محمدرضا گودرزی یکشنبه اول آذر در جلسه شورای آرد و نان استان مرکزی اظهار کرد: دولت سالانه یارانه قابل توجهی به حوزه آرد و نان اختصاص میدهد، بهطوریکه این رقم در سال ۱۴۰۵ به ۵۰۴ همت رسیده و برآوردها برای سال آینده نیز رقمی بیش از ۹۰۰ همت را پیشبینی میکند.
وی افزود: با وجود حجم بالای یارانه پرداختی در این بخش، فاصله قابل توجه میان قیمت آرد یارانهای و قیمت آزاد آن، زمینه ایجاد انگیزه برای سوءاستفاده و انحراف در مصرف این منابع را فراهم کرده است؛ از این رو مدیریت و ساماندهی زنجیره آرد و نان در دستور کار قرار گرفت.
گودرزی با اشاره به اتصال نانواییهای کشور به سامانه هوشمند در سال ۱۴۰۱ گفت: در این مرحله، ضوابطی برای مدیریت سمت عرضه تعریف شد و عملکرد نانوایان از جمله میزان فروش، تعطیلیهای مجاز و غیرمجاز و خریدهای نامتعارف مورد رصد قرار گرفت تا از نشت آرد و سوءاستفاده از یارانهها جلوگیری شود.
وی ادامه داد: با وجود این اقدامات، بررسیها نشان داد که همچنان برخی افراد از خلاءهای موجود در نظام توزیع سوءاستفاده میکنند. برای نمونه، در یکی از بررسیها مشخص شد فردی که صاحب نانوایی لواش بود، با کارتهای بانکی مختلف از نانواییهای دیگر نان خریداری و همان نان را در واحد خود عرضه میکرد؛ در حالی که این نان از محل آرد سهمیهای نانوایی خودش تولید نشده بود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای استانداری مرکزی بیان کرد: در نمونه دیگری نیز فردی با جمعآوری نانهای خریداریشده و خشککردن آنها، اقدام به فروش مجدد میکرد. بررسیهای بعدی نشان داد این فعالیتها با وجود تذکرات اولیه همچنان ادامه داشته و حتی در مقیاس بزرگتری دنبال شده است.
وی با تأکید بر اینکه کنترل عملکرد نانواییها بهتنهایی برای جلوگیری از انحراف یارانه آرد کافی نیست، گفت: بخشی از خریدهای نامتعارف با کارتهای متعدد انجام میشود و در برخی موارد نیز خریدها صوری است؛ بنابراین لازم بود علاوه بر مدیریت سمت عرضه، سمت تقاضای نان نیز ساماندهی شود.
گودرزی با اشاره به انتخاب استان مرکزی بهعنوان استان پایلوت اجرای طرح مدیریت تقاضای نان اظهار کرد: بر اساس اطلاعات ارائهشده، حدود یک درصد جمعیت کشور نزدیک به ۱۵ درصد آرد مصرفی را به خود اختصاص میدهند و هدف طرح، جلوگیری از سوءاستفاده همین گروه محدود است، نه محدود کردن مصرف عموم مردم. بر اساس بررسیهای وزارت کشور، میزان انحراف در مصرف آرد در استان مرکزی حدود ۱۰ درصد بوده، در حالی که این میزان در برخی استانها از ۱۵ درصد نیز بیشتر است. به همین دلیل، استان مرکزی با توجه به وضعیت مناسبتر در مدیریت زنجیره آرد و نان برای اجرای آزمایشی طرح انتخاب شد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای استانداری مرکزی با بیان اینکه این استان حدود یک هفته تا ۱۰ روز زودتر از سایر استانها اجرای طرح را آغاز کرد، گفت: در مرحله جدید، سامانه مورد استفاده به سامانه رفاه وزارت تعاون و همچنین سامانه بانک مرکزی متصل شده است و اطلاعات خانوارها و کارتهای بانکی آنها امکان بررسی دقیقتر الگوی خرید نان را فراهم میکند.
وی هدف اصلی این طرح را استقرار نظامی شفاف، منضبط و قابل نظارت در زنجیره آرد و نان دانست و افزود: کاهش فساد، جلوگیری از اتلاف منابع یارانهای و اطمینان از تخصیص یارانه به مصرفکننده واقعی از مهمترین اهداف اجرای این طرح است.
گودرزی با اشاره به برخی تغییرات همزمان در حوزه آرد و نان اظهار کرد: اصلاح درصد سبوس نان با هدف ارتقای سلامت، بازنگری در دستهبندی انواع آرد، حذف امکان خرید نان با کارتهای هدیه به دلیل دشواری ردیابی تراکنشها و اجرای طرح مدیریت سمت تقاضا از جمله اقدامات انجامشده در این حوزه است.
وی با اشاره به آمارهای ارائهشده از سوی وزارت کشور و مطرحشده در جلسات مربوط به نمایندگان مجلس و هیئت وزیران گفت: متوسط مصرف آرد هر فرد در کشور حدود هشت کیلوگرم در ماه است و این میزان در استان مرکزی حدود ۷.۳ کیلوگرم برآورد شده است؛ با این حال، بررسیها نشان میدهد برخی افراد بهجای مصرف متعارف، بیش از ۱۰۰ کیلوگرم آرد در ماه دریافت کردهاند.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای استانداری مرکزی افزود: بر اساس اطلاعات ارائهشده، ۶۶ هزار و ۸۸۸ نفر در کشور بیش از ۱۰۰ کیلوگرم آرد در ماه مصرف کردهاند که مجموع مصرف مازاد این گروه حدود ۱۷ هزار و ۱۸۳ تن برآورد شده است.
وی با اشاره به بررسی اطلاعات خانوارهای دارای مصرف نامتعارف در استان مرکزی اظهار کرد: در یکی از نمونهها، یک خانوار پنجنفره در اراک طی یک ماه حدود هفت هزار و ۹۰۱ کیلوگرم آرد دریافت کرده است؛ رقمی که با الگوی مصرف متعارف خانوارها تناسبی ندارد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای استانداری مرکزی با اشاره به محدودیتهای قانونی در برخورد با این موارد گفت: در برخی پروندهها، با وجود بررسیهای پلیس امنیت اقتصادی و اخذ اظهارات افراد، پرونده پس از ارجاع به تعزیرات حکومتی، به دلیل نبود جرمانگاری مشخص در این زمینه به صدور رأی برائت منتهی شده است؛ چراکه صرف مصرف یا نگهداری آرد، بدون وجود مستند قانونی مشخص، امکان برخورد قضایی را فراهم نمیکند. همین خلاءهای قانونی نشان میدهد که علاوه بر کنترل و رصد، باید سازوکارهای اجرایی و قانونی لازم برای مقابله با انحراف در مصرف یارانه آرد نیز مورد توجه قرار گیرد.
گودرزی در بخش دیگری از سخنانش درباره چرایی انتخاب نشدن پرداخت مستقیم یارانه نان به خانوارها گفت: یکی از پیشنهادهای مطرحشده برای مقابله با فساد، آزادسازی قیمت آرد و پرداخت مستقیم یارانه به مردم بود، اما دولت با توجه به ملاحظات مختلف از جمله تفاوت الگوی مصرف در مناطق شهری و روستایی و استانهای مختلف و همچنین نگرانی از کاهش قدرت جبران یارانه نقدی متناسب با افزایش قیمتها در آینده، این گزینه را انتخاب نکرد. در نهایت تصمیم بر این شد که بهجای تغییر شیوه پرداخت یارانه به عموم مردم، سازوکارهایی برای جلوگیری از سوءاستفاده گروههای محدود و انحراف منابع یارانهای طراحی و اجرا شود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقهای استانداری مرکزی با اشاره به اقدامات اطلاعرسانی پیش از اجرای طرح در استان گفت: پس از تشریح طرح از سوی وزارت کشور، استان مرکزی برای آمادهسازی و اطلاعرسانی به اعضای کارگروه آرد و نان و فعالان این حوزه حدود یک هفته فرصت درخواست کرد. در نخستین مرحله، جلسهای در شهرستان محلات با حضور فرمانداران و اعضای کارگروه آرد و نان شهرستانها برگزار شد و حضور رؤسای اتحادیههای نانوایان نیز در این جلسات مورد تأکید قرار گرفت. در این نشست توضیح داده شد که مخاطب طرح عموم مردم نیستند و هدف آن جلوگیری از سوءاستفاده افراد معدودی است که از یارانه آرد بهرهبرداری غیرمتعارف میکنند.
گودرزی اضافه کرد: پس از آن، جلسه دیگری در فرمانداری اراک با حضور رؤسای ادارات صمت و جهاد کشاورزی، معاونان فرمانداران مسئول حوزه آرد و نان و رؤسای اتحادیههای نانوایان شهرستانها برگزار شد و جزئیات طرح و نحوه اجرای آن برای حاضران تشریح شد. همزمان با آغاز اجرای طرح، بازدیدهایی از نانواییها انجام شد و مواردی از خرید نان با الگوهای غیرمتعارف نیز مورد بررسی قرار گرفت. تلاش استان بر این بوده است که پیش از اجرای طرح، اطلاعرسانی و تبیین لازم برای فعالان این حوزه انجام شود و از ایجاد نگرانی در میان مردم جلوگیری شود.
گودرزی با تأکید بر اینکه اجرای طرح مدیریت تقاضای نان به معنای سهمیهبندی یا محدودیت خرید برای شهروندان نیست، گفت: هیچ تغییری در روال خرید نان مردم ایجاد نمیشود و شهروندان همچنان میتوانند مانند گذشته خرید خود را انجام دهند. هدف این طرح صرفاً جلوگیری از سوءاستفاده و انحراف در مصرف یارانه آرد است و عموم مردم مخاطب آن نیستند.
وی با اشاره به برخی نگرانیها و شایعات مطرحشده درباره اجرای طرح افزود: شهروندان نباید نگران تغییر قیمت یا محدود شدن میزان خرید نان باشند و قرار نیست در استفاده معمول مردم از نان تغییری ایجاد شود.
انتهای پیام