محمد جمالیان پنجشنبه ۲۸ آبانماه در آیین رونمایی از کتاب «فرهنگ سرسختی» با اشاره به سرعت تحولات در جامعه افزود: سرعت پیشرفت و تغییرات به اندازهای افزایش یافته که ارتباط نسل جدید با نسلهای پیشین، حتی نسل حاضر، تا حدودی گسسته شده است؛ موضوعی که یکی از خطرات جدی پیش روی جامعه محسوب میشود.
وی با اشاره به ظهور نسلهای جدید از جمله نسل زد و آلفا ادامه داد: این فاصله را بهوضوح در گویش و شیوه گفتوگوی نسل جدید مشاهده میکنیم. سرعت تغییرات بهگونهای است که امکان مقابله با آن یا بازگرداندن شرایط گذشته وجود ندارد، اما برگزاری چنین برنامههایی و نگارش کتابهایی که هویت و گذشته را یادآوری میکنند، میتواند یکی از بهترین راهها برای حفظ این پیوند باشد.
نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اهمیت پاسداشت زبان فارسی گفت: حتی ارتباط نسل جدید با زبان فارسی نیز بهتدریج تحت تأثیر این تحولات قرار گرفته و گاهی مشاهده میکنیم که برای برقراری ارتباط با جوانان، خودمان نیز از اصطلاحات و واژگان مورد استفاده آنان بهره میگیریم.
وی با بیان اینکه فعالیت نویسندگان و ادیبان در شرایط کنونی اهمیت بیشتری پیدا کرده است، تصریح کرد: اگر برای حفظ این هویت و ارتباط تلاش نکنیم، فاصله میان نسلها بیشتر خواهد شد؛ از این رو اقدامات فرهنگی و تألیف آثاری که گذشته و ریشههای فرهنگی جامعه را یادآوری میکنند، ارزش فراوانی دارد.
گویشهای بومی بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی ما هستند
مرتضی صدیقی نویسنده کتاب «فرهنگ سرسختی» نیز با تأکید بر ضرورت حفظ گویشهای بومی گفت: گویشهای محلی سرشار از واژهها و مفاهیم ارزشمندی هستند که بسیاری از آنها معادل دیگری ندارند و امروز در معرض فراموشی قرار گرفتهاند.
وی با اشاره به دیدگاه زندهیاد محمدعلی اسلامی درباره زبان فارسی افزود: فارسی را میتوان زبانی پیر با ویژگیهایی دانست که همواره جوان میماند؛ چراکه در طول تاریخ توانسته است ظرفیت و قدرت ماندگاری خود را حفظ کند.
صدیقی با بیان اینکه ایران علاوه بر زبانهای مختلف، دارای گویشهای متنوع و ارزشمندی است، ادامه داد: بسیاری از این گویشها ریشه در فارسی میانه و زبان پهلوی دارند و حفظ آنها برای صیانت از میراث فرهنگی و زبانی کشور ضروری است.
وی با اشاره به تجربههای دوران کودکی و تغییرات شیوه زندگی در نسلهای مختلف گفت: در گذشته دسترسی به تلویزیون، سینما و خودرو محدود بود و تغییرات اجتماعی با سرعت کمتری اتفاق میافتاد، اما امروز کودکان در جهانی زندگی میکنند که همه چیز با سرعت زیادی در حال تغییر است.
وی اظهار کرد: در گذشته دانشآموزان هنگام ورود به محیطهای آموزشی در شهرهای بزرگتر، بهتدریج از گویش و اصطلاحات محلی خود فاصله میگرفتند و حتی در برخی محیطها استفاده از این واژهها با واکنش منفی مواجه میشد. این روند به نوعی انکار ریشههای فرهنگی و فاصله گرفتن از هویت بومی منجر میشد.
وی با تأکید بر اهمیت احساس تعلق در زندگی انسان تصریح کرد: احساس تعلق یکی از چهار مؤلفه خوشبختی است و اگر انسان آن را از دست بدهد، بخش مهمی از خوشبختی خود را از دست خواهد داد. روایت زندگی نیز اهمیت زیادی دارد و انکار گذشته و نپرداختن به روایت زندگی شخصی و اجتماعی میتواند این احساس را تضعیف کند.
صدیقی ادامه داد: با بازگشت به گذشته و کمک دوستان، بهتدریج متوجه شدیم چه گنجینه ارزشمندی در گویش بومی ما وجود دارد؛ گنجینهای که واژههای آن یکی پس از دیگری در معرض تهدید و فراموشی قرار گرفتهاند.
وی با اشاره به برخی واژههای قدیمی در گویش منطقه گفت: در جریان بررسی این گویش متوجه شدیم بسیاری از واژهها دیگر معادل مشخصی ندارند. حتی برخی واژهها و ترکیبهای قدیمی، مفاهیم و صداهایی را منتقل میکنند که شناخت آنها میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه زندگی و فرهنگ گذشتگان در اختیار ما قرار دهد.
نویسنده کتاب «فرهنگ سرسختی» با اشاره به واژههایی همچون «دوما» به معنای عقب و «نو» به معنای جلو، این واژهها را نمونههایی از ظرفیتهای زبانی گویش منطقه دانست و به پیوند برخی نامهای جغرافیایی و واژگان محلی با ریشههای تاریخی و زبانی اشاره کرد. بررسی همین واژههای به ظاهر ساده میتواند ما را با بخشی از تاریخ روابط اجتماعی انسانها آشنا کند؛ چراکه برخی پژوهشگران، فعالیتهایی مانند شپشگیری متقابل را از شکلهای اولیه ارتباط اجتماعی میان انسانها و حتی برخی جانوران دانستهاند.
صدیقی در پایان با تأکید بر اینکه تکتک واژههای گویشهای بومی ارزش پژوهشی و فرهنگی دارند، خاطرنشان کرد: هدف از این کاوشها، شناسایی و ثبت گنجینهای زبانی است که اگر امروز برای حفظ آن اقدام نکنیم، ممکن است بخش مهمی از آن برای همیشه به فراموشی سپرده شود.
انتهای پیام