در سالهای اخیر، افزایش مشکلات اقتصادی و گسترش تبلیغات سودجویانه در فضای مجازی، موج تازهای از گنجیابی و حفاریهای غیرمجاز را در نقاط مختلف ایران به راه انداخته است؛ پدیدهای که به گفته کارشناسان، نهتنها سودی برای مردم ندارد، بلکه به تخریب گسترده آثار تاریخی و فرهنگی کشور منجر شده است.
سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی از تاخت و تاز آزادانه و بیهراسِ قاچاقچیان در تُل و تپههای تاریخی بسیار ارزشمند شهرستان داراب خبر داد و گفت: این تپهها که به حال خود رها شدهاند، همواره مورد دستبرد قرار گرفتهاند و گودالهایی که حفر شدهاند نیز با خاک پوشانده میشود.
حفاریهای قاچاق به انگیزه یافتن عتیقه و گنج، تجارت آثار تاریخی و نقش افراد مشهور در آن، و البته، تکلیف قانون در برابر این جریان، سوالهاییست که ایسنا از وزیر میراث فرهنگی پرسید و سیدرضا صالحی امیری نیز با تاکید گفت «شدیدا مخالفیم. رسما موضع ما مشخص است». با وجود چنین موضعی، چرا قاچاق و تجارت آثار تاریخی، به گواه یگان حفاظت، «گستردهتر» شده است؟