پنجشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۸ | ۰۰:۵۳
فرضیه محققان زلزله‌شناس درباره زلزله ۷.۳ سال ۱۳۶۹ منجیل

یادداشت مهمان به مناسبت بیست‌و نهمین سالروز زلزله منجیل؛

فرضیه محققان زلزله‌شناس درباره زلزله ۷.۳ سال ۱۳۶۹ منجیل

باستان‌شناسان بر اساس نتایج حاصل از تپه مارلیک، نابودی تمدن "مارلیک" را به رخداد زمین‌لرزه‌ای در ابتدای هزاره اول قبل از میلاد نسبت داده‌اند و به اعتقاد زلزله‌شناسان احتمالا رخداد زلزله ٣١ خرداد ٦٩ منجیل، با بزرگای ٧.٣ بازگشت زمین‌لرزه‌ای در این منطقه با بزرگای مشابه باشد.

به گزارش ایسنا، زمین‌لرزه رودبار _منجیل، طارم در ساعت ۳۰ دقیقه بامداد روز پنج‌شنبه ۳۱ خردادماه ۱۳۶۹ (برابر با ۲۰ ژوئن ۱۹۹۰) در نزدیکی شهر رودبار و روستاهای تابعه در استان گیلان و شمال شرق استان زنجان در شهرستان طارم رخ داد و تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری از مرکز زمین‌لرزه موجب خسارات جانی و مالی فراوان و ارتعاشات حاصل از امواج لرزه‌ای در استان‌های زنجان و گیلان شد و در بخش‌هایی از استان‌های آذربایجان شرقی، تهران، مرکزی، مازندران، سمنان، همدان، قزوین و کردستان به مدت حدود ۶۰ ثانیه احساس شد.

در این زمین‌لرزه علاوه بر این‌که حدود ۳۷ هزار نفر جان خود را از دست دادند، بیش از ۲۰۰ هزار واحد مسکونی تخریب شد و خسارات عمده‌ای به تأسیسات و اماکن عمومی در استان‌های گیلان و زنجان که متأثر از این زمین‌لرزه بودند، وارد آمد.

از نظر زمین‌ساخت صفحه‌ای، محل رویداد زمین‌لرزه در رشته کوه‌های البرز در شمال غرب ایران قرار داشت. این ناحیه در شمال با بلوک خزر و در جنوب با پهنه ایران مرکزی مواجه است. در بخش غربی این ناحیه محور ساختارهای زمین‌شناسی دارای یک روند شمال‌غربی-جنوب‌شرقی بوده که تقریباً با بخش شمالی کمربند چین خورده فعال زاگرس موازی است. گسل‌های مهم در پهنه لرزه زمین‌ساختی البرز به‌ویژه در منطقه زلزله‌زده، عموماً روند خاوری باختری با اندکی تمایل به سوی شمال باختری دارند و اکثراً از نوع گسل‌های فشاری هستند.

این ایالت از نظر لرزه‌خیزی یکی از لرزه‌خیزترین مناطق ایران به شمار می‌رود و در گذشته زمین‌لرزه‌های بزرگی در آن روی داده که استان‌های گیلان و مازندران را متأثر کرده‌است. مهم‌ترین گسل‌های شناخته شده آن منطقه عبارت‌اند از:

گسل شمال البرز با روند شمال غرب جنوب شرق با شیب زیاد به سمت جنوب غرب
گسل لاهیجان با روند شمال شرق جنوب غرب
گسل ماسوله با روند شمال غرب جنوب شرق
گسل رودبار با روند شرق غرب با شیب زیاد به سمت شمال
گسل کولور با روند شمال غرب جنوب شرق
گسل آستارا با روند شمال جنوب

به مناسبت بیست و نهمین سالروز زلزله ٣١خرداد ٦٩ منجیل از سوی دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، یادداشتی به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ارسال شد که به این شرح است:

ایران در گذشته و اکنون یکی از منابع خطر برای زیستگاه‌های انسان در بیشتر نقاط فلات ایران بوده است و گسل‌های مشخصی در راستای رشته کوه‌های زاگرس در جنوب و جنوب باختری ایران، کپه داغ- قفقاز در شمال شرق- شمال ایران، رشته کوه‌های البرز و شمال لوت