این گنجینه طبیعی، علاوه بر اهمیت غذایی، پتانسیل قابل توجهی برای توسعه اقتصادی و رونق معیشت مردمان محلی دارند.
در کنار این فرصت بی‌نظیر برای بهره‌برداری اقتصادی، چالش برداشت بی‌رویه و غیراصولی این گیاهان، زنگ خطری جدی برای حفظ تنوع زیستی و طبیعی استان به شمار می‌رود که نیازمند توجه جدی است.

یک فروشنده گیاهان خوراکی اهل ارومیه با اشاره به اینکه حدود ۱۰سال است هر بهار این گیاهان را می فروشد، افزود: از اواخر اسفند تا خرداد، انواع گیاهان کوهی و بهاری از جمله ریواس، کنگر، بولاغ‌اوتی، حتی قارچ کوهی که مردم خیلی استقبال می‌کنند، را می فروشیم.

وی گفت: ما این گیاهان را از چند نفر در روستاهای اطراف مثل سیلوانا می‌خریم، بعضی‌شان مجوز دارند بعضی هم بدون مجوز می‌آورند.

وی ادامه داد: ریواس و کنگر و مندی در ارومیه بیشترین مشتری را در این فصل دارند، بعدش سایر گیاهان فروخته می شوند.
 
 این فروشنده با اشاره به اینکه محصولات وقتی تازه و تمیز باشد، زود فروش می‌رود، گفت:  قیمت‌ها هم بسته به روزهای بارانی یا خشک فرق می‌کند اما اصولا کنگر از۱۵۰ تا۲۵۰ هزار تومان فروخته می‌شود.

یک خریدار گیاهان بهاره در گفت‌وگو با ایسنا افزود: بیشتر به خاطر طعم خاص و طبیعی‌  این گیاهان است که استفاده می کنم چرا که خیلی از مردم باور دارند این گیاهان مثل کنگر خاصیت دارویی دارند و برای گوارش خیلی مفید است برای همین وقتی فصل بهار می‌رسد، مردم دنبال سبزی‌های کوهی می‌گردند.

وی در خصوص اینکه از نحوه برداشت این گیاهان اطلاع دارد نیز گفت: راستش دقیق اطلاع ندارم فقط شنیدم بعضی‌ها بی‌رویه برداشت می‌کنند ولی ما معمولاً از بازارهای محلی می‌خریم، نمی‌دانیم برداشت‌کننده مجوز دارد یا نه. اگر راه قانونی باشد، حتماً بهتر است، چون باید طبیعت حفظ شود.

وی در خصوص وضعیت قیمت‌ این گیاهان نیز ادامه داد: قیمت ها نسبت به پارسال تقریباً ۲ برابر شده مخصوصا کنگر و ریواس خیلی گران شده‌اند که بنظر من شاید علتش برداشت کم این محصول باشد.

محمدرضا اصغری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌ غربی، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر استان در حوزه گیاهان دارویی گفت: آذربایجان غربی از نظر تنوع گونه‌های گیاهان در رتبه نخست کشور قرار دارد.

وی با بیان اینکه تاکنون حدود ۴۷۰ گونه گیاه دارویی در استان شناسایی شده است، افزود: از این میان حدود ۱۰۰ گونه متعلق به گیاهان خوراکی بهاره هستند که هر ساله توسط بهره‌برداران برداشت می‌شوند.

اصغری تصریح کرد: قاز ایاغی، نعناع کوهی، گول‌آقا، کنگر، ریواس، اوه‌لیک، سالمانجا و بولاغ‌اوتی از جمله مهم‌ترین گیاهان بهاره استان به شمار می‌روند.

وی با اشاره به نبود آمار دقیق از میزان برداشت و فروش این محصولات اظهار کرد: به دلیل پراکندگی بازارهای خرید و فروش گیاهان بهاره، آمار مشخص و یکپارچه‌ای از میزان برداشت سالانه این محصولات در دست نیست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی با تاکید بر ضرورت حفاظت از عرصه‌های طبیعی اظهار کرد: به منظور جلوگیری از برداشت بی‌رویه و خارج از برنامه گیاهان دارویی، اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان دستورالعمل‌ها مشخصی را برای کنترل، نظارت و برخورد با برداشت‌های غیرقانونی صادر کرده است.

سید نبی قائمی مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان غربی در گفت و گو با ایسنا از تشدید برخورد با برداشت‌کنندگان غیرمجاز گیاهان خودرو در فصل بهار خبر داد و افزود: برداشت بی‌رویه گیاهان خوراکی و دارویی در سال‌های اخیر به یکی از تهدیدهای جدی برای مراتع و رویشگاه‌های طبیعی استان تبدیل شده است.

 قائمی،  با اشاره به افزایش برداشت تجاری برخی گونه‌های گیاهی در فصل بهار تصریح کرد: هرگونه برداشت انبوه به قصد فروش در بازارهای مصرف، در صورت نداشتن مجوز قانونی، تخلف محسوب شده و با عاملان برخورد می‌شود.
 وی ناآگاهی برخی بهره‌برداران را عامل بخش بزرگی از تخریب رویشگاه‌ها دانست و خاطرنشان‌کرد: برداشت غیراصولی این گیاهان سبب آسیب به بذر، ریشه و چرخه طبیعی بازرویی آن‌ها می‌شود لذا برداشت گیاهان بهاره باید متناسب با شیوه رشد و تکثیر طبیعی آن‌ها انجام شود؛ در غیر این صورت مراتع در معرض زوال قرار می‌گیرند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان غربی ادامه داد: برداشت هر نوع محصولات جنگلی و مرتعی از انواع گیاهان کوهی تا قارچ‌ها و میوه‌های خودرو فقط با دریافت مجوز و عمدتاً توسط بهره‌برداران دارای پروانه چرا امکان‌پذیر است.

به گزارش ایسنا، هرساله نگرانی‌ها در مورد برداشت بی‌رویه گیاهان خوراکی خودرو و تأثیرات منفی زیست‌محیطی آن بر مراتع و تنوع زیستی استان، افزایش می یابد و ضرورت توجه جدی را به این موضوع می‌طلبد. لذا برای دستیابی به راهکاری پایدار و جلوگیری از برداشت های بی رویه، لازم است از طریق آموزش، ترویج روش‌های پایدار و نظارت مؤثر جلو آسیب به ثروت طبیعی گرفته شود تا ازاین طریق این میراث طبیعی ارزشمند برای نسل‌های آینده حفظ شود.

انتهای پیام