به گزارش ایسنا، نشست علمی با موضوع «کسب و کار مجازی، فیلترینگ تلگرام و وضعیت پیامرسانهای بومی» از سلسله نشستهای ارزیابی سیاستگذاری فضای مجازی در ایران صبح امروز با حضور محمد رسول کاظمی مدیر پیامرسان آیگپ، سید جعفر خورشاد مدیر پیامرسان سروش و سهیل تقوی کارشناس کسب و کار پیامرسان «بله» در ساختمان مرکزی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.
اجرای این نشست را مهدی اسلامی ـ رییس مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد ـ بر عهده داشت.
بررسی ابعاد اقتصادی فیلترینگ تلگرام و الزامات پیامرسانهای بومی در کسب و کارهای فضای مجازی و همچنین ارائه پیشنهادات کاربردی یا سیاستهای جدید برای این فضا از محورهای نشست امروز بود.
پیامرسانهای داخلی با یکدیگر مشارکت داشته باشند یا رقابت؟
مهدی اسلامی در ابتدای نشست در سخنانی گفت: امیدواریم با برگزاری این نشست بتوانیم به بخش خصوصی و عمومی در فضای مجازی کمک کنیم و منجر به توسعه فضای کسب و کار در حوزه پیامرسانی بشویم تا این فضا بهتر شناخته شود و سیاستگذاران علم و فناوری دستاورد خوبی از این نشست داشته باشند. امروزه بحث پیامرسان در داخل و خارج از کشور به یکی از مسائل جدی و مهم تبدیل شده است و سوالات متعددی در نحوه مواجهه با پیامرسان ایجاد شده است اما نکتهای که مطرح شده این است که در ارتباط با فضای کسب و کار باید دید که آیا ما چارچوبهای لازم را جهت توسعه آن داریم یا نه؟ وضعیت فعلی کسب و کار در فضای فعلی چگونه است؟ آیا شبکههای پیامرسان در این شرایط به حمایت دولت نیاز دارند یا نه؟ آیا پیامرسانهای داخلی بهتر است در راستای یک هدف و یا یکدیگر مشارکت داشته باشند یا رقابت؟ این پیامرسانها بهتر است در حوزه خصوصی وارد شوند یا حوزه عمومی؟ آیا قانون خاصی برای حفاظت از دستاندرکاران کسب و کار فضای مجازی نیاز است یا خیر؟ همه اینها سوالاتی است که در این نشست دربارهی آن بحث و گفتوگو خواهد شد.
ایجاد زیرساخت وظیفه دولت است نه پیامرسان
سید جعفر خورشاد، مدیر پیامرسان سروش در ابتدای این نشست با معرفی پیام رسان سروش و تعداد کاربران آن اظهار کرد: پیامرسان سروش در حال حاضر یک میلیون و ۸۰۰ کاربر دارد و استراتژی ما در آن ارائه سرویس است.
او با بیان اینکه وظیفه پیامرسان در کشور ایجاد زیرساخت نیست، تأکید کرد: این وظیفه دولت است که زیرساخت را در فضای مجازی و کسب و کار آن باید ایجاد کند. حتی وظیفه ما تأمین و تولید نیروی انسانی هم نیست. این مساله مبتلابه ماست اگر دولت در این زمینههای زیرساختی کمک میکرد حالا به حمایت مستقیم آن نیازی نبود. جدای از این مسائل فنی در مسائل تجاری و کسب و کار هم اگر یکسری قواعد و قوانین و اکوسیستم درست و درمان در تجارت الکترونیک داشته باشیم کار ما بیش از این توسعه پیدا میکرد. در حال حاضر افرادی که ۱۵سال است بر روی در فضای توسعه تجارت الکترونیک کار میکردند کل تجارتشان بر روی تلگرام است و این پس از ۱۵ سال جای سوال دارد. این سوال باز هم نسبت به حاکمیت مطرح است. متأسفانه سرویسهای دولت الکترونیک اصلا متولی هم ندارند و هر سازمانی یک ساز میزند. به عنوان مثال سرویس پیامرسان را ما از چه کسی باید بگیریم، این دولت بود که به شکل غیرمستقیم باید از این اقدامات حمایت میکرد و نکرد و متأسفانه هیچ سازوکاری هم وجود ندارد؛ البته در اختیار قرار دادن امکانات سختافزاری و امکانات مالی میتواند اتفاقات خوبی در این مسیر باشد اما نکتهای که وجود دارد این است که تاکنون از سوی دولت ریالی هم بابت امکانات سختافزاری پرداخت نشده است.
خورشاد همچنین گفت: از هشت ماه پیش زیرساخت پرداخت در سروش فراهم شده اما مطمئن هستیم اگر سرویس بزرگ شود و بخواهیم به کسب و کارها سرویس مالی ارایه کنیم از ما مجوز خواسته خواهد شد. در نتیجه امروز برای اخذ مجوز مراجعه کردهایم اما هیچ ساز و کاری برای مجوزدهی به پرداخت بانکی پیامرسانها وجود ندارد. علیرغم برخی اظهارنظرها مبنی بر کمک مالی به سروش تاکنون ریالی کمک نقدی دریافت نکردهایم.
پیامرسانهای داخلی ما باید از هفتخان رستم رد شوند
سهیل تقوی، کارشناس کسب و کار پیامرسان «بله» در ادامه این نشست با اشاره به عملکرد پیامرسانهای داخلی و بازخورد نامناسبی که در مقایسه با پیامرسانهای خارجی داشته است، اظهار کرد: زمانی که میخواستیم پیامرسان را شروع کنیم به این نکته برخوردیم که در کشور ما مدلی از پیامرسانها توسعه پیدا کرده بودند، که هیچ درآمدی از آنها نمیدیدیم. این از وایبر شروع شد و در حال حاضر به تلگرام رسیده است. تلگرام را که میگویند از نهادهای خیریه است و کمکهای مردمی است، کاملا مشخص است که از کجا نشأت میگیرد. مشکل پایهای که در سرویسهای ما در ارتباط با بحث پیامرسانی وجود دارد این است که در جامعه ما این فرهنگ شکل گرفته است که همیشه باید دولت و حکومت نهادهای حاکمیتی از سپاه گرفته تا صداوسیما بیایند و تا ابد ما را حمایت کنند تا اینکه حمایتی در این زمینه صورت بگیرد.
او با اشاره به فعالیت پیامرسان «بله» و اهدافی که از ابتدای راهاندازیاش طی میکرده است، گفت: از همان اول که «بله» را راهاندازی کنیم اصل کار و هدف ما بر روی درآمدزایی بود. در حال حاضر پیامرسان «بله» حدود ۶۰۰ هزار کاربر دارد.
این کارشناس درباره لزوم حمایت دولت و حاکمیت از ایجاد زیرساخت برای پیامرسانها اظهار کرد: به طور خاص در بحثهای حمایتهای دولتی کاملا درست است که یکسری زیرساختها وظیفه حاکمیت است اما مدلی که در دنیا موفق بوده است، تقدم محتوا بر زیرساخت است و این خود به خود نیاز زیرساخت را ایجاد میکند در حالی که هر چه زیرساخت اینترنتی گسترش پیدا میکند فقط GDP کشورهای دیگر را افزایش میدهیم. در بحث پیامرسان داخلی نیز زمانی که سرویسهای داخلی تا حدودی حمایت شوند که جان بگیرند، توسعه پیدا میکنند و این زیرساخت را خودشان کم کم ایجاد میکنند.
او همچنین یادآور شد: در حال حاضر ۱۰ میلیارد گردش مالی در تراکنش مالی پیام رسان «بله» ایجاد میشود.
وی همچنین خبر داد: علیرغم ضرورت تسهیل مجوزهای پیامرسانها اخیرا رگولاتوری بررسی مقررات پیامرسانها را در دستور کار کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات قرار داده که در ازای دریافت چند میلیارد تومان مجوز و ضمانت بدهند.
تقوی در بخش دیگری از این نشست با اشاره به اینکه ۳۰ درصد تراکنشهای چین روی وی چت است گفت: در بله نیز الگو اقتصاد پلت فرمی و مدل شرق آسیا را پیگیری میکنیم.
تقوی در ادامه درباره بحث دادن مجوز از سوی دولت و اینکه آیا نیازی به مجوز در قبال فعالیت پیامرسانهای داخلی وجود دارد، اظهار کرد: یکی از معضلاتی که ما در حال حاضر در جامعه با آن روبرو هستیم بحث مجوززدگی است. در حال حاضر شما هر کاری که بخواهید انجام دهید نیاز به مجوز دارید و این کارها را دشوار میکند؛ البته بانک مرکزی اقداماتی را در بحث مجوز شروع کرده است و یکسری اولویتهایی را مد نظر قرار داده است و این بحث مجوز هر چه تسهیل پیدا کند بهتر خواهد بود. متأسفانه پیامرسان سرویسهای خارجی به راحتی در داخل کشورمان جولان میدهند ولی پیامرسانهای داخلی ما باید از هفتخان رستم رد شوند تا مجوز بگیرند و فعالیت کنند.
او در عین حال یادآور شد: هدف ما در پیامرسان «بله» این است که کسب و کار را بر مبنای اقتصاد پلتفرمی شکل بدهیم و در این زمینه با بانکها، شرکتهای پرداخت مالی، آموزش و پرورش و آموزش کودکان در این زمینه قدم برمیداریم.
مردم به پیامرسانهای داخلی اعتماد نداشتند
محمد رسول کاظمی، مدیر پیامرسان «آی گپ» نیز درباره زیرساختهایی که در پیامرسان آی گپ وجود دارد و مقایسه این پیامرسان با تلگرام نکاتی را یادآور شد.
او درباره راهاندازی پیامرسان «آیگپ» توضیح داد: سه سال پیش استارت پیامرسان «آی گپ» را زدیم و دلیل آن شخصی بود. یکی از دغدغههای ما این بود که چرا ما باید از پیامرسانهای خارجی استفاده کنیم. به همین دلیل این مرا ترغیب کرد که پیام رسان «آیگپ» را راهاندازی کنم. البته چون تبلیغی نداشتم از سه سا