یوسف مولایی در گفت‌وگو با ایسنا، در رابطه با طرح شکایت ایران علیه آمریکا در دادگاه بین‌المللی دادگستری لاهه اظهار کرد: دادخواست ایران با توجه به عهدنامه مودت ایران و آمریکا، با استناد به مواد مختلفی از جمله مواد 7،  9 و 10 تنظیم شده که با توجه به آن آمریکا تعهدات خود در رابطه با عهدنامه مودت در خصوص مناسبات تجاری، حمل و نقل، آزادی کشتیرانی و... را رعایت نکرده و آنها را نقض کرده است.

وی افزود:‌ خلاصه‌ی دادخواست ایران این است که تحریم‌ها و محدودیت‌هایی که آمریکا در حوزه تجارت آزاد و حمل و نقل برای ایران تحمیل کرده، موارد مغایر با مفاد عهدنامه مودت و همکاری ایران و آمریکا در سال 1955 بوده است، بنابراین یکی از خواسته‌های ایران این است که آمریکا به عمل خلاف تعهدات خود پایان داده و خسارت ایران را جبران کند.

این استاد حقوق بین‌الملل تصریح کرد: اینکه نهایتاً پروسه قضایی شکایت ایران از آمریکا به کجا خواهد رسید بستگی به این مسأله دارد که استنباط دیوان از این معاهده و تفسیر آن چیست. موضوع دیگر این است که آیا این معاهده می‌تواند موضوعاتی که در برجام مطرح شده و آمریکا با نقض آن در حال تحمیل تحریم‌ها است را استنباط کند و در نهایت بر اساس آن معاهده در رابطه با خساراتی که از تحریم‌ها به ایران تحمیل می‌شود، رأی داد.

مولایی در رابطه با صلاحیت دیوان برای رسیدگی به شکایت ایران علیه آمریکا گفت: یکی از موضوعات مهم در رسیدگی به شکایت ایران علیه آمریکا در جلسه شهریورماه، صلاحیت خود دیوان برای رسیدگی است که مورد بررسی قرار خواهد گرفت. با توجه به دستور موقتی که دیوان صادر کرده، از آمریکا خواسته از دست زدن به اقداماتی که می‌تواند موجب تشدید خسارات برای ایران باشد خودداری کند که این موضوع به این معنی است که علی‌الظاهر با نگاه اولیه به قرارداد و با استناد به ماده 31 آن، دیوان صلاحیت رسیدگی به این شکایت را دارد، اما این مسأله به این معنی نیست که دیوان صلاحیت قطعی دارد و ممکن است این مسأله از سوی آمریکا مورد ایراد خواهد گیرد که در صورت تأیید صلاحیت قطعی دیوان برای رسیدگی به شکایت ایران علیه آمریکا، ایران باید دفاعیات خود را ارایه دهد.

وی در مورد مراحل رسیدگی دیوان بین‌المللی به شکایت ایران تصریح کرد: وقتی دیوان وارد بحث ماهیت می‌شود در ابتدا باید ببیند که آیا احتیاجی به ارجاع موضوع به کارشناس است یا خیر که این مسأله زمان برده و سپس باید ایران لایحه تکمیلی خود را با ضمایم، مدارک و مستندات ارایه دهد. بعد از آن برای آمریکایی‌ها وقت پاسخگویی تعیین می‌شود که امکان دارد در پاسخ به آمریکا ایران نیز پاسخ‌هایی دهد و یکی دو بار مبادله لوایح انجام گیرد و اگر لازم باشد کارشناسی صورت بگیرد و در نهایت جلسه استماع برگزار شده و در نهایت به جمع‌بندی رسیده و رأی صادر شود.

این استاد حقوق بین‌الملل در رابطه با این موضوع که آمریکا اعلام کرده دفاعیات خود را در توجیه خروجش از برجام ارایه خواهد کرد، گفت: در این رابطه مواضع آمریکا ضعیف است و اگر دیوان وارد ماهیت شود و بپذیرد که بین این تحریم‌ها و معاهده به لحاظ حقوقی رابطه قوی برقرار است، بنابراین دیوان می‌تواند در چارچوب این معاهده اقدامات خلاف حقوق بین‌الملل و ناقض این عهدنامه را بررسی کرده و تصور نمی‌کنم که آمریکا در رسیدگی ماهیت حرف زیادی برای گفتن داشته باشد.

مولایی در رابطه با موضوع ضمانت اجرای رأی صادره از سوی دادگاه لاهه اظهار کرد: بهتر است در این مرحله برای اینکه مواضع دولت ایران را تضعیف نکنیم وارد جنبه‌های منفی احتمالی که در آینده در مرحله ضمانت اجرا پیش می‌رود،‌ نشویم. در این مرحله بهتر است که حمایت بیشتری از اقدام انجام شده داشته باشیم و سعی کنیم ابعاد مثبت این اقدام حقوقی ایران را برجسته کنیم.

وی افزود: در مرحله اجرای رأی ممکن است مشکلاتی داشته باشیم؛ با توجه به اینکه هر تصمیم دیوان بین‌المللی دادگستری با مشکل مواجه است و هر تعهدی در سطح بین‌المللی با توجه به ساختار جامعه و حقوق بین‌الملل مشکلات خود را دارد، علم کردن مشکلات کمکی به کشورمان نمی‌کند و باید گفت که ایران اقدام حقوقی لازم را انجام داده است.

این استاد حقوق بین‌الملل تاکید کرد: باید از اقدام ایران در شکایت علیه آمریکا حمایت کنیم که کار درستی انجام داده، دادخواست خوبی تنظیم کرده و دیوان در مسیری که ایران انتظار دارد پیش رود. امیدواریم آمریکا محکوم شود زیرا این محکومیت برای ایران دستاورد بزرگی خواهد بود و این مسأله می‌تواند در افکار عمومی از نظر کشورهایی که دنبال صلح و امنیت بیشتر در دنیا هستند مورد توجه قرار گرفته و آمریکا را تحت فشار قرار دهد که این مسأله خود یک ضمانت اجرایی ایجاد می‌کند تا ایران بتواند به پشتوانه حمایت جهانی از رأیی که علیه آمریکا صادر می‌شود برای رسیدن به حقوق خود، آمریکا را از منظر حقوقی بیشتر تحت فشار قرار دهد.

مولایی در پایان گفت: زحمتی کشیده شده و تلاش درستی انجام گرفته؛ مسأله اصلی این است که این دادخواست و پیگیری حقوقی ایران، به ایجاد فضای مساعدی که بتواند مذاکرات منطقی و منصفانه‌ای شکل بگیرد، کمک خواهد کرد.

انتهای پیام