محمد مهدی برادران چهارشنبه ۲۷ آبان در همایش تخصصی «تولید بدون کارخانه» که در سالن همایشهای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اهواز برگزار شد، با تأکید بر اینکه الگوی «تولید بدون کارخانه» یک ایده تئوریک نیست، بلکه یک مدل ساختاریافته، نظاممند و دارای ابلاغیه رسمی قانونی است، اظهار داشت: این الگو در زمان مسئولیت در وزارت صمت بهطور رسمی پایهگذاری و دستورالعملهای اجرایی آن ابلاغ شد. با این حال، به دلیل نقص در فرهنگسازی و آموزشهای منطقهای، برخی استانها از جمله خوزستان هنوز در ابتدای راه استفاده از این ظرفیتند؛ این در حالی است که در استانی مانند تهران از سال ۱۴۰۰ تاکنون بیش از ۱۰۰ واحد تولید بدون کارخانه ثبت شده و پروانه بهرهبرداری صنعتی با تمام حقوق قانونی دریافت کردهاند.
وی هدف اصلی این همایش را ایجاد بستر اجرایی برای خلق کسبوکارهای جدید و کاهش نرخ بیکاری استان عنوان کرد و افزود: پاسخ به این پرسش که «آیا میتوان بدون داشتن کارخانه وارد عرصه تولید صنعتی، رقابتی، باکیفیت و صادراتمحور شد؟» قطعاً مثبت است؛ مشروط بر اینکه مثلث «بازرگانان و تجار»، «ظرفیتهای خالی کارخانههای موجود» و «دانش شرکتهای دانشبنیان» به شکل درستی پیوند بخورند.
مدیریت بهینه سرمایه و تمرکز بر «منحنی لبخند» در زنجیره ارزش
معاون سابق صنایع عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) با هشدار نسبت به اتلاف سرمایهها در ساخت سولهها و خرید ماشینآلات جدید تصریح کرد: سرمایهگذاران نباید منابع مالی اندک خود را صرف هزینههای غیرمولد و فاقد ارزش افزوده (اصطلاحاً مودا در مدیریت) کنند. سرمایه باید در جهت «سرمایه در گردش»، «طراحی کالا»، «برندسازی» و «توسعه بازار» به کار گرفته شود.
برادران با ارجاع به مفهوم اقتصادی «منحنی لبخند» توضیح داد: بیشترین ارزش افزوده و سودآوری در ابتدای زنجیره (طراحی، تحقیق و توسعه و خلق برند) و انتخای زنجیره (بازاریابی، برندسازی و خدمات پس از فروش) نهفته است و بخش میانی یعنی ساخت و مونتاژ فیزیکی، کمترین سهم از سود را دارد. الگوی تولید بدون کارخانه به ما اجازه میدهد مانند شرکتهای پیشرو جهان، بر بخشهای پربازده زنجیره ارزش تمرکز کرده و بخش ساخت فیزیکی را به واحدهای دارای ظرفیت خالی واگذار کنیم.
خوزستان؛ سرزمین فرصتهای مغفول در زنجیره فولاد، پتروشیمی و کشاورزی
این کارشناس حوزه صنعت با اشاره به پتانسیلهای بینظیر استان خوزستان خاطرنشان کرد: خوزستان سرزمین فرصتهای بزرگ صنعتی و کشاورزی است. با این حال، خامفروشی میلیونها تن فولاد یا مواد پایه پتروشیمی بدون تکمیل زنجیرههای پاییندستی، یک نقیصه اقتصادی است.
وی تأکید کرد: در شرایط تحریمی و محدودیتهای صادرات مواد خام، بهترین استراتژی، تکمیل زنجیرههای پاییندستی فولاد، صنایع پلیمری و تکمیلی پتروشیمی و همچنین صنایع تبدیلی کشاورزی (مانند خرما و گندم) است. تحریمها و شرایط محیطی باید بهعنوان یک فرصت طلایی برای عمقبخشی به ساخت داخل و جایگزینی واردات تجهیزات و قطعات یدکی مورد استفاده قرار گیرند.
نقشه راه و برنامه ۳ ماهه پیشنهادی برای اتاق بازرگانی و مسئولان استانی
معاون سابق صنایع عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به ضرورت عملیاتی شدن الگوهای نوآورانه صنعتی در استان خوزستان، یک برنامه زمانبندیشده و سهماهه را به اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی ارائه کرد و اظهار کرد: اجرای گامبهگام این رویه میتواند بستر احیا و بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای صنعتی مغفول استان را فراهم سازد.
برادران در تشریح نخستین مرحله این نقشه راه تصریح کرد: در ماه اول، تشکیل کارگروهی تخصصی در اتاق بازرگانی اهواز جهت عارضهیابی و شناسایی دقیق ظرفیتهای خالی واحدهای صنعتی استان در اولویت قرار دارد؛ کارگروهی که وظیفه دارد واحدهای تکشیفت و کارخانههایی را که آمادگی واگذاری خطوط تولید یا صادرات مواد خام را دارند، پایش کرده و بستر ورود آنها را به زنجیرههای پاییندستی مهیا سازد.
وی با تبیین دومین مرحله از این برنامه در ماه دوم افزود: در گام بعدی، ظرفیتهای شناساییشده باید بلافاصله وارد مرحله «نمونهسازی و نمونهپروری» شوند تا این پتانسیلها به کالاها و محصولات ساختداخل تبدیل شوند؛ کالاهایی که با ارتقای کیفیت و قابلیت رقابتپذیری، علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، توان حضور فعال در بازارهای صادراتی منطقهای بهویژه بازار کشور عراق را داشته باشند.
این کارشناس حوزه صنایع، گام نهایی این الگو در ماه سوم را تثبیت حقوقی و عملیاتی فرآیندها دانست و تأکید کرد: در پایان این دوره، با همراهی تشکلها و مسئولان استانی، تفاهمنامهها و پروتکلهای حقوقی الزامآور میان دارندگان برند و واحدهای تولیدی مادر منعقد خواهد شد. این قراردادها باید با رعایت دقیق تعهدات قانونی، حفظ حقوق طرفین و پایبندی به اصول اخلاق حرفهای تنظیم شوند تا ساختار «تولید بدون کارخانه» بهصورت پایدار و رسمی در استان نهادینه شود.
ضرورت اعتماد به جوانان دانشبنیان و برگزاری «اردوهای پیشرفت»
معاون سابق صنایع عمومی وزارت صمت با تاکید بر لزوم نقشآفرینی نسل جوان و دانشگاهی در جهش تولید گفت: تجربه نشان داده است هرجا به جوانان و نخبگان زیر ۳۰ سال اعتماد شده، دستاوردهای بزرگی به دست آمده است.
وی پیشنهاد کرد: برای پیوند دادن صنعت و دانشگاه، «اردوهای پیشرفت» و بازدیدهای میدانی منظم برای اساتید، دانشجویان و تجار از مجتمعهای بزرگ پتروشیمی، فولادی و واحدهای صنعتی استان برگزار شود تا فرصتهای پنهان سرمایهگذاری و همکاریهای دوجانبه از نزدیک شناسایی شوند.
انتهای پیام