به گزارش ایسنا، کوچ بزرگ متخصصان گردشگری، وامهای حمایتی که به بدهکاری کلان گردشگری تبدیل شده، دخالتهای بخش دولتی در امور بخش خصوصی، واگذاری مسؤولیت نمایشگاههای خارجی با دستور حاکمیتی، ماجرای مقاومت بدنه وزارت خارجه با لغو ویزای ایران برای عمان و بیتوجهی به گردشگری از جمله مباحث و دغدغههایی بود که فعالان گردشگری در گفتوگویی حدودا پنجساعته در کلابهاوس، با حضور تعدادی از رؤسای تشکلهای خصوصی به بحث گذاشتند. در این گفتوگوی چالشی، مدیرعامل کانون جهانگردی و اتومبیلرانی به نوعی تنها مدیر دولتی حاضر بود که خود نیز نسبت به بیتوجهیهای حاکمیت به موضوع گردشگری انتقاد کرد.
امیدوارم یک رفت و روب اساسی انجام دهیم
حرمتالله رفیعی ـ رییس هیأت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران ـ در این گفتوگو که با موضوع «کوچ شغلی متخصصان گردشگری» برگزار شد، تخمینی گفت: مجموع نیروی انسانی که مستقیم در گردشگری شاغل است احتمالا به بیش از ۱۲۰ هزار نفر برسد که اکنون نیمی از آنها از صنعت گردشگری خارج شدهاند. ما بیشتر از ۵۰ درصد نیروی شاغل مستقیم و غیرمستقیم در این صنعت را از دست دادهایم که بازگرداندن آنها سخت خواهد بود. تقاضای ما این است که اجازه دهند بخش خصوصی کار کند. تشکلهای خصوصی هم باید توجه کنند تا ید واحد نشوند نمیتوانند کاری را از پیش ببرند.
او ادامه داد: گردشگری لطمه بزرگی خورده، در همه دنیا از آن حمایت شده است، ولی اینجا پای این صنعت را گرفتهایم و کشانکشان میبریم که زخم دیگری به آن وارد شود.
رفیعی همچنین از ورود و نفوذ بخشهای غیرمرتبط به حوزه گردشگری انتقاد کرد و با اشاره به توافق وزارت امور خارجه و وزارت بهداشت برای برخورد انحصاری در صدرو ویزای ایران و محدود کردن آن فقط به بیماران خارجی، اظهار کرد: صدور ویزای توریستی بیشتر از یک سال است که متوقف شده و درحال حاضر ویزا فقط برای شرکتهای تسهیلگر وزارت بهداشت صادر میشود. بررسی کنید افرادی که ویزای درمانی ایران را درخواست کردهاند، برای چه به ایران آمدهاند. امیدوارم روزی در محکمهای پاسخگو باشند.
آیا همه آن دغدغههایی که وزارت بهداشت برای بیمار خارجی دارد و از قبل تا بعد از سفر، وضعیت او را رصد میکند، برای بیمار ایرانی هم دارد؟ وی اضافه کرد: به بهانه نامهای مختلفی که روی گردشگری گذاشتهاند، همه دستگاهها وارد این حوزه شدهاند؛ از وزارت ورزش گرفته تا بهداشت. هر گردشگری که به ایران میآید قطعا برای سلامت روان خود سفر کرده، پس یعنی کار آن را باید وزارت بهداشت انجام دهد!؟ این دخالتها مخل درآمد اقتصادی گردشگری و معضلی برای ما شده است.
او با اشاره به اظهارات رییس اداره گردشگری سلامت وزارت بهداشت در همایش دانشگاه امام صادق درباره فرایند جذب بیمار خارجی، اظهار کرد: آیا همه آن دغدغههایی که وزارت بهداشت برای بیمار خارجی دارد و از قبل تا بعد از سفر، وضعیت او را رصد میکند، برای بیمار ایرانی هم دارد؟
رفیعی مدعی شد: شواهد و گزارشها نشان میدهد این وزارتخانه بیشتر دنبال کسبوکار و منافع مادی خود است.
او عملکرد معاونت گردشگری در دوران کرونا را نیز به نقد کشید و بیان کرد: به نظرم این معاونت دغدغهای برای کار ندارد و اتفاقا دنبال آینده کاری خود با پایان عمر دولت است. متاسفانه در این دوران سخت، به اندازه ارزنی به گردشگری کمک نشده است. چه حمایتی کردند؟ چه وامی دادند؟ همه بدهکارتر شدهاند. از اول هم گفته بودم که این وام عدهای سودجو را پروار میکند. قبول داریم که متولی توان حمایت ندارد. به هر حال، باید این یکی دو ماه را صبر کنیم و امیدواریم جاروی خوبی دستمان باشد تا بعد یک رفت و روب اساسی انجام دهیم.
او سپس با این شعر که «گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من/ آنچه البته به جایی نرسد فریاد است»، گفت: ما نباید از دولت خواهش کنیم که به گردشگری کمک کند، بخش خصوصی باید دستور بدهد، با استدعا کار پیش نمیرود. تا بخش خصوصی به این نتجیه نرسد که ولی نعمت گردشگری است، وضع تغییر نمیکند و همه وزارتخانهها برای ما تصمیم میگیرند.
بیتوجهی حاکمیت به گردشگری
حسین اربابی ـ مدیرعامل کانون جهانگردی و اتومبیلرانی ـ که جزو مجموعههای اقماری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به شمار میآید، در دفاع از عملکرد این وزارتخانه در دوران کرونا با بیان اینکه هر کاری از دست این وزیر میراث فرهنگی و گردشگری برآمده انجام داده است، مشکل را متوجه بیتوجهی حاکمیت به صنعت گردشگری دانست و با ذکر یک مثال گفت: زمانی که میخواستیم ویزای ایران را برای عمان لغو کنیم، به شدت با بدنه وزارت امور خارجه درگیر بودیم، چون اعتقادی به این کار نداشت و عاقبت آقای ظریف و مونسان پشت درهای بسته، تفاهمنامه لغو ویزای ایران برای عمان را امضا کردند.
او ادامه داد: تجربه ما نشان میدهد در مجموعه حاکمیتی هیچ اولویتی برای گردشگری وجود ندارد. همه میدانند کسب و کار گردشگری خراب است، اما آیا سازمان تامین اجتماعی از حق بیمه کارمندان میگذرد؟ وقتی گفته میشود تعطیل کنید آیا دولت حاضر است درآمد بخش تعطیل گردشگری را تامین کند؟ واقعیت این است که اهمیتی ندارد. زمانی در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی متوجه شدیم همه دستگاهها از صندوق توسعه ملی برداشت میکنند، ما هم گزارشی در حوزه خود تهیه کردیم و گفتیم اگر یک میلیارد یورو در این صنعت تزریق شود بسیاری از مشکلات را میتوان حل کرد، اما آن درخواست ما در پیچ و خم آب و برق و نان گم شد. وقتی برنامه ششم توسعه را آماده کردند، هیچ اثری از گردشگری نبود، با کمک یکسری دلسوز صنعت گردشگری، چند ماده به این سند اضافه شد.
زمانی که میخواستیم ویزای ایران را برای عمان لغو کنیم، به شدت با بدنه وزارت امور خارجه درگیر بودیم، چون اعتقادی به این کار نداشت و عاقبت آقای ظریف و مونسان پشت درهای بسته، تفاهمنامه لغو ویزای ایران برای عمان را امضا کردنداربابی نقد ظریفی هم به بخش خصوصی کرد و افزود: این بخش تنها است. وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، دولت است، یک گردشگر هم وارد نکرده. ما حلقه مفقوده داریم، با این حال فکر میکنیم سیاستمان عالی بوده است. این حلقه مفقوده در ارتباط با بخش خصوصی است. اعتقادم بر این است که سیستم معیوب است و بخش خصوصی از آنچه هست باید قویتر شود تا بر دولت غالب شود. بخش خصوصی گردشگری باید رشد کند.
رفیعی ـ رییس هیأت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران ـ در ادامه این اظهارات که با واکنش تند فعالان بخش خصوصی حاضر در این گفتوگو مواجه شد، گفت: دولت اجازه نمیدهد بخش خصوصی بلند شود. همه گرفتاری ما از این است. پای ما را گرفتهاند و اجازه نمیدهند بلند شویم. یک جا را درست میکنیم، در جای دیگر سنگ میاندازند. همین دولت که به بخش خصوصی انتقاد میکند چرا بیشتر گردشگر از کشور خارج میکند، مگر خودش مجوزهای آژانسها را نداده است؟ خودش ۹۹.۵ درصد آژانسها را خروجی کار کرده و نیم درصد را ورودی کار کرده است، حالا که سههزار آژانس بنا به سیاست غلط بخش دولتی، در گردشگری خروجی فعال شدهاند، ایراد میگیرد. دولت عامل این اتفاق بوده، نه بخش خصوصی.
اربابی هم در پاسخ گفت: اصلا همین پافشاری و مطالبهگری بخش خصوصی باعث شده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بخشنامه مربوط به صدور مجوز را اصلاح کند و فرآیند صدور مجوز آژانس را تغییر دهد. وقتی مطالبه از سوی بخش خصوصی قوی باشد، دولت در مقابل مجبور به سر خم کردن است.
رفیعی به این اقدام هم اعتراض کرد و سوال پرسید بخش خصوصی کجای تدوین چنین بخشنامهای بوده است، و در ادامه گفت: زمانی که برنامه گردشگری را به مجلس دادند، این نمایندگان مجلس بودند که به بخش خصوصی خبر دادند. آن برنامه از نظر ما هیچ ارزشی ندارد، وقتی در تدوین آن هیچ نظری از ما گرفته نشده است.
ابراهیم پورفرج ـ رییس هیأت مدیره جامعه تورگردانان ایران ـ نیز در ادامه درباره دخالت دولت در گردشگری، گفت: زمانی برگزاری نمایشگاههای خارجی بین کانون جهانگردی و اتومبیلرانی و این جامعه تقسیم مسؤولیت شده بود، اما چرا سال ۹۸ با زور و دستور حاکمیتی همان چند نمایشگاه را از ما گرفتند و به یک شرکت دیگر دادند، نمایشگاه هم برگزار نشد و پول آژانسها را هم بعد از دو سال هنوز برنگرداندهاند. این همان دخالتی است که پای ما را گرفته.
بعد از ۴۰ سال چه پیشبینیهایی برای مد