به گزارش ایسنا، بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، کلانشهر تهران در روز بیش از ۱۲.۵ میلیون نفر و در شب حدود ۹ میلیون نفر جمعیت دارد. بررسیها نشان داده این شهر روزانه بیش از ۱۷ میلیون رفتوآمد دارد و سالانه ۷۲۶ هزارتن آلودگی تولید میکند. مهمترین منبع انتشار این آلودگی منابع متحرک موتوری هستند.
این عوامل انسانی در کنار هندسه شهری و تاثیر عوامل طبیعی و جغرافیایی شهر و اقلیم منطقه باعث شده که هوای سالانه تهران از هر سه روز، یک روز نامطلوب باشد و این شهر به عنوان یکی از آلودهترین شهرهای جهان شناخته میشود.
بررسیها نشان داده که بیشتر پژوهشهای انجام شده در خصوص وضعیت کیفیت هوای تهران در حوزه سلامت و تاثیرات آن بوده است و به مسئله مهم تغییر اقلیم و تاثیر آلایندههای موثر بر این تغییرات توجه نشده. همچنین مطالعاتی در خصوص روند تغییرات آلودگی هوا در بلندمدت انجام نشده است.
به همین منظور الهام پیشداد و بهلول علیجانی؛ پژوهشگران گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه خوارزمی به همراه همکارانشان در این دانشگاه، برای بالا بردن آگاهی تخصصی مسئولین جهت چگونگی تدوین استراتژیها و سیاستهای ضروری برای بهبود کیفیت هوای تهران، مطالعهای طراحی کردند.
در این مطالعه از دادههای آماری کلیه ایستگاههای سنجش آلودگی شرکت کنترل کیفیت هوای مناطق ۲۲گانه شهر تهران در بازه زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۶ استفاده شد. این دادهها شامل وضعیت بلندمدت سالانه، فصلی و ماهانه شاخص AQI و غلظت ۶ آلاینده موثر بر تغییر شرایط اقلیمی یعنی مونواکسید کربن (CO)، دیاکسید گوگرد (SO۲)، دیاکسید نیتروژن (NO۲)، ازن (O۳)، ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون (PM۲.۵) و ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرون (PM۱۰) بودند.
شاخص AQI شاخصی است که با محاسبه غلظتهای ذکر شده میزان آلودگی محیط را گزارش میکند. میزان این شاخص از صفر تا ۵۰۰ متغیر است و هر چه عدد بزرگتر باشد، نشاندهنده آلودگی بیشتر است. در این شاخص عدد بین صفر تا ۵۰ نشانگر وضعیت هوای پاک، ۵۱ تا ۱۰۰ وضعیت متوسط و سالم، ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروههای حساس، ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم، ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.
نتایج بررسی روند بلندمدت ۱۶ ساله وضعیت هوای شهر تهران نشان داد که اگرچه در این بازه زمانی میزان دو آلاینده مونواکسید کربن و دیاکسید گوگرد به دلیل اجرای سیاستهای ارتقای کیفی فناوری ساخت و سوخت مصرفی وسایل نقلیه، تا سطح استانداردهای ملی و بینالمللی کاهش داشته است؛ اما در خصوص سایر آلایندهها شرایط به این صورت نیست. سطح غلظت بیشتر آلایندهها دو تا چهار برابر بیشتر از حدود استاندارد ملی و بینالمللی است.
در این مطالعه سه دوره کلی برای آلودگی هوای شهر تهران تعیین شد: