سید احمد فاضلی در گفتوگو با ایسنا به مناسبت روز حکمت و فلسفه با بیان اینکه ابونصر فارابی یکی از بزرگترین و نامآورترین فیلسوفان جهان اسلام است، گفت: فارابی در نیمه قرن سوم هجری، حدود سال ۲۶۰ قمری متولد شد و تا سال ۳۳۹ هجری قمری، یعنی نزدیک به نیمه قرن چهارم زیست.
عضو هیئت علمی گروه فلسفه اخلاق دانشکده الهیات دانشگاه قم ادامه داد: برخی از تذکرهنویسان اولیه فلسفه، از جمله بیهقی، فارابی را در شمار برترین فیلسوفان تاریخ قرار دادهاند. در تعبیری قابل توجه، حکمای بزرگ را چهار نفر دانستهاند که دو نفر از آنان متعلق به دوران پیش از اسلام، یعنی ارسطو و بقراط، و دو نفر دیگر متعلق به دوران پس از اسلام، یعنی فارابی و ابنسینا هستند.
فاضلی با اشاره به تأثیر اندیشههای فارابی بر ابنسینا تصریح کرد: ابنسینا از طریق آثار و تألیفات فارابی با اندیشههای فلسفی او آشنا شد و از این طریق بهره فراوانی از فلسفه وی برد.
وی با بیان اینکه جایگاه فارابی حتی نزد برخی منتقدان دیگر فیلسوفان نیز برجسته است، گفت: نکته قابل توجه این است که برخی از افرادی که رویکردی انتقادی نسبت به سایر فیلسوفان و حکما دارند و در اندیشههای آنان خدشه وارد میکنند، در مواجهه با فارابی به دیده تعظیم مینگرند و جایگاه علمی او را بزرگ میشمارند.
عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به تنوع موضوعی آثار فارابی بیان کرد: فارابی مجموعهای قابل اعتنا از آثار و تألیفات دارد که یکی از موضوعات محوری و اصلی در میان آنها مسئله سعادت است؛ موضوعی که در قلمرو کلی اخلاق قرار میگیرد. فارابی اخلاق را با رویکردی خاص بررسی میکند و در این منظومه فکری، مسئله سعادت جایگاه برجستهای دارد که وجه تمایز اندیشه او با برخی دیگر از فیلسوفان را آشکار میکند.
فاضلی اضافه کرد: از دیگر مباحث مورد توجه فارابی میتوان به معرفتشناسی، طبقهبندی علوم و موضوعات مشابه اشاره کرد. همچنین آثاری در حوزه نفسشناسی و انسانشناسی دارد که البته منظور از انسانشناسی در اینجا، بررسی ماهیت انسان است، نه انسانشناسی به معنای اصطلاح معاصر آن. این مباحث در منظومه کلی فلسفه فارابی قرار میگیرند و با مبانی و مباحث اخلاقی او نیز ارتباط دارند.
وی با اشاره به بازتاب آثار فارابی در فلسفه غرب اضافه کرد: برخی از آثار فارابی مورد توجه فیلسوفان انگلیسیزبان قرار گرفته و به زبان انگلیسی و دیگر زبانها ترجمه شدهاند و از این طریق به سنت فلسفی غرب راه یافتهاند. همین مسئله نیز نشاندهنده جایگاه و اهمیت اندیشههای فارابی در تاریخ فلسفه است.
انتهای پیام