به گزارش ایسنا، نام پابلو پیکاسو، هنرمند مشهور و بنیانگذار سبک کوبیسم، بیش از هر نام دیگری، در میان هنرمندانی که آثارشان سرقت‌ یا مفقود شده، به چشم می‌خورد. بیش از هزار اثر منتسب به پیکاسو در لیست آثار دزدی، مفقودی و مورد مناقشه قرار دارد. رقمی که با سایر هنرمندانی همچون نیک لارنس، مارک شاگال، کارل آپل، سالوادور دالی و خوان میرو، فاصله محسوسی دارد. اندی وارهول و رامبرانت نیز در میان نام‌های مهم این فهرست قرار دارند.

هرچند فاصله پیکاسو با نفرات بعدی فهرست، بسیار قابل توجه است؛ تعداد آثار ثبت‌شده او یعنی یک‌هزار و ۱۴۷ مورد، بیش از دوبرابر آثار منتسب به نیک لارنس، نفر دوم فهرست، است.

البته این ارقام را نباید به معنای تعداد سرقت‌های آثار این هنرمندان دانست. آرت‌لاس رجیستر تنها آثار سرقت‌شده را ثبت نمی‌کند و مواردی مانند آثار مفقودشده یا آثار دارای اختلاف و ابهام در مالکیت را نیز در پایگاه خود قرار می‌دهد. از این رو، قرار گرفتن پیکاسو در صدر این فهرست بیشتر نشان‌دهنده گستردگی موارد ثبت‌شده درباره آثار اوست و به‌تنهایی نمی‌تواند ثابت کند که آثار پیکاسو بیش از آثار همه هنرمندان دیگر به سرقت رفته‌اند.

اما در تحلیل علت بالا بودن موارد سرقتی و مفقودی آثار پیکاسو، برخی از کارشناسان اینگونه تحلیل می‌کنند که یکی از علل موثر می‌تواند بالا بودن تعداد آثار هنری او باشد. برای مثال،  گینس، پیکاسو را در شمار پرکارترین نقاشان حرفه‌ای تاریخ معرفی می‌کند و برآورد کرده است که پیکاسو حدود ۱۳ هزار نقاشی و طراحی، ۱۰۰ هزار اثر چاپ و حکاکی، ۳۴ هزار تصویرسازی کتاب و ۳۰۰ مجسمه و اثر سرامیکی خلق کرده است.

حجم زیاد آثار هنری، شهرت جهانی، تعداد بالای آثار موجود در مجموعه‌های خصوصی و عمومی و حضور گسترده آثار او در بازار بین‌المللی و همچنین گران بودن آثار او، همگی عواملی هستند که می‌توانند در میزان ثبت موارد مرتبط با آثار او نقش داشته باشند.

از قربانی سرقت تا مظنون به دزدی

یکی از مهمترین گزارش‌های ثبت‌شده از دزدی آثار پیکاسو، مربوط به سال ۱۹۷۶ است. وقتی که ۱۱۸ اثر از این هنرمند از کاخ‌ پاپ‌ها از فرانسه، توسط یک باند مسلح دزدیده شد. البته که تمام این آثار حدود هشت ماه بعد پیدا و هفت عضو از این باند دزدی دستگیر شدند. 

یکی دیگر از مشهورترین پرونده‌های مربوط به آثار مفقودشده پیکاسو، تابلوی «آرایشگر» (La Coiffeuse) است؛ اثری کوبیستی که پیکاسو آن را در سال‌های ۱۹۱۰–۱۹۱۱ خلق کرد. این اثر متعلق به مجموعه ملی فرانسه بود و در مرکز پمپیدو نگهداری می‌شد. مرکز پمپیدو می‌گوید ناپدیدشدن اثر و شکایت درباره آن در سال ۲۰۰۱ ثبت شد. گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهند کارکنان موزه هنگام بررسی یک درخواست امانت متوجه شدند اثر در محل نگهداری خود وجود ندارد.

در دسامبر ۲۰۱۴، این تابلو در یک بسته ارسالی از بلژیک، توسط مأموران گمرک آمریکا شناسایی و توقیف شد. ارزش اعلام‌شده محموله تنها ۳۰ یورو بود، در حالی که ارزش اثر میلیون‌ها دلار برآورد می‌شد. این اثر در سپتامبر ۲۰۱۵ به مرکز پمپیدو بازگردانده شد.

در ۲۰ می ۲۰۱۰ نیز پنج اثر از موزه هنر مدرن شهر پاریس به سرقت رفت. در میان این آثار، «کبوتر با نخود سبز» (Le Pigeon aux petits pois)، اثر پیکاسو نیز قرار داشت. چهار اثر دیگر متعلق به هانری ماتیس، ژرژ براک، آمادئو مودیلیانی و فرنان لژه بودند.

ارزش مجموع پنج اثر در گزارش‌های اولیه متفاوت اعلام شد، اما مقام‌های شهرداری پاریس در آن زمان ارزش آنها را کمی کمتر از ۱۰۰ میلیون یورو اعلام کردند. در ادامه تحقیقات، یکی از افراد مرتبط با پرونده مدعی شد که آثار را در سطل زباله انداخته است. با این حال، این ادعا به‌عنوان سرنوشت قطعی آثار پذیرفته نشد و محل نگهداری آنها همچنان نامعلوم است.

اما جالب‌تر آن است که خود پیکاسو که از او به عنوان پرسرقت‌ترین هنرمند جهان یاد می‌شود، زمانی خودش به اتهام دزدی آثار هنری دستگیر شده بود. بعد از سرقت تابلوی مونالیزا در سال ۱۹۱۱، زمانی که پیکاسو ۲۹ ساله بود، به اتهام طراحی این عملیات سرقت، دستگیر می‌شود و مورد بازجویی قرار می‌گیرد. هرچند پیکاسو در جریان این سرقت هیچ نقشی نداشت، اما نام  او چند سال قبل‌تر در جریان یک سرقت از موزه لوور به عنوان همکار، مطرح شده بود. 

طبق گزارش‌های منتشرشده، پیکاسو در سال ۱۹۰۷ به گری پیرت (Géry Piéret) پیشنهاد می‌دهد که در ازای دریافت ۵۰ فرانک، دو مجسمه سنگی باستانی ایبریا را از موزه لوور، سرقت کند. این سرقت با موفقیت انجام شد. اما در گزارش‌های دیگری نیز اینگونه به این موضوع پرداخته شده که پیرت مجسمه‌ها را دزدیده و پیکاسو آنها را خریداری کرده است.

با این حال، پیکاسو در زندگی‌نامه خود به این موضوع اشاره می‌کند که اثر مشهور دوشیزگان خود را که یکی از مشهورترین آثار او در سبک کوبیسم است، با الهام از همین مجسمه‌ها، خلق کرده است. 

* در نگارش این گزارش از اطلاعات کتاب «دزد» از مایکل فینکل و سایت artloss.com استفاده شده است. 

انتهای پیام