حجتالاسلام و المسلمین محمد شجاعی، شامگاه گذشته در حاشیه اختتامیه دومین جشنواره ملی شعر «مژده وصل» و کارگاه «حیات طیبه» که در سالن همایش شهدای گمنام دانشگاه آزاد اسلامی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: بر اساس آیهای از قرآن کریم که میفرماید: «وَکُلَّ شَیْءٍ فَعَلْنَاهُ بِقَدَرٍ»؛ برای هر چیزی اندازهای قرار دادیم، محال است چیزی بیابید که در آن رقم، عدد یا اندازهای نباشد؛ حتی ساختارهای روحی و معنوی نیز ساختارهای ریاضیاند.
وی ادامه داد: «وَإِنْ مِنْ شَیْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ»؛ هیچ چیزی نیست مگر آنکه خزانه هایش نزد ماست و آن را جز به اندازه معین نازل نمیکنیم. اندازه و عدد در همه چیز وجود دارد و هیچ استثنایی نیست. به همین دلیل در تمام رشتههای دانشگاهی جهان، چه علوم انسانی باشد، چه تجربی، هنر و صنعت، دانشمندان در نهایت به همان اعداد و اندازههایی میرسند که خداوند در مخلوقات قرار داده است.
دانشمندان جهان در هر علمی به خداشناسی مشغولند
این پژوهشگر با بیان اینکه همه دانشمندان جهان، در همه دانشگاهها، شاگردان خدا هستند، بیان کرد: آنها جلوهها و ظرافتهای ریاضی استادشان را در مخلوقات شناسایی میکنند. همه مشغول خداشناسیاند و ساختارهای ریاضی او را مطالعه میکنند. «أَیْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ»؛ به هر سو روی کنید، جلوه خدا را میبینید.
شجاعی با تاکید بر اینکه موفقیت در هر کاری، در گرو شناخت همین قدرها و اعداد است، بیان کرد: انسان زمانی در هر رابطه و هر امری موفق میشود که قدرها و اندازهها را بشناسد و رعایت کند. خداوند فرموده: «لِکُلِّ شَیْءٍ قَدَرًا»؛ برای هر چیزی اندازهای قرار دادیم و استثنایی ندارد. اگر قضا یا نتیجهای میخواهید، ابتدا باید قدرها و اندازههایش را شناسایی کنید.
وی با تشریح برخی از آیات قرآن کریم، خاطرنشان کرد: بشر خود نمیتواند قدرها را تعیین کند؛ قدرها و قضاها از پیش تعیین شدهاند. ما فقط باید آنها را بشناسیم و رعایت کنیم. به همین دلیل، هرگاه از این قدرها و اندازههای ریاضی فاصله بگیریم، به بنبست میرسیم. در علم، مهندسی، پژوهشهای دانشگاهی، هرجا اندازهها را شناسایی، کشف و رعایت کنیم، موفقیت، اختراعات، اکتشافات و تولیدات بیشتر خواهیم داشت اما هرجا رعایت نکنیم، شکست خواهیم خورد.
نفس انسان، شاهکلید ورود به همه اندازهها
این پژوهشگر حوزه انسانشناسی الهی با بیان اینکه نفس انسان از چیزهایی است که قدر و قضا دارد، تاکید کرد: خداوند میفرماید که همه مخلوقات زمین و آسمان را بر اساس قدر نفس انسان تنظیم کرده است. نفس انسان، شاهکلید ورود به همه اندازههاست. اگر این شاهکلید را نداشته باشیم، گلها را میبینیم و نمیدانیم چرا این شکل، این رنگ و این بو را دارند. نمیفهمیم چرا ۷۰۰۰ نوع سیب وجود دارد، چرا میلیونها نوع پروانه و ماهی آفریده شده و چرا خداوند هفت آسمان خلق کرده است. بدون شناخت قدر نفس، علم ممکن است به دست آید اما فهم و معرفت هرگز به دست نمیآید.
وی افزود: علم به مقام فرشتهای تعلق دارد. نمیتوان گفت هر کس سواد بیشتری دارد، ارزش بیشتری دارد؛ لیسانسها آدمتر از دیپلمهها و مراجع برتر از مجتهدان نیستند. این گزارهها درست نیست چون به بخش دانش و فرشتهای انسان مربوط میشود، در حالی که قدر واقعی انسان در بخش فراتر از عقل و تجرد شکل میگیرد؛ بخشی که به آن «فوق عقل» یا «فوق تجرد» میگویند.
شجاعی با بیان اینکه دانش خدا در اوج خود در کلام او یعنی قرآن کریم ظاهر شده است، خاطرنشان کرد: همان خدایی که دانشمندان در رشتههای مختلف مشغول مطالعه جلوههای ریاضی او هستند، این کتاب را نازل کرده است. برای فهم قرآن نیز توجه به ادعیه، نماز و زیارت، کافی نیست بلکه باید از حوزه دانش جدا شده و به حوزه معرفت و فهم رسید. اگر تنها جملات عربی را بدون اینکه بفهمیم چه میگوییم، بخوانیم، تحولی در انسان ایجاد نشده و معرفتی به دست نمیآید.
او با طرح این پرسش که انسان کیست همچنین اشاره به کلام خداوند که میفرماید «وَنَفَخْتُ فِیهِ مِن رُّوحِی»؛ روح من در او دمیده شد، اظهار کرد: اگر از شما بپرسم بچه کجا هستید، ممکن است بگویید مشهد یا اصلا ایران، آسیا و غیره اما همه غلط است. خداوند میگوید شما روح من هستید؛ اصلاً متعلق به دنیا نیستید. در حقیقت اگر بخواهید با ادبیات زمینی با من ارتباط بگیرید و کلام مرا بفهمید، موفق نخواهید شد.
توجه به شناخت خود و تاثیر آن بر مسیر زیارت
این مدرس علوم انسانی با اشاره به اینکه امام رضا(ع) حقیقت همه ماست، خاطرنشان کرد: وقتی با شناخت این حقیقت به زیارت میروید، دیگر ناقص زیارت نمیکنید و با خود جمادی، گیاهی، حیوانی یا فرشتهای به حرم نمیروید. دیگر نمیگویید مشکل مالی دارم، شفا میخواهم، شوهر یا زن میخواهم، کنکور قبول شوم یا دکترا بگیرم. یعنی وقتی فهمیدید خودتان از همان نور بوده و همان مقام و ارزش را دارید، آنگاه با «من» دیگری به حرم میروید و داستان کاملاً فرق میکند.
شجاعی ادامه داد: خداوند ماه شعبان و رمضان را برای ما قرار داده تا دستمان را بگیرد و دعوتمان کند به ضیافت. روزه یعنی آن چهار لایه (جمادی، گیاهی، حیوانی، فرشتهای) را ببندیم تا روح ما بتواند به ملاقات و ضیافت برسد. اگر این موضوع را متوجه نشویم، حتی ۵۰ سال روزه بگیریم یا نماز بخوانیم، فایدهای ندارد. تا خودت را نشناسی، دینداریات در سطح حیوانی میماند، نه مؤمن واقعی.
این پژوهشگر بینالمللی با بیان اینکه باید به مسائلی بپردازید که قدر و قیمت شماست، افزود: این قاعده را در مبانی انسانشناسی ریاضی فراموش نکنید که قیمت انسان برابر است با آنچه به آن «چشم» میگویند. با نوشتن آرزوهایتان متوجه میشوید که قیمتتان چقدر است و به چه درخواستهایی «بله» میگویید. قیمت واقعی انسان آنقدر بالاست که به خدا میگوید، من میخواهم تو مرا صدا کنی و کسی دیگر صدایی نداشته باشد. حال خداوند ما را به کجا دعوت میکند؟ «وَاللَّهُ یَدْعُو إِلَی دَارِ السَّلَامِ»؛ به جایی که مثل او شویم، خلیفه شویم.
او افزود: خداوند برای اینکه ما را به خود و این مقام والا برساند، مسیری بینهایت باز کرده است اما ما مسلمانی هستیم که با کافران خیلی فرقی نمیکنیم؛ یعنی هر معضل و مشکلی که در جامعه آنهاست، در جامعه ما هم هست. طلاق، دعوا، درگیری، افسردگی و اضطراب، اینها شاخصههایی است که وقتی «من» را نشناختم، دیگر فرقی ندارد مسلمان باشم یا مسیحی؛ همان مشکلات بهوجود میآید. اگر بفهمیم چه کسی هستیم، مسیر زندگی ما متفاوت میشود و در نهایت اگر متوجه ارزش حضور منجی عالم شویم، به سمت بینهایتِ مقام کمالات خواهیم رسید.
انتهای پیام
نظرات