سید رضا نقیب السادات در گفتوگو با ایسنا درباره نقش «جنگ روایتها» در شرایط درگیری و بحران اظهار کرد: در بسیاری از منازعات معاصر مشاهده میکنیم که اقدامات و حملات نظامی با پشتیبانی گسترده رسانهای همراه میشود و رسانهها با تولید روایتهای خاص تلاش میکنند افکار عمومی را با اهداف و اقدامات طرفهای درگیر همراه کنند.
این عضو هیات علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی افزود: چنین رویکردی در نمونههای مختلف تاریخی نیز دیده شده است؛ از جنگ ویتنام گرفته تا تحولات برخی کشورهای منطقه مانند عراق و سوریه. در این موارد، رسانههای پشتیبان با انعکاس روایتهای خاص از جنگ تلاش کردهاند برداشت افکار عمومی را در جهت مورد نظر خود شکل دهند.
وی با اشاره به شیوههای مورد استفاده در جنگ رسانهای گفت: در این فضا برخی رسانهها به نام آگاهسازی مخاطبان از ابزارهایی مانند دروغ، سانسور و تحریف واقعیت استفاده میکنند و تلاش دارند روایت مورد نظر خود را به افکار عمومی القا کنند.
نقیب السادات تأکید کرد: در چنین شرایطی توجه به روایتهای بومی اهمیت زیادی دارد و روایتها باید مبتنی بر واقعیتهای میدانی و اثرات واقعی تحولات باشند. اگر روایتها مبتنی بر واقعیتهای میدانی و اثرات واقعی رخدادها باشند، میتوانند در برابر عملیات روانی مؤثر واقع شوند. در غیر این صورت، همین روایتها ممکن است به ابزاری برای عملیات روانی دشمن تبدیل شوند.
این عضو هیات علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی افزود: به همین دلیل در روایتسازی رسانهای باید به «میدانمحوری» و «اثرمحوری» توجه کرد تا روایتها با واقعیتهای موجود هماهنگ باشند.
وی در ادامه درباره شیوههای رسانههای فارسیزبان خارج از کشور در پوشش جنگ گفت: این رسانهها معمولاً از مجموعهای از الگوهای خبری و تکنیکهای رسانهای استفاده میکنند که هدف اصلی آنها اثرگذاری بر افکار عمومی داخل کشور است.
این کارشناس رسانه افزود: در پوشش خبری این تحولات، برخی رسانههای فارسیزبان خارج از کشور در کنار تعدادی از رسانههای بینالمللی تلاش میکنند با انتشار روایتهای خاص و جهتدار فضای خبری را تحت تأثیر قرار دهند.
تبدیل رسانه به ابزار جنگ روانی
نقیب السادات تصریح کرد: در برخی موارد رسانهها از چارچوب حرفهای فاصله میگیرند و عملاً به ابزاری در جنگ روانی تبدیل میشوند. در چنین شرایطی انتشار اخبار، تحلیلها و روایتها میتواند در جهت تقویت عملیات روانی مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته این استاد دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، تکنیکهایی مانند برجستهسازی گزینشی اخبار، انتشار اطلاعات جهتدار، تحریف واقعیت و سانسور بخشی از واقعیتها از جمله روشهایی است که در جنگ رسانهای برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی به کار گرفته میشود.
وی در پایان گفت: در چنین فضایی آنچه اهمیت دارد تقویت روایتهای مبتنی بر واقعیت و اطلاعرسانی دقیق است تا افکار عمومی بتواند تصویر روشنتری از تحولات داشته باشد و کمتر تحت تأثیر عملیات روانی قرار گیرد. رسانهها باید تلاش کنند با ارائه روایتهای دقیق و مستند، زمینه شکلگیری درک درست از واقعیتهای میدانی را فراهم کنند.
انتهای پیام
