یکشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۳ | ۰۷:۲۹
این لباس‌ها سخن می‌گویند!

فرهنگ پوشاک اقوام ایرانی/ بخش چهارم

این لباس‌ها سخن می‌گویند!

استفاده از رنگ‌های شاد و همچنین نقش‌هایی برگرفته از طبیعت و مواهب زمینی از مهم‌ترین وجوه تمایز لباس‌های محلی با لباس‌های امروزی است. طرح‌ها و نقش‌هایی که گاهی قدمت برخی از آنها به چند هزارسال قبل می‌رسد و این قابلیت را دارند که بدون رد و بدل شدن حتی یک کلام، مشخصات فردی که آنها را پوشیده است را بیان کنند!

به گزارش ایسنا، از مهم‌ترین ویژگی‌های لباس‌های محلی مردم گیلان وجود رنگ و نقش‌های شاد در آنهاست؛ ویژگی مهمی که تنها محدود به لباس‌هایی مخصوص جشن و... نمانده و در پوشش روزانه آنها نیز نمود پیدا کرده است. سه پوشش مختلف قاسم‌آبادی، تالشی و رسوخی برای سه بخش شرقی، غربی و مرکزی گیلان است که در کلیت شباهت‌هایی به یکدیگر دارند اما در برخی جزئیات متفاوت هستند.

روسری، پیراهن، جلیقه، الجاقبا، شلیته، چادرشب، باشلاق، شلار و ... از اجزاء لباس محلی زنان و مردان گیلانی است که ایسنا در چهارمین شماره از پرونده‌ای با عنوان «فرهنگ پوشاک اقوام ایرانی» به معرفی برخی از این لباس‌ها پرداخته است که در ادامه می‌خوانید.

بیشتر بخوانید: 

پوشاک عرب‌زبانانِ ایرانی و لباس‌هایی که از یاد می‌روند!

منظومه‌ نقش‌ها و رنگ‌ها در لباس‌هایی با رد پای خورشید!

امروزه مدلی از یک لباس در قاسم‌آباد وجود دارد که بر اساس اسناد و مدارک باستان‌شناسی می‌توان آن را متاثر از یافته‌های تپه مارلیک قلمداد کرد. لباس زنان قاسم‌آبادی با مفاهیم فرهنگی و ارتباطات غیرکلامی تعریف می‌شود به گونه‌ای که لباس نشان دهنده تجرد یا تاهل، حدود سن و سال و موقعیت جغرافیایی و محل زندگی زنی‌ است که آن را به تن دارد. 

لباس قاسم‌آبادی از سه تکه تشکیل شده است. تنبان یا شلوار قاسم‌آبادی که در دوخت آن بین ۱۰ تا ۱۵ متر پارچه به کار می‌رود و با رنگ‌های متفاوت و چین زیاد دوخته می‌شود. پیراهنی نیز تا روی تنبان می‌آید که در گویش تالشی با عنوان «شسی» و در شرق و جلگه تالش به آن «جمه» می‌گویند و جلیقه‌ای که با پول و سکه تزئین می‌شود روی آن پوشیده می‌شود. زنان روسری بلندی نیز به دور سر خود می‌بندند که از دو قسمت پیشانی‌بند و روسری توری دست‌باف تشکیل می‌شود. تا چند دهه پیش، این لباس را حتی هنگام نشاء برنج در شالیزارها یا هنگام برداشت چای به تن می‌کردند. 

این لباس‌ها سخن می‌گویند!

شاخص‌ترین بخش از مدلی دیگر از لباس قاسم‌آبادی دامن آن است که ساختار، فرم و رنگ لباس می‌تواند نشان‌دهنده ویژگی‌های شخصی فرد باشد، چنانچه به لحاظ رنگ، تیره بودن رنگ‌ها نشان دهنده مسن‌تر بودن و شادتر بودن رنگ نشان دهنده جوان‌تر بودن زنی است که با این پوشش ظاهر می‌شود. همچنین پهن و باریک بودن هر یک از نوارهای روی دامن نیز نشان دهنده سن و سال شخص است چنانچه دامن مسن‌ترها نوارهای پهن‌تر و دامن زنان جوان‌تر دارای نوارهای باریک‌تر و بیشتر است. از طرفی هریک از نوارهای رنگی روی دامن نیز ن