شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | ۰۸:۵۵
چگونه کتابخوانی به بخشی از سبک زندگی دانشجویان تبدیل می‌شود؟

/گزارش/

چگونه کتابخوانی به بخشی از سبک زندگی دانشجویان تبدیل می‌شود؟

قم (ایسنا) - در شرایطی که فضای مجازی و ابزارهای دیجیتال بخش قابل‌توجهی از زندگی دانشجویان را به خود اختصاص داده‌اند، بازاندیشی در جایگاه کتاب و یافتن راهکارهایی برای ترغیب نسل جدید به مطالعه، به یکی از ضرورت‌های فرهنگی دانشگاه‌ها تبدیل شده است.

توجه به جایگاه مطالعه در زندگی دانشجویان و نقش آن در ارتقای آگاهی، رشد فکری و تقویت مهارت‌های فردی و اجتماعی اهمیت بسیار زیادی دارد. با وجود گسترش منابع اطلاعاتی و ابزارهای دیجیتال، کتاب همچنان یکی از مهم‌ترین مراجع کسب دانش و تعمیق اندیشه به شمار می‌رود؛ با این حال، عواملی همچون کاهش تمرکز و علاقه به مطالعه عمیق، افزایش قیمت کتاب و به‌روز نبودن برخی منابع تخصصی، کتابخوانی را با چالش‌هایی مواجه کرده است. در این میان، دانشگاه‌ها و کتابخانه‌ها می‌توانند با توسعه خدمات، حمایت از دسترسی دانشجویان به منابع و اجرای برنامه‌های خلاقانه فرهنگی، زمینه گسترش فرهنگ مطالعه و تبدیل آن به بخشی از سبک زندگی دانشجویان را فراهم کنند.

محمد حسن مبینی زاده رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم در گفت‌وگو با ایسنا با تأکید بر اهمیت مطالعه غیردرسی در رشد فکری و فرهنگی دانشجویان، اظهار کرد: مهم‌ترین مرجع در تصمیم‌گیری‌ها، فعالیت‌های مختلف و حتی کارهای علمی، کتاب است. نقل‌قول‌ها، تجربه‌ها، توصیه‌ها و مطالبی که در منابع مختلف مطرح می‌شوند، حتی مطالبی که ممکن است در فضای مجازی و در قالب شبه‌علم منتشر شوند، نمی‌توانند به اندازه کتاب، راهنمایی مستدل، منطقی و قابل اتکا در اختیار افراد قرار دهند.

مبینی‌زاده افزود: در هر زمینه‌ای که افراد بخواهند وارد فعالیت شوند یا کاری را دنبال کنند، کتاب باید مرجع و منبع اصلی آن‌ها باشد. سایر مراجعی که این روزها به دلیل پایین بودن میزان مطالعه در جامعه مورد توجه قرار گرفته‌اند، مانند شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام و پلتفرم‌های مشابه، از مرجعیت متقن و قابل اتکایی برخوردار نیستند؛ اما افراد همواره می‌توانند به کتاب‌ها و منابع معتبر استناد کنند و از آن‌ها بهره بگیرند.

وی با اشاره به اینکه خود کتاب خواندن و توانایی برقراری ارتباط با کتاب، فهم مطالب آن و درک محتوای کتاب، مهارت‌هایی هستند که باید آموخته شوند، تصریح کرد: اگر افراد این مهارت‌ها را فرا بگیرند، می‌توانند تفکر نقادانه خود را ارتقا دهند، از رشد اجتماعی برخوردار شوند و هویت فردی و اجتماعی خود را تقویت کنند.

مبینی‌زاده ادامه داد: با بررسی جامعه می‌توان مشاهده کرد افرادی که کتاب می‌خوانند، حتی از نظر شیوه صحبت کردن نیز در سطح متفاوتی نسبت به افرادی قرار دارند که صرفاً در فضای مجازی فعالیت می‌کنند یا اساساً مطالعه‌ای ندارند و زندگی روزمره خود را بدون ارتباط با کتاب سپری می‌کنند.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم گفت: افرادی که اهل مطالعه هستند، در جامعه درخشش خاصی دارند، از دایره واژگانی گسترده‌تری برخوردارند و توانایی بیشتری در برقراری ارتباط، اقناع مخاطب و استدلال دارند. همه این موارد کمک می‌کند تا فرد در جامعه هویتی متمایز و متفاوت داشته باشد.

وی با تأکید بر اهمیت کتابخوانی در شکل‌گیری هویت فرهنگی دانشجویان بیان کرد: باید در کنار این موضوع به این نکته نیز توجه کرد که در جامعه امروز، افراد به دنبال یافتن هویت خود هستند و حتی برخی از آن‌ها تلاش می‌کنند از طریق فعالیت در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی برای خود هویت بسازند؛ در حالی که هویتی که در فضای مجازی شکل می‌گیرد، هیچ‌گاه با هویتی که از طریق مطالعه کتاب، کتابخوانی عمیق و صحیح ایجاد می‌شود، قابل مقایسه نیست.

گسترش فضای مجازی و هوش مصنوعی، عامل کمرنگ شدن مطالعه عمیق در جامعه

مبینی‌زاده در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود دسترسی گسترده به منابع اطلاعاتی و محتوای دیجیتال، کتابخوانی عمیق و مستمر در میان بخشی از دانشجویان کمرنگ شده است، اظهار کرد: عوامل متعددی از جنبه‌های مختلف در کاهش میزان مطالعه و پایین آمدن آمار کتابخوانی در کشور نقش دارند.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم افزود: یکی از مهم‌ترین این عوامل، فراگیر شدن شبکه‌های اجتماعی، فضای مجازی و در سال‌های اخیر هوش مصنوعی است. متأسفانه در جامعه یک خطای محاسباتی شکل گرفته و برخی تصور می‌کنند هوش مصنوعی، شبکه‌های اجتماعی، پادکست‌ها و ابزارهای مشابه جای کتاب را گرفته‌اند یا می‌توانند جایگزین آن شوند.

وی ادامه داد: برای مثال، وقتی از فردی پرسیده می‌شود چرا مطالعه نمی‌کند، پاسخ می‌دهد که پادکست‌های یک کانال خاص را گوش می‌دهد یا هر اطلاعاتی را که بخواهد، به‌سرعت در هوش مصنوعی جست‌وجو می‌کند و پاسخ کاملی دریافت می‌کند؛ در حالی که این ابزارها به دلایل مختلف نمی‌توانند جایگزین کتاب شوند.

مبینی زاده با اشاره به سطحی شدن دریافت اطلاعات در نتیجه مواجهه گسترده با فضای مجازی تصریح کرد: یکی دیگر از مسائل این است که مردم به دلیل مواجهه زیاد با فضای مجازی، به برداشت‌های سطحی عادت کرده‌اند و سطح دریافت و درک مطالب در میان آن‌ها کاهش یافته است. از سوی دیگر، افراد به دلیل اینکه می‌توانند به‌سرعت به اطلاعات مختلف دسترسی پیدا کنند، به‌ویژه در عصر هوش مصنوعی، دیگر حوصله مطالعه کتاب را ندارند.

وی ادامه داد: کتاب برای بررسی یک مسئله، مسیر منطقی و منظمی را طی می‌کند؛ برای مثال، ممکن است در ۲۰۰ یا ۳۰۰ صفحه یک مسئله علمی را از ابتدا تا انتها بررسی کند و به نتیجه برساند یا در قالب یک داستان و رمان، موضوعی را در ۴۰۰ یا ۵۰۰ صفحه واکاوی و روایت کند. با این حال، متأسفانه افراد در عصر دیجیتال دیگر صبر، حوصله و تمرکز لازم برای دنبال کردن مطالب سلسله‌وار و منطقی کتاب را ندارند.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم با اشاره به قیمت کتاب به‌عنوان یکی دیگر از عواملی که در کاهش میزان مطالعه مطرح می‌شود، گفت: عامل دیگری که البته بهانه‌ای برای کتاب نخواندن محسوب می‌شود، قیمت کتاب است. به‌ویژه در چند ماه اخیر، قیمت کتاب‌ها افزایش زیادی داشته است؛ به‌طوری که به نظر می‌رسد کتاب‌هایی که پیش‌تر با ۲۰۰ یا ۳۰۰ هزار تومان قابل خریداری بودند، اکنون حدود یک میلیون تومان قیمت دارند.

مبینی زاده افزود: بسیاری از افراد قیمت کتاب را بهانه‌ای برای مطالعه نکردن مطرح می‌کنند؛ در حالی که قیمت کتاب در مقایسه با بسیاری از کالاهای غیرضروری که افراد با رغبت در جامعه تهیه می‌کنند، مبلغ چندان زیادی نیست. علاوه بر این، کتابخوانی لزوماً به معنای خرید کتاب نیست و افراد می‌توانند کتاب را از کتابخانه امانت بگیرند یا از دوستان خود قرض کنند و از این طریق نیاز خود به مطالعه را برطرف کنند.

ترویج کتابخوانی در دانشگاه‌ها؛ نیازمند برنامه‌های مستمر و خلاقانه

وی در پاسخ به پرسشی درباره مسئولیت دانشگاه‌ها در نهادینه کردن فرهنگ مطالعه غیردرسی و تبدیل کتابخوانی از یک فعالیت فردی به جریانی فرهنگی و جمعی اظهار کرد: دانشگاه در ساحت‌ها و بخش‌های مختلف می‌تواند در این زمینه نقش‌آفرینی کند.

مبینی زاده در ادامه گفت: برای مثال، بخش‌های فرهنگی دانشگاه، مانند معاونت فرهنگی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری و سایر بخش‌هایی که فعالیت‌های فرهنگی را دنبال می‌کنند، می‌توانند از شیوه‌های متعدد و متنوعی برای افزایش و ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی استفاده کنند.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم  افزود: بخش‌های آموزشی دانشگاه، به‌ویژه استادان، نیز از جنبه‌های مختلف می‌توانند کتابخوانی را ترویج دهند. ما خودمان پژوهشی انجام داده‌ایم و به این نتیجه رسیده‌ایم که یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث می‌شود دانشجویان به سراغ یک کتاب بروند، معرفی و توصیه آن از سوی استاد است.

وی ادامه داد: برای مثال، وقتی استادی اعلام می‌کند که کتابی را مطالعه کرده و آن را کتاب خوبی می‌داند، این موضوع تأثیر زیادی در ترغیب دانشجویان به تهیه و مطالعه آن کتاب دارد؛ بنابراین نقش استادان در این زمینه بسیار پررنگ است.

مبینی‌زاده با تأکید بر ضرورت آشنایی دانشجویان با فرهنگ مطالعه از طریق نظام آموزشی گفت: استادان می‌توانند دانشجویانی را که در پروژه‌ها و تحقیقات خود از کتاب استفاده می‌کنند، تشویق کنند و در شیوه‌های ارزیابی نیز سهم ویژه‌ای برای مطالعه کتاب در نظر بگیرند.

چگونه کتابخوانی به بخشی از سبک زندگی دانشجویان تبدیل می‌شود؟

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم در ادامه اضافه کرد: به‌جای اینکه دانشجویان صرفاً به اینترنت، هوش مصنوعی و نرم‌افزارهای مختلف مراجعه کنند، باید به استفاده از کتاب‌ها و منابع مکتوب بها داده شود و برای دانشجویانی که از منابع کتابی و معتبر استفاده می‌کنند، امتیاز ویژه‌ای در نظر گرفته شود.

وی ادامه داد: این موضوع به‌ویژه در زمینه پایان‌نامه‌ها اهمیت دارد و نگاه استادان به استفاده دانشجویان از کتاب و تشویق آن‌ها به کتابخوانی می‌تواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.

مبینی زاده با اشاره به تجربه شخصی خود در زمینه ترویج کتابخوانی در کلاس‌های درس اظهار کرد: من خودم معمولاً در چند دقیقه پایانی کلاس یا در فاصله بین مباحث درسی، موضوع بحث را به سمت معرفی کتاب می‌برم و از دانشجویان می‌پرسم چه کسی کتاب جدیدی خوانده است یا تجربه‌ای از مطالعه یک کتاب تازه دارد. در این شرایط، چند نفر از دانشجویان درباره کتابی که خوانده‌اند صحبت می‌کنند و تجربه خود را با دیگران به اشتراک می‌گذارند.

وی افزود: این کار علاوه بر اینکه باعث می‌شود خستگی فضای کلاس برطرف شود، دانشجویان را با کتاب‌های جدید آشنا می‌کند و این فرهنگ را در کلاس شکل می‌دهد که کتاب خواندن یک فعالیت ارزشمند است.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم در پاسخ به پرسشی درباره راهبردها و برنامه‌های فرهنگی مؤثر برای تبدیل کتابخانه به بخشی پایدار از سبک زندگی دانشجویان و نقش گروه‌های فرهنگی دانشگاه‌ها در تحقق این هدف گفت: بخش‌های فرهنگی دانشگاه‌ها در ترویج فرهنگ مطالعه نقش بسزایی دارند.

مبینی زاده تصریح کرد: گاهی اوقات ترویج فرهنگ مطالعه را در حد برگزاری چند برنامه، نصب بنر و پلاکارد و اجرای فعالیت‌هایی از این دست، به‌ویژه در هفته کتاب، محدود می‌کنیم؛ در حالی که ترویج کتابخوانی باید به‌صورت مستمر و از طریق برنامه‌های متنوع دنبال شود تا دانشجویان به شکل پایدار به مطالعه کتاب علاقه‌مند شوند.

وی ادامه داد: برخی از دانشجویان به حضور در دورهمی‌های کتابخوانی علاقه دارند و همین که چند نفر از دانشجویان دور هم جمع شوند و درباره یک کتاب با یکدیگر مباحثه کنند، صحبت کنند و تجربه‌های خود را به اشتراک بگذارند، می‌تواند زمینه مناسبی برای کتابخوان شدن آن‌ها فراهم کند. همچنین حضور یک استاد در این جمع‌ها و کمک به دانشجویان در فرایند مطالعه می‌تواند تأثیر مثبتی داشته باشد و خود این فعالیت‌ها موجب گرایش بیشتر دانشجویان به کتابخوانی شود.

مبینی زاده با اشاره به ضرورت توجه به روحیه جمع‌گرایی دانشجویان در طراحی برنامه‌های فرهنگی بیان کرد: در جامعه امروز، به‌ویژه در میان دانشجویان، تمایل به قبیله‌سازی، پیدا کردن گروه و عضویت در جمع‌های مختلف و همچنین انجام فعالیت‌های گروهی و تیمی افزایش یافته است.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم افزود: بنابراین، اگر بخش‌های فرهنگی دانشگاه‌ها بتوانند این گروه‌ها و جمع‌های دانشجویی را حول محور کتاب و موضوعات مرتبط با آن شکل دهند و برای آن‌ها برنامه‌ریزی کنند، دانشجویان می‌توانند در این زمینه فعالیت‌های متنوعی داشته باشند و همین موضوع به گسترش فرهنگ مطالعه کمک می‌کند.

وی با انتقاد از شیوه‌های سنتی برگزاری مسابقات کتابخوانی اظهار کرد: بخش عمده‌ای از مسابقاتی که برگزار می‌شود، در حوزه کتابخوانی است؛ اما مدل این مسابقات قدیمی است. معمولاً چند سؤال با گزینه‌های مختلف مطرح می‌شود که دانشجویان حتی بدون مطالعه کتاب نیز می‌توانند به آن‌ها پاسخ دهند. در بسیاری از موارد، این سؤالات پیچیدگی خاصی ندارند یا ممکن است تنها یک نفر کتاب را مطالعه کند و سایر افراد نیز پاسخ‌ها را از روی او انتخاب کنند.

ضرورت ابداع شیوه‌های جدید و خلاقانه برای برگزاری مسابقات کتابخوانی

مبینی‌زاده با تأکید بر ضرورت ابداع شیوه‌های جدید و خلاقانه برای برگزاری مسابقات کتابخوانی گفت: بهتر است به‌جای تداوم این روش‌ها، مدل‌های جدیدی برای مسابقات طراحی و اجرا شود. برای مثال، می‌توان از دانشجویان خواست با استفاده از تلفن همراه، نرم‌افزارها و فناوری‌هایی که در اختیار دارند، بر اساس موضوع و محتوای کتاب، به تولید محتوا بپردازند.

رئیس گروه مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه قم در پایان افزود: این کار باعث می‌شود دانشجویان با جذابیت بیشتری به سراغ موضوع کتاب بروند و در عین حال، محتوای آن را بهتر درک کنند؛ زیرا قرار است بر اساس موضوع و مطالب کتاب، اثر و محتوایی تولید کنند.

در ادامه، مینا نعیمی، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مهندسی عمران گرایش آب و سازه دانشگاه قم و فعال فرهنگی، با اشاره به جایگاه مطالعه کتاب‌های غیردرسی در زندگی دانشجویان اظهار کرد: علاوه بر اینکه مطالعه کتاب‌های درسی موجب افزایش سطح علمی و دانش و آگاهی افراد می‌شود، کتاب‌های غیردرسی نیز می‌توانند در این زمینه مؤثر باشند.

این دانشجو افزود: این کتاب‌ها علاوه بر کمک به ارتقای سطح علمی، می‌توانند از نظر روان‌شناختی نیز تأثیرگذار باشند و در حوزه‌ها و زمینه‌های مختلف، آگاهی افراد را افزایش دهند و آثار خود را در زندگی روزمره نشان دهند.

وی ادامه داد : برای مثال، کتاب «اثر مرکب» یکی از بهترین کتاب‌هایی است که می‌تواند بر فرد، زندگی و فعالیت‌هایی که انجام می‌دهد تأثیر بگذارد. چنین کتاب‌هایی می‌توانند آثار خود را در زندگی روزمره افراد نشان دهند، موجب پیشرفت آن‌ها در زمینه‌های مختلف شوند و به‌ویژه در ایجاد استمرار و تداوم در فعالیت‌ها مؤثر باشند.

این دانشجوی دانشگاه قم در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین موانع فاصله گرفتن دانشجویان از مطالعه غیردرسی گفت: یکی از موانع بزرگ و مهم از نظر من این است که کتاب‌های درسی به‌شدت علمی هستند و فضای خشک و علمی خود را حفظ می‌کنند.

نعیمی گفت: همین مسئله باعث می‌شود افرادی که قصد مطالعه کتاب‌های غیردرسی و منابع دیگر را دارند، در صورتی که علاقه چندانی به آن زمینه نداشته باشند، کمتر به سراغ این کتاب‌ها بروند؛ زیرا تصور می‌کنند کتاب‌های غیردرسی نیز ممکن است همان متن خشک و الزاماتی را داشته باشند که در کتاب‌های درسی با آن مواجه هستند.

وی ادامه داد: در حالی که اصلاً این‌طور نیست و اگر بتوانیم متناسب با زمینه علاقه خود به سمت مطالعه برویم و کتاب‌هایی را در حوزه مورد علاقه‌مان پیدا کنیم، می‌توانیم به این موضوع پی ببریم که کتاب‌های غیردرسی تا چه اندازه کمک‌کننده هستند و چگونه می‌توانند روحیه و احوالات افراد را بهبود ببخشند و علاقه آن‌ها را به مطالعه افزایش دهند.

نعیمی در پاسخ به این پرسش که دانشگاه‌ها چگونه می‌توانند فرهنگ کتابخوانی را از فضای آموزشی و درسی فراتر ببرند و به عادتی روزمره در میان دانشجویان تبدیل کنند، اظهار کرد: یکی از اقداماتی که به نظر من می‌تواند در این زمینه انجام شود، ایجاد یک برنامه یا حتی اختصاص یک واحد درسی در دوره کارشناسی برای مطالعه کتاب‌های غیردرسی است.

وی افزود: در این واحد درسی، هر دانشجو می‌تواند کتاب غیردرسی مورد علاقه خود را انتخاب و مطالعه کند و سپس محتوای آن را به‌صورت خلاصه، روایت یا از طریق تهیه پاورپوینت و ارائه در کلاس معرفی کند. این کار هم بر مهارت ارائه دانشجویان تأثیر می‌گذارد، هم توانایی سخنرانی آن‌ها را تقویت می‌کند و هم می‌تواند در افزایش علاقه آن‌ها به مطالعه کتاب مؤثر باشد.

این دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران دانشگاه قم ادامه داد: حتی ممکن است دانشجویان برای گذراندن این واحد درسی یا کسب حداقل نمره لازم، به سمت مطالعه کتاب‌های غیردرسی گرایش پیدا کنند؛ بنابراین بهتر است در مقطع کارشناسی یک واحد درسی به این شکل ارائه شود.

وی با اشاره به سایر برنامه‌های پیشنهادی برای ترویج فرهنگ کتابخوانی در دانشگاه‌ها گفت: برنامه‌های دیگری مانند برگزاری همایش‌های کتابخوانی و اهدای جایزه به افرادی که کتابی را خلاصه می‌کنند نیز می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد. البته این برنامه‌ها نباید به این شکل محدود شوند که صرفاً یک کتاب از سوی برگزارکنندگان معرفی شود و از دانشجویان خواسته شود همان کتاب را مطالعه و خلاصه کنند تا جایزه بگیرند؛ بلکه باید امکان انتخاب کتاب برای شرکت‌کنندگان وجود داشته باشد.

وی تصریح کرد: باید دست دانشجویان در انتخاب کتاب باز باشد؛ زیرا ممکن است فردی به کتاب‌های علمی علاقه‌مند باشد، فرد دیگری کتاب‌های روان‌شناختی را ترجیح دهد و شخص دیگری به کتاب‌های کودک، شعر یا موضوعات دیگر علاقه داشته باشد. در واقع، بهتر است هر فرد بتواند کتابی را که خودش مناسب و مورد علاقه می‌داند، انتخاب کند. این آزادی در انتخاب می‌تواند دانشجویان را به مطالعه کتاب‌های غیردرسی ترغیب کند و به آن‌ها کمک کند تا علایق خود را بهتر بشناسند و پیدا کنند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره ارائه یک پیشنهاد عملی برای ترویج کتابخوانی در دانشگاه‌ها بیان کرد: همان‌طور که در پاسخ به پرسش قبلی اشاره کردم، می‌توان از پیشنهادهایی مانند اختصاص یک واحد درسی به مطالعه کتاب‌های غیردرسی، برگزاری همایش‌های کتابخوانی و ایجاد امکان انتخاب آزادانه کتاب از سوی دانشجویان استفاده کرد.

این دانشجوی دانشگاه قم در ادامه با اشاره به کاهش علاقه نسل جدید به کتابخوانی اظهار کرد: نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که جوانان ما، به‌ویژه در نسل جدید، هرچه بیشتر نسبت به نسل‌های گذشته با کتاب بیگانه می‌شوند و این مسئله باعث می‌شود که اساساً به سمت مطالعه کتاب نروند. حتی اگر بخواهند مطالعه کنند، ترجیح می‌دهند فایل PDF کتاب را دانلود کنند یا به شیوه‌های به‌روزتر و از طریق ابزارهای دیجیتال به مطالعه بپردازند.

وی افزود: حتی افرادی که به سراغ کتاب می‌روند نیز گاهی ترجیح می‌دهند نسخه دیجیتال آن را مطالعه کنند؛ در حالی که به نظر من این رویکرد اشتباه است. ما باید لذت واقعی کتابخوانی را آن‌گونه که هست تجربه کنیم؛ یعنی کتاب را بخوانیم، صفحات آن را ورق بزنیم و بخش‌های مورد نظر را هایلایت کنیم. همین تجربه فیزیکی کتاب است که شور و اشتیاق بیشتری برای مطالعه به ما می‌دهد؛ اینکه احساس کنیم کتاب را در اختیار داریم و می‌توانیم آن را مطالعه کنیم.

نعیمی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی برای ترغیب جوانان به استفاده از نسخه فیزیکی کتاب‌ها گفت: باید برنامه‌ای طراحی کنیم تا جوانان امروز به این سمت و سو هدایت شوند که کتاب را به‌صورت فیزیکی تهیه و مطالعه کنند. یکی از مهم‌ترین مسائل در این زمینه، هزینه بالای خرید کتاب است؛ بنابراین باید بخشی را به حمایت از دانشجویان اختصاص دهیم و حتی می‌توان یک صندوق یا سازوکاری برای ارائه تخفیف در نظر گرفت.

نعیمی در ادامه گفت: به نظر من، هرچه کتاب به‌صورت فیزیکی در اختیار فرد باشد، امکان درک بهتر محتوای آن نیز بیشتر می‌شود و فرد می‌تواند بارها و بارها به کتاب مراجعه و آن را مطالعه کند.

این دانشجو بیان کرد: کتاب فیزیکی برخلاف فایل‌هایی که در تلفن همراه یا لپ‌تاپ ذخیره می‌شوند، در میان انبوه فایل‌های دیجیتال گم نمی‌شود و همواره در دسترس فرد قرار دارد؛ ازاین‌رو، حمایت از خرید نسخه فیزیکی کتاب و فراهم کردن امکان تهیه آسان‌تر آن برای دانشجویان می‌تواند در ترویج فرهنگ کتابخوانی مؤثر باشد.

کتاب، معتبرترین مرجع برای تقویت تفکر مستدل و رشد فرهنگی جامعه است

همچنین، فرشته شورورزی، دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی و وکیل پایه یک دادگستری در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ضرورت به‌روزرسانی منابع تخصصی رشته حقوق اظهار کرد: کتاب‌های تخصصی رشته حقوق با توجه به تغییرات سریع قوانین و آیین‌نامه‌ها، چندان به‌روز نیستند و برای آزمون‌های تخصصی این رشته نیز نمی‌توان به‌راحتی از کتاب‌های موجود در کتابخانه‌ها استفاده کرد.

این دانشجو افزود: متأسفانه با وجود قیمت‌های نجومی کتاب‌ها، دانشجویان و علاقه‌مندان این حوزه چاره‌ای جز خرید کتاب ندارند. اگر بستری فراهم شود که کتاب‌ها به‌روز شوند، بسیار ارزشمند و قابل تقدیر خواهد بود.

وی با اشاره به گرایش نسل جدید به استفاده از گوشی تلفن همراه، اینترنت و ابزارهای الکترونیکی ادامه داد: با توجه به اینکه نسل جدید بیشتر در مسیر استفاده از گوشی و اینترنت و وسایل الکترونیکی قرار دارد، کتابخانه‌ها نیز به نوبه خود با اینترنتی کردن فرایند ثبت‌نام و امکان تمدید اینترنتی کتاب، توانسته‌اند تا حد زیادی در این مسیر گام بردارند.

شورورزی با تأکید بر اهمیت کتاب‌های فیزیکی در افزایش تمرکز بیان کرد: به نظر بنده، کتاب فیزیکی در مقایسه با فایل‌های الکترونیکی باعث افزایش تمرکز بیشتری می‌شود. درست است که کتاب‌های الکترونیکی در همه‌جا در دسترس هستند، اما مضراتی نیز دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به ضعیف شدن و آسیب به چشم اشاره کرد.

وی همچنین با تأکید بر نقش کتابداران آگاه و متخصص در ارتقای بهره‌مندی دانشجویان از خدمات کتابخانه‌ها گفت: به نظر بنده، اگر در کتابخانه‌ها مسئولان خبره و آگاهی حضور داشته باشند که با منابع مختلف آشنایی داشته و بتوانند دانشجویان را در راستای دریافت کتاب موردنظر به‌درستی راهنمایی کنند، زمینه استفاده بهینه‌تر از کتابخانه فراهم می‌شود.

این دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی در پایان، برگزاری مسابقات کتاب‌خوانی را از دیگر راهکارهای تشویق دانشجویان به مطالعه دانست و تأکید کرد: اگر مسابقات کتاب‌خوانی با جوایز ارزنده برگزار شود، این اقدام می‌تواند موجب تشویق دانشجویان به خواندن کتاب‌ها شود.

به گزارش ایسنا؛ در این میان، دیدگاه استادان و دانشجویان نشان می‌دهد که احیای فرهنگ کتابخوانی در محیط‌های دانشگاهی، نیازمند بازنگری در شیوه‌های سنتی ترویج مطالعه و توجه بیشتر به علایق و نیازهای نسل جدید است؛ موضوعی که ضرورت نقش‌آفرینی جدی‌تر دانشگاه‌ها، استادان و کتابخانه‌ها را در این زمینه برجسته می‌کند.

انتهای پیام 

آخرین اخبار استان‌ها