیاوش قرار میگرفت و چهرههایی چون افراسیاب، کیکاوس و گرسیوَرز، هر یک بخشی از کشمکش پیچیده قدرت، خیانت، پدرسالاری و سرنوشت را نمایندگی میکردند.
درهمتنیدگی این شخصیتها، جهان «سیاوش» را از یک روایت صرفاً فردی فراتر میبرد؛ جهانی که در آن عشق و خیانت، وفاداری و بیوفایی، پهلوانی و قدرت، سوگ و امید در برابر یکدیگر قرار میگرفتند و سرنوشت یک پهلوان، آرامآرام به سرنوشت یک سرزمین و مفهوم ایران گره میخورد. موسیقی؛ روایتی که با صدای علی زندوکیلی جان گرفت موسیقی در «کنسرت نمایش سیاوش» تنها عنصری همراه برای بازیها نبود، بلکه بخشی از روایت را بر دوش میکشید. گروه موسیقی در طول اجرا، با همراهی آواز علی زندوکیلی، روایتهای شاهنامه را به زبان موسیقی و آواز پیش میبرد و در نقاط مختلف، فضای حماسی و عاطفی داستان را پررنگتر میکرد.
صدای زندوکیلی در کنار بازی بازیگران، موسیقی زنده و حرکات صحنه، یکی از عناصر اصلی شکلگیری فضای این کنسرتنمایش بود؛ جایی که روایت شاهنامه از زبان دیالوگ عبور میکرد و در آواز و موسیقی ادامه مییافت. موسیقی در این اجرا گاه به فضای تراژیک و سوگوارانه داستان نزدیک میشد و گاه با اوج گرفتن ریتم و آواز، حالوهوایی حماسی به صحنه میبخشید. دکور، نور و لباس؛ صحنهای برای یک روایت اسطورهای طراحی صحنه و دکور نیز سهم مهمی در شکلگیری فضای «کنسرت نمایش سیاوش» داشت.
آکسسوارهای صحنه، عناصر دکور و چیدمان فضای اجرا به گونهای طراحی شده بود که میدان مناسبی برای حرکت بازیگران و اجراکنندگان فرم فراهم کند و همزمان، فضای اسطورهای داستان را پیش چشم تماشاگر شکل دهد. نورپردازی نیز با تغییر شدت و فضای نور در بخشهای مختلف، صحنه را متناسب با موقعیتهای داستانی تغییر میداد؛ از لحظات آرام و عاطفی تا صحنههای پرتحرک و حماسی. در کنار نور، صدابرداری و کیفیت اجرای موسیقی نیز نقش مهمی در انتقال فضای اثر به هزاران تماشاگر حاضر در سالن داشت. طراحی لباس نیز از دیگر بخشهای قابل توجه اجرا بود؛ لباسها در کنار دکور، نور و آکسسوار، به شخصیتها هویت بصری میدادند و کمک میکردند جهان شاهنامهای «سیاوش» برای تماشاگر شکل ملموستری پیدا کند.
در مجموع، هماهنگی میان بازی، دیالوگ، موسیقی، آواز، حرکت، نور، صدا، دکور، آکسسوار و لباس، فضایی حماسی ایجاد کرده بود؛ فضایی که تماشاگران را با خود همراه میکرد و باعث میشد روایت سیاوش تنها از طریق کلام دنبال نشود، بلکه با مجموعهای از عناصر دیداری و شنیداری تجربه شود. تماشاگران نیز در طول اجرا با واکنشهای خود همراهیشان را با بازیگران و فضای نمایش نشان میدادند و در بخشهایی از اجرا، صحنه با تشویق آنان مواجه میشد؛ واکنشهایی که نشان میداد روایت شاهنامه در این قالب توانسته است با مخاطب امروز نیز ارتباط برقرار کند.
از «غرش رستم»؛ صندلیهای جایگاه فرو ریخت
با این حال، پیش از آنکه روایت سیاوش روی صحنه آغاز شود، اتفاقی غیرمنتظره فضای سالن را برای دقایقی تحت تأثیر قرار داد. زمانی که تماشاگران در حال ورود و استقرار بر روی صندلیهای خود بودند، صدایی مهیب از جایگاه VIP بلند شد؛ چند ردیف از صندلیها شکست و فرو ریخت. شکستن صندلیهای جایگاه ویژه در شرایطی رخ داد که سالن از حدود یک هفته پیش برای میزبانی این کنسرتنمایش آماده شده بود و جایگاه VIP نیز به شکل شیبدار و طبقهای برای این اجرا آمادهسازی شده بود.
با وقوع این اتفاق، مسئولان سالن وارد عمل شدند و برای بررسی وضعیت صندلیها و ساماندهی جایگاه و تماشاگران اقدام کردند. این اتفاق آغاز اجرای «سیاوش» را با تأخیر همراه کرد؛ تماشاگرانی که برای دیدن روایت حماسی سیاوش آمده بودند، پیش از شنیدن نخستین دیالوگهای نمایش، با حاشیهای غیرمنتظره در جایگاه تماشاگران روبرو شدند. پس از برطرف شدن مشکل و ساماندهی جایگاه، اجرا آغاز شد و «کنسرت نمایش سیاوش» مسیر خود را در برابر هزاران تماشاگر اصفهانی ادامه داد.
حسین پارسایی، کارگردان اثر، نیز پس از آغاز اجرا از تماشاگران بابت تأخیری که در شروع برنامه به وجود آمده بود، عذرخواهی کرد و از همراهی و صبوری مردم اصفهان قدردانی و اجرای اولین سانس را به مردم فهیم اصفهان تقدیم کرد؛ اتفاقی که اگرچه شروع برنامه را برای دقایقی به حاشیه برد، اما خیلی زود جای خود را به روایت سیاووش و جهان پرآشوب شاهنامه داد. از توران تا ایران؛ پایان یک روایت حماسی هرچه نمایش به پرده پایانی نزدیک میشد، عناصر مختلف اجرا بار دیگر در کنار یکدیگر قرار میگرفتند؛ بازی، موسیقی، آواز و حرکت در نقطهای به هم میرسیدند که قرار بود سرنوشت سیاووش را به مفهومی فراتر از یک تراژدی فردی پیوند بزند.
در پرده پایانی، صدای علی زندوکیلی در سالن پیچید و آواز، روایت را به نقطه پایانی خود رساند. در میان تشویق تماشاگران به بازیگران و عوامل کنسرتنمایش، صدای زندوکیلی با ترانه «غمم ایران، تنم ایران، تمام باورم ایران» «صدایم کن، صدایم کن، به نام مادرم ایران» فضای سالن را دربرگرفت؛ پایانی که مسیر روایت را از سرگذشت سیاووش و جهان اسطورهای شاهنامه به نام ایران پیوند میزد. در آن لحظه، روایت از توران و سرنوشت سیاوش عبور کرده بود و به ایران رسیده بود؛ همان مفهومی که در سراسر داستان شاهنامه، از پهلوانی رستم و تهمتن تا سوگ سیاوش و ایستادگی در برابر خیانت و ستم، حضوری پررنگ دارد.
صدای زندوکیلی نیز این پایان را از یک فرجام نمایشی فراتر برد و آن را به لحظهای عاطفی برای تماشاگران تبدیل کرد. و سرانجام، «سیاوش» در اصفهان به همان نقطهای رسید که تمام روایت از ابتدا به سوی آن حرکت میکرد؛ جایی که اسطوره از مرزهای زمان عبور میکند و دوباره در برابر چشم مخاطب امروز جان میگیرد. سیاوش، فرنگیس، رستم، افراسیاب، کیکاوس و گرسیوَرز، از دل شاهنامه بر صحنه آمدند تا قصهای از عشق، وفاداری، خیانت، پهلوانی، سوگ و ایستادگی را روایت کنند؛ قصهای که قرنها از سرگذشت آن گذشته، اما هنوز برای ایرانیان آشنا و زنده است.
در واپسین لحظات، آنچه روی صحنه باقی ماند فقط سرنوشت یک پهلوان نبود؛ شکوه یک حماسه بود، تصویر سرزمینی که در شاهنامه با رنج، دلاوری، عشق و ایستادگی روایت شده است. «سیاوش» با فرود آمدن پرده به پایان رسید، اما جهان شاهنامه همچنان در ذهن تماشاگران ادامه داشت؛ گویی سیاوش بار دیگر از میان آتش و خون گذشته بود تا در پایان، نام ایران را بر بلندای این روایت به یادگار بگذارد. و با طنین این ترانه شب حماسی اصفهان به پایان رسید: «غمم ایران، تنم ایران، تمام باورم ایران» «صدایم کن، صدایم کن، به نام مادرم ایران»
انتهای پیام