پنجشنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۹ | ۰۶:۱۰
منبع: سازمان حفاظت محیط زیست
اهمیت ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله و چالش‌های آن

اهمیت ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله و چالش‌های آن

تالاب میانکاله در سال ۱۳۴۸ به عنوان «منطقه حفاظت‌شده» شناخته شد. در سال ۱۳۵۴ تالاب میانکاله و تالاب‌های اطراف آن به عنوان یکی از نخستین تالاب‌های بین‌المللی در «کنوانسیون رامسر»  به ثبت رسید و در همان سال درجه حفاظتی آن به «پناهگاه حیات وحش» ارتقاء داده شد. یک سال بعد نیز یونسکو آن را به عنوان «ذخیره‌گاه طبیعی زیست‌کره» اعلام کرد.

به گزارش ایسنا، ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله در بخش مرکزی از تالاب میانکاله قرار دارد که در منتهی الیه جنوب شرق دریای خزر واقع شده و طول آن حدود ۷۰ کیلومتر و عرض آن ۵.۶ تا ۷ کیلومتر است. این تالاب توسط یک مجرای باریک به نام چپقلی از ناحیه انتهای شمال شرقی خود به دریای خزر وصل می‌شود. تالاب عمق کمی دارد و بیشترین عمق آن حدود ۵ متر است. این تالاب از ناحیه جنوب به دشت کم شیب مازندران متصل است که پس از آن به رشته کوه‌های البرز ختم می‌شود و پوشیده از جنگل‌های پهن برگ است.

مهم‌ترین تامین کننده آب تالاب میانکاله از ناحیه خشکی، رودخانه «قره سو» است که از ارتفاعات البرز سرچشمه می‌گیرد و پس از آبیاری اراضی کشاورزی در مسیر خود از ناحیه جنوب وارد تالاب می‌شود.  آب‌های شیرین زیر زمینی در حاشیه تالاب زهکشی شده است و به تالاب وارد می‌شوند و باعث بهتر شدن کیفیت آب شده است.

اقلیم منطقه از نوع نیمه مرطوب است و بارندگی سالانه در ذخیره گاه زیست‌کره میانکاله بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیمتر است. حداکثر دمای متوسط ماهانه در تابستان ۲۴ درجه سانتیگراد و در ماه‌های سرد سال گاهی دما به زیر صفر نیز می‌رسد. رطوبت هوا در این منطقه زیاد و متوسط سالانه آن حدود ۷۰ درصد است. ایستگاه هواشناسی تیرتاش در فاصله ۱۵ کیلومتری از تالاب قرار دارد و آمار آن می‌تواند برای ذخیره‌گاه مورد استفاده قرار گیرد.

تالاب میانکاله در دشت آبرفتی کواترنری قرار دارد و خاک این منطقه از نظر کشاورزی بسیار حاصلخیز است. در اطراف تالاب به‌ویژه در بخش شمالی آن نوار باریکی از ماسه‌های ساحلی به پهنای یک کیلومتر وجود دارد و در قسمت غرب تالاب نیز جلگه مردابی در طولی حدود ۲۰ کیلومتر و پهنای ۵ کیلومتر وجود دارد.

در محدوده سپرحفاظتی و منطقه بینابینی میانکاله در مجموع ۹۶ آبادی با جمعیت ۱۰۹۲۰۰ نفر وجود دارد. تاسیسات بندری آشوراده در کنار این ذخیره گاه قرار دارد و علاوه بر آبادی‌ها در داخل شبه جزیره آشوراده تعدادی دامداری و پرورش ماهی مستقر هستند.

میانکاله در ۱۰ کیلومتری بهشهر و در ۸ کیلومتری شهر کرد کوی و ۵ کیلومتری بندر ترکمن قرار دارد و فاصله آن از شهرهای ساری و گرگان  - مراکز استان‌های مازندران و گلستان- به ترتیب ۹۵ و ۶۵ کیلومتر است.

از انواع زیستگاه‌های مهم این ذخیره‌گاه زیست‌کره می‌توان به زیستگاه‌های ساحلی، زیستگاه‌های تالابی، تپه‌های شنی، شنزارهای وسیع با پوشش اندک، جنگل‌های انارستان، بوته‌زارهای وسیع تمشک، زیستگاه‌های جنگلی با پوشش درختچه‌های گز و زمین‌های کشاورزی و مراتع اشاره کرد.

از چالش‌های این منطقه می‌توان به چرای بی رویه دام