همدان همواره یکی از کانون‌های مهم تحولات کشور بوده و وقایع و حوادث بسیاری در آن ظهور و بروز کرده است. استانی پراستعداد، ادیب‌پرور، مهد مفاخر و بزرگان و پرورش‌دهنده عالمان، عارفان و عاشقان وطن.

ایسنا با توجه به علاقه وافر مردم همدان به شناخت پیشینیان و آگاهی از وقایع و حوادث گذشته در نظر دارد با همکاری محققان، پژوهشگران به ویژه سندپژوهانی که در حوزه همدان تألیفاتی داشته و یا در حال تحقیق و پژوهش هستند، مطالبی در قالب «همدان‌شناسی» منتشر کند تا بخشی از فرهنگ و تمدن دیار کهن همدان را تبیین و تشریح کند.

در مطالب قبلی به برخی نواحی و مناطق از جمله مقبره باباطاهر، گنبد علویان، آرامگاه ابن‌سینا، قله الوند، زیارتنامه اروند بن سام، غارهای دستکند خورزنه، مجسمه سنگ شیر، تپه مصلی، توصیف عمومی شهر و وضعیت نگهداری از آثار باستانی و اشیاء تاریخی در همدان در دوره قاجار و شرح وضعیت آرامگاه اِستر و مُردخای و چگونگی دزدیده شدن آثار با ارزش آن، به دسیسه و توسط یهودیان پرداختیم و در چند نوبت به بهانه پیش‌رو بودن انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری به سال ۱۲۸۵ شمسی و تشکیل مجلس فوائد عامه در همدان، دو ماه قبل از صدور فرمان مشروطه و تشکیل مجلس شورای ملی برگشتیم و در ادامه به نخستین مصوبه و احداث ساختمان مجلس فوائد عمومی همدان و انتشار روزنامه عدل مظفری در همدان همزمان با تشکیل مجلس شورای ملی و ظهور و بروز مشروطه‌خواهی در همدان و آغاز به کار مجلس شورای ملی پرداختیم.

جشن تأسیس مجلس شورای ملی در همدان و چراغانی تپه مصلی

حسن افشاری، کارشناس‌ارشد تاریخ و همدان‌پژوه می‌گوید: پس از دریافت تلگرافات متعدد از دربار مبنی بر موافقت مظفرالدین‌شاه با تأسیس مجلس شورای ملی، به دعوت ظهیرالدوله در بیست و یکم جمادی‌الثانی ۱۳۲۴، تمام اهالی شهر در مسجد جامع همدان جمع شده و در این مجلس علاوه بر قرائت تلگراف مظفرالدین‌شاه و صدراعظم به ولایات و دستور پادشاه به صدراعظم برای همکاری و تأمین مقدمات مجلس شورای ملی که با تشویق و صلوات مردم همراه می‌شود، ظهیرالدوله نیز متن کوتاهی که از قبل نوشته است توسط خطیب الممالک، به سمع و نظر مردم می‌رساند: «از پیر و جوان یکان یکان خواهانم که در خاطر ملی داشته باشند، بلکه در پشت قرآن و کتاب‌های خود بنویسند که بلده طیبه همدان، اول نقطه‌ای است از نقاط ایران که این نیت مقدس اعلیحضرت اقدس شاهنشاهی عادل، رعیت دوست، خلدالله ملکه، در آن انجام گرفته و تقریباً دو ماه قبل از صدور این دستخط آفتاب نُقَط، این فقیر صفاعلی، همین مجلس را که سبب آسایش حال و استق