شیره انگور، برگ مو، کشمش، شانی و روغن دانه انگور از فرآوردههای مختلف این گیاه ارزشمند است که هر کدام خواص درمانی دارد و از گذشتههای دور در درمان بیماریهای مختلف مورد استفاده قرار میگرفته است.
شهر ملایر به عنوان قطب تولید انگور استان همدان طی سال های اخیر شهر جهانی انگور نام گرفت. این شهر دارای باغات انگور گستردهای است که سالانه علاوه بر انگور، محصولات جانبی از فرآودههای انگور را به نقاط مختلف عرضه میکند.
ایستگاه تحقیقات انگور ملایر یکی از مراکز وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی استان همدان بوده که در این مرکز تولید و تکثیر ارقام مختلف انگور صورت میگیرد و در اختیار باغداران و کشاورزان قرار داده میشود.
با توجه به تأثیرهای بسیار مهم درمانی و غذایی انگور برای سلامت انسان و همچنین اهمیت ارتقاء کمی و کیفی تولید این محصول در رشد اقتصادی منطقه از مسئولان انتظار می رود حمایت های گسترده تری از فعالان این بخش داشته باشند.
متوسط تولید انگور در ملایر ۲۲ تن در هکتار است
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به وجود ۲۱ هزار و ۶۰۰ هکتار باغ انگور در استان همدان گفت: متوسط تولید انگور در کشور ۱۲ تن در هکتار است در حالیکه متوسط تولید انگور در استان همدان ۱۴ تا ۱۸ تن در هکتار و در ملایر ۲۲ تن در هکتار است.
دکتر قاسم اسدیان در جریان بازدید خبرنگاران ایسنا از ایستگاه تحقیقاتی انگور ملایر، با تأکید بر اینکه چند سالیست اهمیت انگور در کشور محرز شده است، اظهار کرد: ۶۰۰ نوع انگور در کشور وجود دارد که ۳۲۰ نوع آن در استان همدان و ایستگاه تحقیقات انگور ملایر کشت شده و موجود است.
وی با انتقاد از اینکه در کشور ما ابتدا به تولید توجه میشود بعد به بازار هدف، تصریح کرد: ابتدا باید بازار هدف را در جهان تشخیص دهیم و بدانیم که کجا و با چه کیفیتی محصولات ما را خریداری میکنند.
اسدیان با بیان اینکه باید بازار هدف را بشناسیم و ارتباط معقول داشته باشیم، افزود: باید در قالب شاخصهای جهانی به بازار هدف صادرات داشته باشیم به طوریکه در تولید سیبزمینی باید ابتدا سرانه مصرف بازار هدف را شناسایی کنیم؛ مثلاً در ایران سرانه مصرف سیبزمینی ۴۵ کیلوگرم است باقیمانده نیترات تا ۱۸۵ppm و در کشور انگلیس که سرانه مصرف سیبزمینی بین ۱۳۰ تا ۱۶۰ کیلوگرم است، باید باقی مانده نیترات در این محصول کمتر ۱۰۰ppm باشد بنابراین با شناخت بازار هدف محصولی تولید کنیم که مورد قبول آن کشور باشد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به اینکه بعد از مشخص کردن بازار هدف باید الگوی مصرف بازار هدف باید شناخته شود، بیان کرد: باید بدانیم بازار هدف ما چه نوعی محصول را مصرف میکند و بعد از آن باید الگوی تولید و الگوی زراعی را درنظر بگیریم بعد به تولید بپردازیم نه اینکه محصولی تولید شود بعد به فکر صادرات باشیم.
تشکیل زنجیره تولید نیازمند یک اتحادیه است
وی با بیان اینکه تشکیل زنجیره تولید نیازمند یک اتحادیه است، خاطرنشان کرد: کشاورز به تنهایی نمیتواند با بازار هدف ارتباط برقرار کند، باید اتحادیه تشکیل شود و افرادی کار بازاریابی، بسته بندی، نگهداری و ایجاد زمینه فروش را انجام دهند تا اشتغالزایی هم ایجاد شود.
اسدیان با تأکید بر اشتغالزایی با شکلگیری زنجیرههای تولید، یادآور شد: در کنار تولید محصول باید صنایع غذایی، نگهداری و بستهبندی محصولات نیز مدنظر قرار بگیرد تا هم اشتغالزایی صورت بگیرد و فارغالتحصیلان بخش کشاورزی در بخش های مرتبط مشغول به کار شوند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با بیان اینکه انگور یکی از گونههای بسیار قدیمی است، گفت: ایرانیان بیش از ۶۰۰۰ سال به کشت انگور پرداختهاند. انگور در جهان اهمیت و جایگاه بسیاری دارد و در قرآن کریم بیش از ۴۲ مرتبه از انگور نام برده شده است.
وی با بیان اینکه بیش از ۷۰۰۰ سال است که انسان ها به کشت انگور میپردازند، افزود: ۲۰ هزار نوع انگور در جهان وجود دارد که شامل ۶۰۰ گونه از ۱۱ جنس است.
اسدیان با اشاره به اینکه ایران در زمینه تولید انگور مقام نهم را در جهان داراست، خاطرنشان کرد: به طور متوسط ۷۷ میلیون تن انگور در جهان تولید می شود که سهم ایران از این تولیدات حدود سه میلیون تن است.
وجود ۲۸۵۰ پایه متنوع از ژرم پلاسم های انگور
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به تولید نهال انگور در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر، اظهار کرد: ۱۲ طرح تحقیقاتی در زمینه ارقام مختلف انگور و شیوه کشت در این ایستگاه انجام شده است.
این مقام مسئول با بیان اینکه در استان همدان ۵۴۰۸ پایه ژنتیکی از گیاهان مختلف از جمله گردو، گندم، گیاهان دارویی و انگور وجود دارد، یادآور شد: ۲۸۵۰ پایه متنوع از ژرم پلاسم های انگور در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر وجود دارد.
اسدیان با اشاره به تولید نهال گلدانی در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر، ادامه داد: در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر برای نخستین بار در کشور، نهال انگور به صورت نهال گلدانی تولید شده است.
وی درباره قابلیت کشت انگور در تمام نقاط استان، بیان کرد: کاشت انگور در تمام نقاط استان جواب میدهد اما نکته قابل توجه این است که انگور گیاهی حساس به سرما است و کاشت نهال در حالت داربستی ارتفاع یک متری از سطح زمین سرما کمترین اثر را به جوانهها وارد میکند و از طرفی در حالت داربستی انگور تولیدی کیفیت بالایی خواهد داشت.
تولید انگور به روش کشت بافت در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر
وی با اشاره به تولید انگور به روش کشت بافت در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر، افزود: در ایستگاه تحقیقات انگور یک سلول گیاهی در محیط کشت آزمایشگاهی به گیاه تبدیل شده سپس در مزارع کشت میشود.
اسدیان با بیان اینکه تمام نمونههای نهالهای انگور کشت شده در باغ مادری زنده مانده است، تأکید کرد: با توجه به بارشهای پاییزه در همدان تمام سعی ما بر این است که در باغات همدان نهالهای زودرس کشت شود.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به کاربردهای متنوع برگ انگور در صنایع غذایی، مطرح کرد: برگ انگور خواص زیادی دارد به طوریکه از قدیم از برگ انگور دلمه درست میشده و در سرو غذاهای مختلف به کار میرود همچنین برگهای انگور بهصورت شوری به کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر میشود.
وی با بیان اینکه تمام اجزای گیاه انگور مورد استفاده قرار میگیرد، یادآور شد: انگور گیاه ارزشمندی است که از تمام اجزای آن میتوان استفاده کرد به طوریکه از شاخههای خشکیده انگور برای تولید ذغال نیز استفاده میشود.
تولید بیش از ۲۰۰ هزار نهال انگور در ایستگاه تحقیقات انگور ملایر
عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا نیز با بیان اینکه از محصولاتی که باعث شناخته شدن استان و شهرستان ملایر شده محصول انگور است، گفت: در سال ۹۷ ملایر به عنوان شهر جهانی انگور شناخته شد که یک افتخار برای کشور ماست که در این راستا ایستگاه تحقیقات انگور ملایر در این نامگذاری بی تأثیر نبوده است.
دکتر سیدسعید موسوی با اشاره به راهاندازی ایستگاه تحقیقات انگور ملایر در سال ۸۵، اظهار کرد: طی ۱۴ سال گذشته خدمات گستردهای در تولید نهالهای شناسنامهدار انجام شده است.
وی با بیان اینکه تولید نهال شناسنامهدار در استان را از اهداف راهاندازی ایستگاه تحقیقات انگور ملایر دانست و افزود: ایستگاه تحقیقات انگور ملایر در سال ۹۸ بیش از ۲۰۰ هزار نهال انگور تولید کرده و در طرح فراز که یکی از طرحهای مهم در تغییر باغات سنتی به مدرن است، ۵۰ هزار نهال به کشاورزان داده شده است.
وی با اشاره به ایجاد استخر ژنی در استان، بیان کرد: برای هر گونه کار اصلاحی و به نژادی نیاز است که استخر ژنی داشته باشیم که در این راستا دو باغ مادری در سال گذشته در استان ایجاد کردیم بهطوریکه باغ مادری ارقام خارجی با ۷۰ رقم منبع غنی از ژن است و باغ مادری ارقام داخلی با هشت رقم داخلی و در راستای حمایت از تولید داخلی در استان همدان ایجاد شده است.
موسوی با تأکید بر اینکه به زودی این ارقام داخلی تولید و در اختیار کشاورزان قرار خواهد گرفت، خاطرنشان کرد: این ارقام از نظر کمیت و کیفیت ارقام خاصی هستند و به زودی تکثیر خواهد شد و در اختیار کشاورزان استان و کشور قرار خواهد گرفت.
تحقیقات و شناسایی ارقام مختلف در ایستگاه تحقیقاتی انگور ملایر
وی با اشاره به تحقیقات