* متن كامل گزارش مديركل آژانس بين المللي انرژي اتمي درباره فعاليت صلحآميز هستهيي ايران *
گزارش محمد البرادعي، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي در مورد فعاليتهاي هستهيي صلح آميز جمهوري اسلامي ايران در 9 صفحه منتشر شد.
آژانس بينالمللي انرژي اتمي در تازه ترين گزارش خود دربارهي برنامهي هستهيي ايران اعلام كرد كه پاسخهاي ارائه شده ايران دربارهي برنامههاي سانترفيوژهاي P-1 و P-2 مطابق با يافتههاي آژانس است و به اين ترتيب، با بسته شدن پرونده اين موضوع ، يكي از اصليترين پرسشهاي آژانس درباره فعاليت هستهيي ايران پاسخ داده شده است.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) متن كامل گزارش محمد البرادعي، مديركل آژانس بين المللي درباره اجراي موافقتنامه پادمان NPT و مفاد مربوط به قطعنامه هاي 1737 (2006) و 1747 (2007) شوراي امنيت سازمان ملل متحد در جمهوري اسلامي ايران به شرح زير است.
«گزارش مدير كل
1- در 30 اوت 2007 مديركل اجراي موافقتنامه پادمانهاي NPT و مقررات مربوط با قطعنامههاي 1737 (2006) و 7 (2007) شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران (GOV/2007/48/and Corr.l) را به شواري حكام گزارش نمود. اين گزارش تحولات مرتبط از آن تاريخ به بعد را شامل ميشود.
A- اجراي برنامه كار در رابطه با موضوعات باقيمانده.
2- در تاريخ 21 اوت 2007 دبيرخانه و ايران به تفاهمي درباره برنامه كار براي حل موضوعات باقيمانده اجراي پادمانها دست يافتند (ضميمه گزارش GOV/2007/48) از زمان گزارش قبل پيشرفتهاي ذيل در اجراي برنامه كار صورت پذيرفته است.
A -1 سانتريفيوژهاي P1 و P2
روزشمار فعاليتها از زمان گزارش قبلي به شرح زير ميباشد:
* در تاريخ 31 اوت 2007 آژانس سوالات باقيمانده مربوط به برنامه غني سازي اورانيوم P1 و P2 را به صورت مكتوب به ايران ارائه نمود.
* در 24 و 25 سپتامبر 2007 جلسهاي در تهران بين آژانس و مقامات ايراني براي تشريح سوالات داده شده به ايران برگزار شد.
* از 9 تا 11 اكتبر 2007 جلسه ديگري بين آژانس و مقامات ايراني در تهران برگزار شد كه در آن ايران به سوالات آژانس پاسخهاي شفاهي ارائه كرد و آژانس توضيحات و روشنگريهاي بيشتري را خواستار شد.
* در 15 اكتبر 2007 آژانس پاسخهاي مكتوب اوليه به سوالات را دريافت كرد.
* از 20 تا 24 اكتبر 2007 يك تيم فني آژانس به منظور مرور دقيق پاسخها و اسناد مثبت و مصاحبه با مسوولين مرتبط با برنامه غني سازي اورانيوم P1 و P2 به تهران رفتند.
* از 29 اكتبر تا اول نوامبر 2007 آژانس به گفتوگوي خود با مقامات ايراني درباره برنامه غنيسازي سانتريفيوژ ادامه داد.
* ايران اسناد مثبت و توضيحات مكتوب ديگري را ارائه كرد و آژانس گفتوگوها و مصاحبههايي را با مسوولان ايراني درگير در فعاليتهاي هستهيي در دهه 80 و 90 انجام داد.
* در 5 و 12 نوامبر 2007 ايران پاسخهاي خود را به سوالات آژانس درباره برنامه غني سازي اورانيوم P1 و P2 به صورت مكتنوب ارائه كرد.
A -1-1 - دستيابي به تاسيسات و فناوري چرخه سوخت طي سالهاي 1995-1972
4 - بنا به گفته ايران، سازمان انرژي اتمي ايران در سالهاي اوليه قراردهاايي را با مجموعهاي از كشورهاي فرانسه، آلمان، انگليس و آمريكا منعقد كرد تا بتواند انرژي هستهيي و حد گستردهاي از خدمات مربوطه چرخه سوخت دست يابد، اما بعد از انقلاب 1979 اين قراردادها كه ارزش كل آنها حدود 10 ميليارد دلار بود اجرا نشد. ايران توجه را به اين جلب كرد كه يكي از قراردادها كه در سال 1976 امضا شده بود براي توسعه كارخانه نيمه صنعتي غني سازي ليزر بوده است. (پي نوشت 1) مقامات عالي رتبه ايراني گفتند كه در اواسط دههي 1980 ايران به منظور احياي برنامه هستهيي خود و رفع نياز فزاينده انرژي كشور كار را با بسياري از كشورها را شروع كردند. با استفاده از سرمايه گذاريهاي انجام شده تا آن زمان ايران گفت كه تلاشهايش را ابتدائا بر تكميل كارخانه انرژي هستهيي بوشهر متمركز كرد و بدين منظور با نهادهايي از جمله از كشورهاي آرژانتين، فرانسه، آلمان و اسپانيا وارد گفتوگو شد كه موفقيتي حاصل نگرديد. همان زمان ايران تلاشهايي براي دستيبابي به راكتورهاي تحقيقاتي از آرژانتين، چين، هند و شوروي سابق انجام داد كه آن هم بي نتيجه ماند.
5 - به موازات فعاليتهاي مربوط به كارخانههاي انرژي هستهيي ايران شروع به ساخت زيربناهاي پشتيباني براي ايجاد مراكز فناوري هستهيي در اصفهان و كرج كرد. ولي جداي از فناوري تبديل اورانيوم كه از يك شركت چيني به دست آمد ايران نتواست تاسيسات يا فناوري چرخه سوخت هستهيي از خارج دست يابد. در نتيجه به گفته ايران در اواسط دهه 80 تصميم براي دستيبابي به فناوري غني سازي اورانيوم از بازار سياه اتخاذ شد.
6 - براي ارزيابي اطلاعات مشروح داده شده توسط ايران آژانس گفتوگوهايي را با مقامات عالي رتبه كنوني و سابق ايران انجام داد. آژانس همچنين اسناد مثبته از جمله قوانين، قرارداد با شركتهاي خارجي، موافقتنامههاي با ديگر كشورها و بازديد از سايتهاي هستهيي ايران را بررسي نمود.
7- با توجه به سابقه طولاني و پيچيدگي برنامه و ماهيت دوگانه فناوري غني سازي براساس اطلاعاتي كه تاكنون دردسترس قرار داد آژانس در موقعيتي نيست كه درباره ماهيت اوليه بخشهايي از برنامه نتيجه گيري كند ممكن است زمانيكه ابعاد ديگر برنامه كار به ابعاد ديگر پرداخته خواهد شد و زمانيكه آژانس قادر باشد كامل بودن اظهارنامههاي ايران را راستي آزمايي كند پاسخ به اين سوالات بيشتر روشن شود.
A-1-2 - دستيابي به فناوري غني سازي P1
پيشنهاد سال 1987
8- همانگونه كه قبلا به شوراي حكام گزارش شد (بندهاي 14 و 15 گزارش (GOV/2007/48) ايران در ژانويه 2005 كپي سند يك صفحهيي دست نويسي را به آژانس نشان داد كه در آن پيشنهاد ارائه قطعات و تجهيزات مشخصي به ايران در 1978 توسط يك واسطه خارجي داده شده بود. ايران در سال 2005 بيان داشت كه اين تنها شاهد مستند باقيمانده درباره دامنه و مدرجات پيشنهاد 1987 ميباشد. در 9 اكتبر 2007 كپي آن سند به آژانس داده شد. برخي از جوانب خاصي از سند نشان ميدهد تاريخ آن 1987 مي باشد ولي منشا سند هنوز مشخص نشده است.
9- در 5 نوامبر 2007، ايران سير تاريخي به روز شدهاي از ملاقاتهاي بين ايران و شبكه تامين را كه طي سالهاي 1986 تا 1987 انجام شده بود ارائه كرد. ايران همچنان بر اين نظر است كه تنها تعدادي قطعات از دو سانتريفيوژ باز شده به اضافه اسناد و نقشه هاي پشتيباني در 1987 توسط شبكه ارسال شده است. ايران بار ديگر تاكيد كرد كه فناوري يا تجهيزات تبديل و ريخته گري اورانيوم را از شبكه دريافت نكرده است. و درخواستي براي دريافت سند 15 صفحهاي كه روشهاي كاهش UF6 به فلز اورانيوم و ريخته گري آن به نيم كره ها را تشريح ميكند (بند6 GOV/2007/87) ارائه نكرده است به اين نكات در بخش A-3 زير پرداخته شده است.
10- بنا به گفته ايران تصميم براي دستيبابي به فناوري غني سازي توسط رييس سازمان انرژي اتمي ايران گرفته و توسط نخست وزير ايران تاييد شد. در پاسخ به استفسارات آژانس درباره اسناد مرتبط ديگر درباره پيشنهاد 1987 در 8 نوامبر 2007 كپي سند محرمانهاي از رييس سازمان انرژي اتمي ايران به نخست وزير به تاريخ 28 فوريه 1987 به آژانس ارائه شد كه تاييد نخست وزير در تاريخ 5 مارس 1987 را نيز در بر داشت. رييس سازمان انرژي اتمي ايران در اين مكاتبه بيان داشت كه با فعاليتها بايد به طور كاملا محرمانه برخورد شود. در پاسخ به استفسار آژانس مبني بر اينكه آيا هيچ بخش نظامي در اين برنامه درگير بوده است؟ ايران بيان داشته كه هيچ موسسهاي غير از سازمان انرژي اتمي در فرايند تصميم گيري يا اجراي برنامه غني سازي سانتريفيوژ دخالت نداشته است.
11- براساس مصاحبههاي انجام شده با مقامات ايراني و اعضاي شبكه تامين در دسترس اسناد محدود ارائه شده توسط ايران و اطلاعات خريد جمع آوري شده از طريق تحقيقات مستقل آژانس، آژانس نتيجه گيري كرده است كه اظهارات ايران با اطلاعات در دسترس آژانس درباره دستيابي ايران به فناوري غني سازي سانتريفيوژ P1 اعلام شده در 1987 همخواني دارد.
تحقيق و توسعه اوليه
12- ايران بيان داشته است كه در طول مرحله اول تحقيق و توسعه (P1 (R&D در سالهاي 1993-1987 تنها منابع انساني و مالي محدودي (سه محقق) به اين پروژه اختصاص داده است. بنا به گفته ايران، ايران بر درك كاركرد سانتريفيوژها ، مونتاژ آنها و توليد داخلي قطعات تاكيد شده بود. ايران همچنين بيان داشت كه در اين دوره كار تحقيق و توسعه فقط توسط سازمان انرژي اتمي و بدون حمايت دانشگاهها يا مركز تحقيقات فيزيك (PHRC) انجام شد. به گفته ايران هيچ تماسي در اين دوره با شبكه تامين براي درخواست حمايت در حل مشكلات فني كه ايران با آن مواجه شده بود برقرار نشد.
13- اظهارات ايران درباره اين مرحله از تحقيق و توسعه با يافتههاي آژانس كه بر مبناي مصاحبههاي انجام شده با مقامات و اعضاي شبكه هستهيي در دسترس، اسناد مثبته ارائه شده توسط ايران و اطلاعات خريد دريافت شده از طريق تحقيقات آژانس همخواني ندارد.
ولي نقش دانشگاه فني كه در آن آلودگي ذرات اورانيوم يافت شده است هنوز نياز به بررسي دارد (به بخش A.2 نگاه كنيد)
پيشنهاد 1993 و تحقيق و توسعه متعاقب آن
14- همانگونه كه قبلا به شوراي حكام گزارش شد (بند 15 گزارش GOV/2006/15) اظهارات ايران و اعضاي كليدي شبكه تامين درباره وقايع منجر شده به پيشنهاد اواسط دهه 90 در تعارض با يكديگر مي باشد. طي جلسات برگزار شده در كتبر 2007 ، ايران روزشمار به هنگام از وقايع 1993 تا 1999 را كه برخي از جزئيات مربوط به ملاقاتها، افراد شركت كننده و دريافت هاي تجهيزات سانتريفيوژ P1 از طرف شبكه در طول اين دوره را روشن مي ساخت به آژانس ارائه كرد.
15- ايران مجددا عنوان كرد كه در 1993 شبكه عرضه به ابتكار خود به شركت ايراني پيشنهاد فروش فناوري غني سازي را ارائه كرده است. اين پيشنهاد به اطلاع رييس سازمان برنامه و بودجه ايران كه عضو شوراي انرژي اتمي كشور نيز بوده رسيده بود. اين پيشنهاد سپس توسط سازمان انرژي اتمي ايران دنبال شد (بند 16 گزارش GOV/2005/67).
16- آژانس تاكنون نتوانسته است اظهارات ايران درباره اين كه شبكه عرضه مبتكر پيشنهاد 1993 بوده است را تاييد كند. اطلاعات داده شده توسط ايران درباره دريافتها و ملاقاتهاي فني بعد از 1993 را اطلاعات براساس مصاحبه هاي انجام شده با برخي از افراد شبكه مطابقت دارد. براساس مصاحبه هاي انجام شده با مقامات ليبي و اعضاي شبكه تامين و اطلاعات از منابع ديگر، آژانس نتيجه گرفته است كه بيشتر اقلام مربوط به پيشنهاد 1993 ابتدائا توسط اتحاديه جماهير عربي ليبي سفارش شده بود، اما در واقع در دوره 1994 تا1996 به ايران تحويل شده است.
17- ايران اظهار كرده است در طول دوره 1993-1999 ، كماكان با مشكلاتي پيرامون توليد قطعات سانتريفيوژها P1 و ساخت سانتريفيوژهاي مورد اطمينان از نوع P1 بوده است. ايران گفته است كه تنها تعداد محدودي نيروي انساني تا 1997 در اين پروژه درگير بودهاند و اينكه حوالي 1998 مطالعات بيشتر تئوري وعملي در دانشگاه امير كبير آغاز گرديد. اين اظهارات ايران در اين زمينه با سوالات فني كه از سوي پرسنل سازمان انرژي اتمي ايران از شبكه انجام شده است و اطلاعات مربوط به خريدها كه در اختيار آژانس است تطابق دارد.
18- ايران اظهار كرد كه آزمايش سانتريفيوژ P1 را با موفقيت در اواخر دهه 1990 انجام داده و تصميمي مبني بر انجام تحقيق و توسعه با ابعاد وسيعتر اتخاذ گرديد كه در نهايت منجر به كارخانه غني سازي شد. در آن راستا ايران اظهار كرد كه اماكني را در هشتگرد كرج، نطنز و اصفهان قبل از تصميم گيري ساخت كارخانه غني سازي در نطنز مورد بررسي قرار داد. در طول اين مدت فعاليتهاي خريد اقلام شدت يافت و تجهيزات خلاء و همچنين مواد خام از جمله فولاد ماراجينگ و آلومينيوم با قدرت بالا از خارج تهيه گرديد. ايران اسامي، محلها و فعاليتهاي كارگاههاي مربوط به توليد داخلي قطعات سانتريفيوژ را كه اكثر اين كارگاهها متعلق به سازمانهاي صنايع نظامي بوده است را ارائه كرد (GOV/2004/11, para37) اطلاعات ارائه شده توسط ايران در رابطه با زمان اين خريدها و ميزان آن اقلام با يافتههاي آژانس مطابقت دارد.
A-1-3 دستيبابي تكنولوژي سانتريفيوژ P2
19- ايران اظهار كرده است شبكه در جلسه 1996 در دوبي به منظور جبران كيفيت پايين قطعات سانتريفيوژ P1 فراهم شده از شبكه، يك ست كامل از نقشه هاي عمومي سانتريفيوژ P2 را به ايران تحويل داد. اين اظهارات در مصاحبه آژانس با افراد كليدي شبكه مورد تاييد قرار گرفت.
20- ايران تاكيد كرود كه اگرچه نقشهها در 1996 تحويل شد اما هيچ كاري در زمينه سانتريفيوژ P2 تا سال 2002 آغاز نشد. ايران، براساس اظهارات مديران عالي رتبه قبل و حال در سازمان انرژي اتمي ايران، در آن زمان هنوز تواناييهاي فني و علمي براي اشراف بر ساخت ماشينهاي سانتريفيوژ را به دست نياورده بود. آژانس اطلاعات قابل اطمينان را در رابطه با خريدهايي از ماشينهاي سانتريفيوژ P2 و يا اقلام مربوط به آن در اين دوره زماني را به دست نياورده است (شاهد قبلي كه در سند GOV/2006/15, para18) نميتواند كماكان مورد اشاره قرار گيرد.
21 - در سال 2002 سازمان انرژي اتمي ايران قراردادي را با يك شركت خصوصي براي ساخت سانتريفيوژ اصلاح شده p2 منعقد كرد. (GOV/2004/11, para 45). در 5 نوامبر 2007 آژانس يك كپي از قرارداد كه محتواي آن با مصاحبههاي قبل با صاحب شركت كه براي مصاحبه در اين زمان در دسترس نبود مطابقت داشت دريافت كرد. قرارداد در مارس 2003 متوقف شد اما صاحب شركت اظهار داشته است كه او كار خود را با ابتكار خودش تا ژوئن 2003 ادامه داد.
22- صاحب شركت در مصاحبههاي قبل اظهار كرد كه قادر بوده است كليه مواد خام و اقلام جزيي را به استنثاي بربرينگها، روغنها و مغناطيسها، از منابع داخلي تامين كند كه اين امر با اطلاعات خريدها كه اخيرا در دسترس آژانس است مطابقت دارد. صاحب شركت اظهار كرد كه 150 مغناطيس با مشخصات p2 تهيه كرده، و تلاش كرده است دهها هزار مغناطيس بيشتر را نيز تهيه كند، اما اين سفارشها از سوي فروشندگان لغو شده است.
سازمان انرژي اتمي ايران اعلام كرد كه پس از توقف قرارداد صاحب شركت درصدد تامين مغناطيسهاي اضافي براي سازمان بوده است كه با شكست مواجه شد، اين امر نيز با اطلاعات موجود در آژانس كه براساس تحقيقاتش حاصل شده است مطابقت دارد. ايران تاييد كرد كه روتورهاي سانتريفيوژ p2 از نوع كامپوزيت در كارگاهي مستقر در سازمان صنايع دفاع (DIO) ساخته شده است (GOV/2004/34, para22).
23- براساس بازديدهاي انجام شده توسط بازرسان آژانس از كارگاه p2 در سال 2004، مطالعه قرارداد صاحب شركت، گزارش كار و دفتر عملكرد، و اطلاعات موجود پيرامون درخواستهاي خريد، آژانس نتيجه گرفته است كه اظهارات ايران پيرامون فعاليتهاي اظهار شده (R&D) در زمينه P2 با يافته هاي آژانس مطابقت دارد. نمونههاي محيط زيست كه از اماكن مربوط به R&D و تجهيزات برداشته شده است شواهدي از اين كه مواد هستهيي در اين آزمايشات انجام شده باشد را نشان نميدهد.
A.2 منشاء آلودگي
24. در 15 سپتامبر 2007 آژانس به طور مكتوب سوالاتي مرتبط با منشاء آلودگي ذرات اورانيوم در دانشگاه فني را به ايران ارايه داد و خواستار دسترسي به اسناد و افراد و نيز تجهيزات مربوطه و مكانهاي مربوطه، نمونهبرداري، سوالات شامل منشاء ذرات آلودگي سند شماره (GOV/2006 53 Par, 24) نوع تجهيزات، استفاده فرضي از تجهيزات، اسامي افراد و نقش آنان و موسساتشان شامل مركز فيزيك (PHRC) شد. بر اساس برنامه كاري ايران ميبايست پاسخ به سوالات را ارايه و دسترسيهاي درخواستي طي چند هفته آينده اعطا كند.
A.3 سند اورانيوم فلزي
25. آژانس در 8 نوامبر 2007 يك كپي از سند 15 صفحهيي كه روش تبديل UF6 به اورانيوم فلزي و ريختهگري آن را به صورت نيم كره تشريح ميكرد تحويل گرفت. ايران تاكيد كرد كه اين سند همراه با اسناد P1 در 1987 دريافت شده است. آژانس اين سند را با پاكستان، كشوري كه به عنوان مبدا مطرح شده است در ميان گذاشته و خواستار اطلاعات بيشتر شده است. ايران ادعا ميكند موضوع تجهيزات تبديل مجدد و تجهيزات ريخته گري كه در پيشنهاد يك صفحهيي 1987 مطرح شده با شبكه عرضه پيگيري نكرده است. علاوه بر آزمايشات تبديل UF4 به فلز اورانيوم كه در مركز تحقيقات هستهيي تهران (براساس گزارش) GOV/2004/60 /annex para2 آژانس هيچ شواهدي مبني بر وجود فعاليتهاي تبديل مجدد UF6 و ريخته گري در ايران ندارد؛ در عين حال لازم به ذكر ميباشد خط توليد مقدار كم UF6 به فلز اورانيوم در تاسيسات UCF كه توسط ايران نيز در پرسشنامه طراحيهاي اظهار شده است GOV/2003/75 Annex, 1para3 وجود دارد. براساس نتايج بازرسي هاي انجام شده اين خط ساخته نشده است.
A.4 پولونيم – 210
26 - در 15 سپتامبر 2007 آژانس سوالاتي در رابطه با فعاليت هاي ايران در پلونيوم ارايه و خواستار دسترسي به اسناد مربوطه و افراد شد. سوالات شامل دامنه و اهداف مطالعات پلونيوم – 210 Para28 ، GOV/2004/11 و ادعايي مبني بر اين كه هيچ ميزاني از بيسموت از خارج تهيه شده است و يا تلاشي در آن جهت انجام شده و يا اين كه مطالعات تئوري مربوطه و يا R&D در ايران انجام شده است يا خير بود. براساس برنامه كار، ايران بايد پاسخ به سوالات و درخواست و دسترسي درخواستي در چند هفته آينده را معمول دارد.
A - 5 معدن گچين
27 - در 15 سپتامبر 2007 آژانس سوالات را به صورت مكتوب در زمينه معدن گچين و درخواست دسترسي به اسناد، افراد و تجهيزات مربوطه را به ايران ارايه كرد. سوالات شامل مشخص كردن مالكيت محدوده معدن، اكتشاف و استخراج و اين كه چرا اين گونه فعاليتها در اين محل انجام شده است، (حال آنكه زير ساختار مناسب در جاي ديگري وجود داشته است) و اين كه چرا فعاليتهاي سازمان انرژي اتمي ايران در اين معدن در سال 1993 متوقف شد GOV/2005/67 Para26 بود. مطابق برنامه كار، ايران بايد پاسخ به سوالات و دسترسيها را ظرف چند هفته بدهد.
A - 6 مطالعات ادعايي
28 - آژانس از ايران خواسته است در اولين فرصت سوالات در زمينه مطالعات ادعايي پيرامون تبديل دي اكسيد اوارنيوم به UF4 (پروژه نمك سبز) آزمايشات مربوط به انفجار بالا و طراحي پرتابه ورود مجدد موشك GOV/2006/15 Para 38-39 را مورد توجه قرار دهد. مطابق برنامه كار ايران بايستي در چند هفته آينده به اين موضوع بپردازد. در عين حال آژانس مشغول اتخاذ ترتيباتي است كه مدارك مربوطه دريافتي از طرف ثالث را با ايران در ميان گذارد.
A - 7 ضمائم تاسيسات مربوط به كارخانه سوخت نطنز
29 - در 17 و 18 سپتامبر 2007 يك تيم فني آژانس با مقامات ايراني جزييات پيش نويس ضمائم تاسيسات مربوط به كارخانه سوخت نطنز در اختيار گذاشتند بحث هاي بيشتر در 20 و 24 سپتامبر منجر به اجرايي شدن ضميمه تاسيسات از تاريخ سپتامبر 2007 شد.
B - فعاليت هاي كنوني مرتبط با غني سازي
30 - در 3 نوامبر 2007 آژانس راستي آزمايي كرد كه ايران نصب 18 زنجيره 164 تايي را در FEP تمام كرده و UF6 به تمام 18 آبشار تزريق كرده است. هيچ گونه فعاليت در زمينه نصب ماشين سانتريفيوژ و يا نصب لوله گذاري سانترفيوژ خارج از منطقه 18 آبشار اوليه انجام نشده است. كار نصب زيرساختهاي سيستمهاي ثانويه مربوط و تزريق و خروج مواد ادامه دارد.
31 - از فوريه 2007 تاكنون ايران حدود 1240 كيلو UF6 را به آبشارها در FEP تزريق كرده است. ميزان تزريق كمتر از مقدار مورد انتظار در يك تاسيسات با چنين طراحي ميباشد. در حالي كه ايران اظهار كرده است به سطح غناي 4/8 اورانيوم FEP 235 رسيده است. حداكثر غنايي كه آژانس براساس نمونه گيري زيست محيطي از قطعات آبشارها و تجهيزات مربوطه انجام داده است 4 درصد مي باشد. حسابرسي جزيي مواد هستهيي در انبارداري سالانه كه قرار است از 16 تا 19 دسامبر 2007 انجام شود عملي خواهد شد. از مارس 2007 تاكنون جمعا 7 بازرسي سر زده از FEP انجام شده است.
32 - از اوت 2007 تاكنون ايران به آزمايش ماشينهاي سانتريفيوژ تكي، آبشارهاي 10 و20 تايي و نيز يك آبشار 164 تايي در قسمت كارخانه پايلوت غني سازي (PFEP) ادامه داده است. از 23 جولاي تا 22 اكتبر 2007، ايران 5 كيلو UF5 در ماشين تكي تزريق كرده است. هيچ موادي به آبشارها تزريق نشده است. از 15 تا 18 سپتامبر 2007 آژانس يك راستي آزمايي پيرامون انبارداري فيزيكي در ( PFEP) انجام داد؛ اگرچه هنوز نتيجه بعضي از نمونهها در دسترس نيست ولي ارزيابي مقدماتي آژانس از اين انبارداري اظهارات ايران را تاييد ميكند.
33 - اخبار زيادي در مطبوعات به نقل از مقامات عالي رتبه ايراني در رابطه با R&D و آزمايشات مربوط به ماشين P2 در ايران GOV/2006/27 Para 14 مطرح شده است. براساس مكاتبه انجام شده از سوي ايران به آژانس در 8 نوامبر 2007 ايران اعلام داشته "ايران به طور داوطلبانه آژانس را از وضعيت آزمايشات مكانيكي بدون تزريق UF6 مربوط به نسل جديد طراحي سانترفيوژ مطلع كرده است." در مكاتبات نيز اضافه شده است: " ايران موافقت كرد كه در رابطه با نسل جديد سانتريفيوژها تبادل اطلاعات كند" و در اين رابطه با آژانس در ماه دسامبر 2007 بحث خواهد كرد.
C - فعاليتهاي بازفرآوري
34 - آژانس از طريق بازرسيهاي خود و راستي آزمايي اطلاعات طراحي به نظارت بر استفاده و ساخت سلول هاي داغ در راكتور تحقيقاتي تهران (TRR) تاسيسات توليد راديو ايزوتوپ موليبدنيوم، يد و زنون (تاسيسات MIX) و راكتور تحقيقات هستهيي ايران (IR-40) ادامه داده است. هيچ نشانهاي از فعاليت هاي مرتبط با بازفرآوري در اين تاسياست وجود نداشته است.
D - پروژه هاي مرتبط با آب سنگين
35 - آژانس در 11 نوامبر 2007 به راستي آزمايي اطلاعات طراحي در IR-40 پرداخته و توجه كرد كه ساخت تاسيسات در حال پيشرفت است. تصويربرداري ماهوارهاي ظاهرا نشان ميدهند كارخانه توليد آب سنگين در حال عمليات است. با توجه به اين كه پروتكل الحاقي هم چنان اجرا نشده باقي مانده است آژانس به اين تاسيسات دسترسي روتين ندارد، ميبايستي بر تصويربرداريهاي ماهوارهاي تكيه كند.
E - ديگر مسايل اجرايي
E - 1 تبديل اورانيوم
36 - در طول مدت انجام عمليات تبديل اورانيوم در UCF كه از تاريخ 31 مارس 2007 آغاز شد تا 5 نوامبر 2007 ، تقريبا 78 تن اورانيوم به شكل UF6 توليد شده است. اين رقم مجموع حجم توليد UF6 را در UCF از مارس 2004 را به حدود 266 تن مي رساند كه تمامي آنها تحت نظارت و مراقبت آژانس قرار داشتهاند.
E -2 اطلاعات طراحي
37 - آژانس در 30 مارس 2007، از ايران خواست تا تصميم خود درخصوص تعليق اجراي متن اصلاح شده كد 3 -1 ترتيبات فرعي (GOV/2007/22 بخش 14-12) (پي نوشت دو) را مورد تجديد نظر قرار دهد، اما هيچ پيشرفتي در خصوص اين مساله وجود نداشته است.
E- 3 ديگر مسايل
38 - آژانس به منظور راستي آزمايي و ممهور كردن سوخت جديد پيش بيني شده براي نيروگاه هستهيي بوشهر در تاريخ 26 نوامبر 2007 و قبل از حمل سوخت از روسيه به ايران ترتيباتي اتخاذ كرده است.
F - خلاصه گزارش
39 - آژانس قادر شده است عدم انحراف مواد اعلام شده هستهيي در ايران را راستي آزمايي كند ايران دسترسي آژانس به مواد اعلام شده هستهيي را فراهم ساخت و گزارشهاي حسابرسي لازم در ارتباط با مواد و فعاليتهاي اعلام شده هستهيي را ارايه داده است ايران يك (متن) ضميمه تاسيسات براي FEP را منعقد كرد. به هر حال بايستي توجه داشت كه از اوايل 2006 آژانس اين گونه اطلاعات را كه ايران پيشتر پيرو پروتكل الحاقي و اقدامات شفاف سازي در اختيار ميگذاشت، دريافت نكرده است؛ در نتيجه، آگاهي آژانس درباره برنامه جاري هستهيي ايران در حال تنزل بود.
40 - ايران بر خلاف تصميمات شوراي امنيت سازمان ملل متحد، با ادامه دادن عمليات PFEP (كارخانه نيمه صنعتي غني سازي سوخت) و FEP ( كارخانه غني سازي سوخت) فعاليتهاي مرتبط با غني سازي را به حال تعليق در نياورده است. ايران هم چنين به ساخت IR-40 و عمليات كارخانه توليد آب سنگين ادامه داده است.
41 - دو مساله عمده مرتبط با گستره و ماهيت برنامه هسته اي ايران باقي مانده است: برنامه سانتريفيوژ غني سازي گذشته و كنوني ايران و مطالعات ادعا شده. آژانس قادر شده است نتيجه بگيرد كه پاسخ هاي ارايه شده در خصوص گذشته برنامههاي سانتريفيوژهاي P-1 و P-2 منطبق با يافته هايش بوده است. آژانس در عين حال هم چنان به دنبال تثبيت ( اين مطلب) خواهد بود و به تكميل اقدامات راستي آزمايي اظهارات ايران ادامه مي دهد. آژانس در نظر دارد طي چند هفته آينده روي موضوع آلودگي و هم چنين مطالعات ادعا شده و ديگر فعاليت هايي كه مي تواند ابعاد نظامي داشته باشد، متمركز شود.
42- ايران دسترسي كافي به افراد را فراهم كرده، به موقع به سوالات پاسخ داده و به ارايه توضيحات در خصوص موضوعات مطرح شده در چارچوب برنامه اقدام شتاب بخشيده است.
در هر حال همكاري ايران بيشتر حالت واكنشي داشته است تا حالات فعال. همانگونه كه قبلا عنوان گرديد همكاري فعال و شفافيت كامل ايران براي اجراي كامل و سريع برنامه اقدام ضروري است.
43 - به علاوه ايران نياز دارد به اعتمادسازي در مورد گستره و ماهيت برنامه كنوني خود ادامه دهد. اعتماد به ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه هستهيي ايران مستلزم اين است كه آژانس قادر باشد نه فقط درباره مواد اعلام شده هستهيي بلكه با همين درجه اهميت در مورد عدم وجود مواد و فعاليت هاي اعلام نشده هستهيي در ايران، تضمين ارايه كند. اگرچه آژانس غير از مواردي كه در چارچوب برنامه بدانها پرداخته ميشود درباره مواد و فعاليتهاي هستهيي اعلام نشده احتمالي در ايران اطلاعات قطعي ندارد، اما آژانس در موقعيتي نيست كه بدون اجراي كامل پروتكل الحاقي، در خصوص عدم وجود مواد و فعاليتهاي هستهيي اظهار نشده در ايران تضمينات معتبري ارايه كند. اين امر به ويژه با توجه به فعاليت هاي اعلام نشده ايران طي نزديك به دو دهه براي بازسازي اعتماد به ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه هستهيي اين كشور حايز اهميت مي باشد. مديركل بنابراين بار ديگر مصرانه از ايران ميخواهد پروتكل الحاقي را در اولين فرصت ممكن اجرا كند.
مديركل هم چنين بار ديگر مصرانه از ايران ميخواهد تمامي اقدامات اعتمادسازي كه توسط شوراي امنيت الزامي شده از جمله غني سازي فعاليتهاي مرتبط با غني سازي را به اجرا در آورد.
44 - مدير كل به نحو مقتضي به گزارش دهي خود ادامه خواهد داد.
پي نوشت يك: (علاوه بر قرارداد 1976 براي كارخانه نيمه صنعتي غنيسازي البرز كه با يك شركت آمريكايي منعقد شده بود ايران گزارش نموده است كه قراردادهاي زير در رابطه با غني سازي ليزر منعقد شده است. (بند 30 گزارش ضميمه GOV/2004/60)
* 1975 - براي ايجاد آزمايشگاهي به منظور مطالعه رفتار اسپكتروسكوپيك فلز اورانيوم (آلمان)
* 1991- براي ايجاد آزمايشگاه اسپكتروسكوبي ليزر و آزمايشگاه جداسازي جامع (چين)
* 1998 - براي دستيابي به اطلاعاتي در رابطه غني سازي ليزر و تهيه تجهيزات مرتبط (روسيه)
پي نوشت دو: براساس كد 1-3 بخش عمومي ترتيبات فرعي كه در 1976 كه مورد توافق قرار گرفته است اطلاعات طراحي تاسيسات جديدي "معمولا نبايست ديرتر از 180 روز قبل از زمان تعيين شده دريافت مواد هستهيي براي اولين بار در تاسيسات، ارائه گردد" در مقابل متن اصلاح شده است كه در 2003 مورد موافقت قرار گرفت مبني بر اين كه چنين اطلاعاتي بايستي از زمان تصميم ساخت يا اجازه ساخت چنين تاسيساتي (هر كدام كه زودتر است) ارائه شود.»
انتهاي پيام

