سیروس رضایی چهارشنبه ۲۷ آبان در نشست تخصصی نقش جهاددانشگاهی در ترویج فرهنگ کارآفرینی با اشاره به ضرورت بازنگری در نگاه جامعه به مقوله اشتغال و کارآفرینی، اظهار کرد: برای پرداختن به موضوع کارآفرینی ابتدا باید تفاوت آن با اشتغال و اهداف و ضرورتهای هرکدام را بشناسیم، اشتغال به معنای برخورداری فرد از یک موقعیت شغلی و کسب درآمد است، اما کارآفرینی فراتر از آن قرار دارد و به معنای شناسایی فرصتها، تبدیل ایده به ارزش اقتصادی و اجتماعی، پذیرش مسئولیت، نوآوری و ایجاد فرصتهای جدید برای خود و دیگران است.
وی افزود: در اشتغال، فرد عمدتاً برای دستیابی به موقعیت شغلی و تأمین درآمد شخصی تلاش میکند، اما کارآفرینی علاوه بر ایجاد فرصت برای فرد، زمینه اشتغال دیگران را نیز فراهم میکند، بنابراین باید از فرهنگی که موفقیت شغلی را صرفاً در استخدام دولتی و برخورداری از یک موقعیت ثابت میبیند، به سمت فرهنگ خلاقیت، تولید، نوآوری و خلق ارزش حرکت کنیم.
رئیس جهاد دانشگاهی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه کارآفرینی در اصل با مسئلهشناسی و یافتن راهحل برای مشکلات جامعه ارتباط دارد، ادامه داد: فرهنگ کارآفرینی باید از مدارس و دانشگاهها آغاز شود تا دانشآموزان و دانشجویان از دوران تحصیل یاد بگیرند مسائل پیرامون خود را شناسایی و برای حل آنها راهکار علمی ارائه کنند.
رضایی با اشاره به ظرفیت جهاد دانشگاهی در توسعه فرهنگ کارآفرینی، تصریح کرد: جهاددانشگاهی به دلیل ماهیت علمی، فرهنگی، پژوهشی و آموزشی خود از ظرفیت ویژهای برای ایفای نقش در این حوزه برخوردار است که یکی از ویژگیهای مهم این نهاد، ارتباط میان علم، فرهنگ و نیازهای جامعه است و اگر بتوانیم این سه حوزه را بهدرستی به یکدیگر پیوند دهیم، بسیاری از مسائل و مشکلات قابل حل خواهد بود.
وی با انتقاد از فاصله میان پژوهشهای دانشگاهی و نیازهای واقعی جامعه گفت: پژوهش باید در خدمت حل مسائل باشد و در حوزههایی مانند گردشگری، کشاورزی و مسائل اجتماعی، این پرسش مطرح است که چه میزان از پژوهشهای انجام شده توانستهاند به شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهای عملی منجر شوند و جامعه تا چه اندازه از نتایج پژوهشها بهره برده است.
رئیس جهاد دانشگاهی چهارمحالوبختیاری با تأکید بر ضرورت مهارتآموزی دانشجویان بیان کرد: دانشآموختگان دانشگاهی از دانش نظری مناسبی برخوردار هستند، اما برای ورود موفق به بازار کار باید مهارتهایی همچون مذاکره، بازاریابی، مدیریت مالی و کار تیمی را نیز فرا بگیرند و کاهش فاصله آموزش دانشگاهی با نیازهای واقعی بازار کار، مستلزم تقویت همین مهارتهاست.
رضایی با بیان اینکه آموزش، پژوهش و نیاز بازار سه ضلع اصلی توسعه کارآفرینی هستند، عنوان کرد: آموزش به تنهایی و بدون پژوهش نمیتواند به نتیجه مطلوب برسد و پژوهش نیز بدون توجه به نیازهای واقعی بازار اثربخشی لازم را نخواهد داشت، این سه مؤلفه باید در کنار یکدیگر قرار گیرند تا زمینه توسعه کسبوکار و اشتغال پایدار فراهم شود.
وی با اشاره به فعالیتهای جهاد دانشگاهی در حوزه ترویج کارآفرینی، گفت: برگزاری نشستهای تخصصی، همایشها، مسابقات دانشجویی، مناظرات علمی و جشنوارهها از جمله اقداماتی است که در این مسیر انجام میشود، اما معتقدم ترویج فرهنگ کارآفرینی نباید صرفاً به برگزاری کارگاهها و نشستهای مقطعی محدود شود.
رئیس جهاد دانشگاهی چهارمحالوبختیاری ادامه داد: کارآفرینی به یک جریان فرهنگی مستمر در دانشگاهها نیاز دارد و باید بهگونهای برنامهریزی شود که دانشجویان در طول دوران تحصیل با مفاهیم و الزامات راهاندازی کسبوکار آشنا شوند.
وی افزود: دانشجویان باید تدوین طرح کسبوکار، شناسایی بازار هدف، محاسبه هزینه و درآمد و اصول بازاریابی را بیاموزند، بهترین فرصت برای فراگیری این مهارتها دوران دانشجویی است، زیرا آشنایی با الزامات کارآفرینی در این دوره میتواند موفقیت آنها را در آینده افزایش دهد.
رئیس جهاد دانشگاهی چهارمحال و بختیاری با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی استان، بیان کرد: چهارمحال و بختیاری از فرصتهای متعددی در حوزه کشاورزی، دامداری، گردشگری، صنایع غذایی و سایر بخشها برخوردار است که میتوان از آنها برای توسعه کسبوکارهای کوچک و متوسط و شرکتهای دانشبنیان استفاده کرد.

نقش تاثیرگذاری در بازگشت تعاونیهای راکد به چرخه تولید در چهارمحال و بختیاری داشت
در ادامه این نشست رستم قنبری، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی چهارمحال و بختیاری، ضمن تبریک هفته جهانی کارآفرینی، اظهار کرد: کارآفرینان نقش مهمی در فرهنگ سازمانی و بهرهوری نیروی انسانی دارند و کارآفرینی صرفاً به معنای کسب یا ایجاد فرصت شغلی نیست، بلکه در شرایط موجود نوعی ایثار محسوب میشود، کارآفرینی نوعی هنر و بهنوعی ازخودگذشتگی است.
وی با اشاره به همافزایی ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی چهارمحال و بختیاری با دستگاهها، بهویژه دانشگاهها و مراکز علمی و آموزشی، بیان کرد: تجربه بسیار خوبی در همکاری با جهاد دانشگاهی داشتهایم، به طوریکه در حوزه مشاغل خانگی، آموزشهای کاربردی ارائه شده و همچنین طرح توانمندسازی تعاونیها با همکاری این نهاد اجرا شد که خروجی مطلوبی داشت و زمینه تشکیل کمیته احیای تعاونیها را فراهم کرد.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: در راستای توسعه زیستبوم کارآفرینی، تفاهمنامههای مشترک دوجانبه و چندجانبه با دانشگاهها و پارک علم و فناوری منعقد شده است.
وی با اشاره به نقش دانشگاهها و مراکز علمی از جمله جهاددانشگاهی در پایدارسازی مشاغل، گفت: در تعاملات و تفاهمنامههای منعقد شده با دانشگاهها، علاوه بر آموزشهای تئوری، آموزش در حوزه پایداری و دوام کسبوکارها و نیروی کار نیز مورد توجه قرار گرفته است.
قنبری با بیان اینکه توسعه ارتباط مؤثر میان صنعت و دانشگاه و ایجاد پل ارتباطی بین این دو حوزه از برنامههای در دست اجرا توسط ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی به شمار میرود، افزود: جهاد دانشگاهی یک مجموعه بینظیر در سطح دنیا است و آموزشهای آن کاربردی هستند.
وی با اشاره به برنامههای حمایتی از کارآفرینان، تصریح کرد: فراهم کردن تسهیلات کمبهره برای ایدههای نوآورانه و تعاونیهای محلهمحور، خانوادگی و دانشجویی نیز در دستور کار قرار دارد.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه ایجاد ارتباط میان کارآفرینان جوان و مدیران صنایع و افراد باتجربه را از دیگر برنامههای این ادارهکل محسوب میشود، گفت: طرح جدیدی مطرح شده است که بر اساس آن، تعاونیهای موفق دعوت شوند تا ارتباط میان تعاونیهای برتر و تعاونیهای نوپا برقرار شود و از تجربیات مجموعههای موفق برای تقویت تعاونیهای تازه تأسیس استفاده شود، جهاد دانشگاهی نقش تاثیرگذاری در بازگشت تعاونیهای راکد به چرخه تولید در استان داشت.

فرهنگ وابستگی به منابع نفتی، ساختار سازمانی و مدیریتی کشور را معیوب کرده است
در پایان این نشست تخصصی کرامت نیکخواه، پژوهشگر و مدرس دانشگاه، با اشاره به تاثیر ساختار خانواده و فرهنگ اجتماعی بر شکلگیری روحیه کارآفرینی در جوانان، اظهار کرد: در گذشته به دلیل تعداد بیشتر فرزندان در خانوادهها و محدودیتهای مالی و رفاهی، والدین امکانات کمتری در اختیار فرزندان قرار میدادند و همین مسئله زمینه پرورش استقلال و توانمندی بیشتر آنها را فراهم میکرد، اما امروزه به دلیل کاهش تعداد فرزندان و وابستگی متقابل والدین و فرزندان، استقلالپذیری نسل جدید کاهش یافته و بخشی از جوانان همچنان در فرهنگ وابستگی به حمایت خانواده باقی ماندهاند.
این پژوهشگر با بیان اینکه مسئله کارآفرینی در سطح کلان جامعه نیز به شکل دیگری قابل مشاهده است، افزود: فرهنگ وابستگی به منابع نفتی، ساختار سازمانی و مدیریتی کشور را معیوب کرده است، بخش مهمی از کارآفرینی به صنعت و تولید صنعتی بازمیگردد، اما وابستگی مدیران و ساختار اقتصادی کشور به درآمدهای نفتی، صنعت را که باید موتور محرک اقتصاد باشد، از کار انداخته است.
وی با اشاره به وضعیت صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی، ادامه داد: صنایع خرد و کوچک کشور، بهویژه در چند سال اخیر، با مشکلات جدی مواجه شدهاند، برخی صنایع بزرگ نیز به واسطه حمایتهای دولتی و یارانهها به فعالیت خود ادامه میدهند، اما صنایع کوچک عمدتا از چنین حمایتهایی برخوردار نیستند و فعالیت اقتصادی آنها نیز بهشدت محدود شده است.
نیکخواه با انتقاد از ارزیابی صرفا مالی عملکرد بنگاههای اقتصادی، تصریح کرد: وقتی صنایع کوچک را صرفا بر اساس تراکنش و گردش مالی ارزیابی میکنیم، از بررسی میزان سودآوری، بهرهوری و اثربخشی واقعی فعالیت اقتصادی آنها غافل میشویم، در حالیکه بخش مهمی از این مشکلات به فرهنگ وابستگی به حمایتهای بیرونی و اقتصاد نفتی بازمیگردد.
وی در ادامه با طرح این پرسش که چگونه میتوان از طریق سیاستگذاری عمومی زمینه تبدیل کارآفرینی به یک ارزش اجتماعی، رفتار اقتصادی و مسیر واقعی اشتغال و ثروتآفرینی در میان جوانان را فراهم کرد، گفت: برای بررسی این موضوع باید سه سطح فردی، سازمانی و سیاستگذاری عمومی را در نظر گرفت، از جمله اینکه چه ویژگیها و قابلیتهایی باید در جوانان پرورش یابد، دانشگاهها، نهادهای دولتی و بخش خصوصی چه مسئولیتهایی دارند و دولت چگونه میتواند محیطی برای شکلگیری و رشد کارآفرینان ایجاد کند.
این پژوهشگر و مدرس دانشگاه با بیان اینکه کارآفرینی معمولا با برگزاری دورههای آموزشی، ارائه تسهیلات، جشنوارههای ایدهپردازی و کارگاههای رشد شناخته میشود، اظهار کرد: این اقدامات میتوانند مفید باشند، اما پرسش اساسی این است که چرا با وجود گسترش دانشگاهها، افزایش تعداد فارغالتحصیلان و توسعه آموزشهای تخصصی، همچنان بخش قابل توجهی از جوانان در تبدیل دانش و مهارت خود به فعالیت اقتصادی پایدار با مشکل مواجه هستند و حال برای پاسخ به این مسئله باید سه نظام آموزش و پرورش و توسعه سرمایه انسانی، نظام تولید، بازار و اقتصاد و همچنین نظام سیاستگذاری و حمایت نهادی را بررسی کرد؛ در واقع، آنچه با آن مواجه هستیم، شکاف میان قابلیتهای افراد و فرصتهای اقتصادی است.
نیکخواه تاکید کرد: فاصله میان تمایل و اقدام، یکی از مسائل مهم در سیاستگذاری کارآفرینی جوانان است، بنابراین مسئله اصلی این نیست که چگونه جوانان را به کارآفرینی علاقهمند کنیم، بلکه باید بررسی کنیم چگونه میتوان موانع تبدیل اراده به اقدام اقتصادی را برطرف کرد.
این پژوهشگر در پایان خاطرنشان کرد: ترویج فرهنگ کارآفرینی صرفا یک برنامه تبلیغاتی یا آموزشی محدود نیست، بلکه سیاستی چندبعدی در مسیر توسعه است و موانع علمی و اجرایی ترویج فرهنگ کارآفرینی نیز ابعاد مختلفی دارد که یکی از آنها اصلاح نگرش اجتماعی نسبت به کارآفرینی و شکست است، زیرا در بسیاری از جوامع، موفقیت شغلی همچنان عمدتا با استخدام تعریف میشود.


انتهای پیام