به گزارش ایسنا، در ایام عزاداریهای محرم امسال نیز آنچه که بیش از آیین های دیگر توجه مردم به ویژه گردشگران خارجی را در منطقه کاشان به خود جلب کرد سنت سنج و دمام زنی مناطق جنوبی کشور در هیئتهای مذهبی این شهر بود.
شهر کاشان با برخورداری از پیشینه تاریخی در برگزاری آیینهای مذهبی و سنتی و مراسمهای خاص و منطبق بر شرایط اقلیم خود همواره با دیگر شهرها متمایز بوده است. مردمان منطقه کاشان از دیرباز تاکنون با شروع ماه محرم و با راه انداختن دستههای عزاداری که هر کدام نمادی یا آیینی از فرهنگ مردم این خطه است، ایام عزا را را گرامی میداشتند.
با مروری بر تاریخچه عزاداری مردم این منطقه میتوان نمادهایی چون جریته، توغ، کتل، نخل، در کنار ادوات معمول عزاداری چون پرچم، زنجیر و طبل و سنج را دید.
با مدرنیبته شدن زندگی مردم و تغییر سبک زندگی آنها این تغییرات به آیینهای محرم نیز در حال ورود است که نه تنها باعث فراموشی نمادهای سنتی شده، بلکه در برخی مراسمها با استفاده از ابزارهای جدید برای تغییرات در آیینهای سنتی تلاش میشود.
فراموشی سنتهای قدیمی و رواج بدعتهای عزاداری که در سالهای گذشته دغدغهای مهم برای مسئولان میراث فرهنگی بود، موجب شد با ثبت آیینهای کهن و سنتی در فهرست میراث معنوی کشور تا حدی از گزند و فراموشی آیینهای کهن جلوگیری شود.
در دهه گذشته آنچه در عزاداری و هیئتهای مذهبی کاشان انجام میشود، رواج آیین دمام زنی و سنج است که نماد یکی از سنتهای زیبا در نواحی جنوبی کشور بوده و از سابقه تاریخی نسبتاً طولانی برخوردار است.
سنج نمادی از صدای شمشیر، دمام نماد صدای پای سم اسبان جنگی و بوق نیز نمادی از ندای جبرئیل محسوب میشود. نواختن سنج، دمام و بوق، آهنگی حماسی ایجاد کرده و در گذشته به دلیل نبود بلندگو وسایل صوتی از این طریق عزاداران را به سوی محل برپایی هیئتها فرا میخواندند.
رواج بی رویه گروههای دمام زنی در عزاداریهای محرم و حتی در هنگام آیینهای چند صد ساله در کاشان باعث شده آداب و رسوم عزداری این شهر، حول محور آیین مناطق جنوب کشور قرار گیرد به گونهای که هرساله تشکیل گروههای دمام زنی در این شهر افزایش مییابد.
به گفته عباس ترابزاده، کارشناس مردم شناسی اداره میراث فرهنگی کاشان با وجود آیینها و سنتهای کهن در این شهر رواج بی رویه دمام زنی در چند سال گذشته فرهنگ عاشورایی منطقه کاشان را تحت تأثیر قرار داده است.
وی میافزاید: دمام زنی توسط گروههایی اشاعه پیدا کرده که هدفشان درآمدزایی بوده و هرسال بیشتر در حال توسعه این آیین مناطق جنوبی کشور در شهرهای کاشان آران و بیدگل و نوش آباد هستند.
کارشناس مردم شناسی و اداره میراث فرهنگی کاشان با اشاره به این که ریشه اولیه دمام زنی در بین مردمان آفریقا بوده است، تصریح کرد: استفاده از ابزارهای موسیقی در آیینها برای آگاه ساختن مردم برای استقبال از عزاداران بوده است که در کاشان تنها از آلات موسیقی طبل، سنج و شیپور استفاده میشده است.
تراب زاده رواج دمام زنی را آسیبی به فرهنگ اصیل عزداریهای منطقه کاشان می داند و تاکید میکند: استفاده از این موسیقی در آیینهای اصیل منطقه کاشان مانع از ثبت آنها در فهرست میراث معنوی کشور خواهد شد.
وی خاطرنشان میکند: اداره میراث فرهنگی کاشان در این زمینه با اداره تبلیغات اسلامی این شهر صحبت کرده تا برای جمع آوری دمام زنی در کاشان در هیئتهای مذهبی رایزنی کند.
به گزارش ایسنا، در کنار ترویج سنج و دمام زنی که خود نوعی تحریف و بدعت در عزاداریهای مردم کاشان محسوب میشود، نابلدی و ناآشنایی اجراکنندگان این سازهای کوبهای حتی اصالت و زیبایی دمام زنی اهالی جنوبی را تحت تاثیر قرار داده و آن را در معرض آسیب و تهدید مواجه ساخته است.
انتهای پیام
