روستای اشترمل از توابع بخش مرکزی تویسرکان با مردمانی که با سرانگشتانی از جنس هنر به شاهکار منبت گلریز شهره شدهاند و هنر پرظرافت دستانشان نگاه هر بینندهای را مجذوب و دل هر دیدهای را میرباید.
این ظرافتی هنر، موجب شده تا منبت گلریز روستای اشترملِ تویسرکان در سال ۱۳۹۹ در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شود و بهعنوان «دهکدهی جهانی مبل و منبت گلریز انتخاب شود.
۶۰ تا ۷۰ درصد از اهالی این روستا مشغول به تولید اقلام چوبی هستند، حتی بانوان روستا هم در کنار همسران و خانوادههای خود با ظرافت منبت کاری میکنند. تفاوت تولیدات روستای اشترمل با نقاط دیگر کار دست اهالی روستاست، تمام کارگاهها با مغار و چکش بدون دخالت دستگاه منسوجات چوبی تولید میکنند و با این پشتکار بوده که برند منبت گلریز ثبت فهرست میراث ناملموس کشور شود.
اشترمل؛ روستای ملی صنایع دستی منبت گلریز
مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان تویسرکان در اینباره به ایسنا گفت: با رأی نهایی چهارمین شورای راهبردی انتخاب شهر و روستاهای ملی در ۲۷ مرداد سال ۱۳۹۹ روستای اشترمل به عنوان روستای ملی صنایع دستی منبت گلریز ثبت شده است.
محمد احمدی افزود: نخستین مشخصه روستای اشترمل این بوده که این روستا، روستای ملی منبت گلریز در سطح کشور بوده و روستایی است که به عنوان تولید منبت گلریز ثبت ملی شده و علاوه بر آن نشان جغرافیایی میل و منبت را نیز دارد و این یک مشخصه بارز این روستا به شمار میرود.
وی ادامه داد: این روستا واقع در دهستان سید شهاب بخش مرکزی شهرستان تویسرکان با جمعیتی افزون بر ۱۹۰۰ نفر با ۵۰۰ خانوار روستایی بوده که ۶۰ تا ۷۰ درصد اهالی آن به حرفه منبت گلریز اشتغال دارند.
مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان تویسرکان تصریح کرد: ۶۸۰ نفر از اهالی روستای اشترمل بهصورت مستقیم و ۱۳۰ تا ۱۴۰ نفر به صورت غیرمستقیم در حوزه مبل و منبت فعالیت میکنند.
احمدی با اشاره به تعداد کارگاههای موجود مبل و منبت این روستا، خاطرنشان کرد: در این روستا ۴۹۰ واحد در رابطه با کلاف بری مبل و منبت و ۴۳۰ واحد در رابطه با خود منبت فعالیت دارند که با هنر دست انجام میشود.
وی یادآور شد: یکی از بارزههای این روستا این بوده که بانوان نیز در این روستا به این حرفه اشتغال دارند و دارای کارگاه تولید مبل و منبت هستند.
احمدی با اشاره به اینکه تولیدات این روستا به سراسر کشور و به کشورهای عربی نیز بر اساس سفارش مشتری ارسال میشود، تصریح کرد: منبت گلریز ظریفترین نوع منبتکاری بوده که نه تنها در مبل استیل بلکه در تزینات داخلی، تخت خواب، درب و منبر مساجد و امامزادگان و ... نیز کاربرد دارد که به علت همین ظرافت، دستگاههای برش و ساخت ماشینی توان ساخت آنها را ندارند.
وی یادآور شد: منبت گلریز بسیار زیبا و منحصر به فرد بوده و با وجود گرانقیمت بودن آن اما مشتریان خاص خود را در بازار فروش دارد.
به کارگاههای ماشینی منبت مجوز داده نمیشود
احمدی یکی از مشکلات هنرمندان مبل و منبت اشترمل به تبع سایر هنرمندان داخل کشور تهیه چوب و گرانی آن دانست و ادامه داد: هنرمندان مبل و منبت برای تولیدات مبل و منبت خود از چوب گردو و راش استفاده دارند که متاسفانه قیمت چوب طی چهار یا پنج سال گذشته گرانتر شده و چون این هنرمندان، کار آنان با دست انجام میشود برای همین مراحل تولید محصولات آنان طولانی بوده و هزینه و قیمت تمام شده در روند تولید برای آنان بالاتر و بیشتر میشود.
وی با اشاره به اینکه هنر مبل و منبت کارگاههای اشترمل همگی دستی بوده و کارگاههای انگشت شماری بهصورت ماشینی هستند، گفت: به کارگاههایی که بهصورت ماشینی در این هنر فعالیت دارند مجوزی از طرف میراث فرهنگی به عنوان صنایع دستی داده نمیشود.
احمدی با اشاره به حمایت میراث فرهنگی از هنرمندان این روستا، خاطرنشان کرد: در سال گذشته ۵۰۰ میلیون تومان شامل ۱۰ طرح از محل مشاغل خانگی تسهیلات به متقاضیان این روستا پرداخت شده است.
مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تویسرکان تصریح کرد: همچنین با توجه به تفاهمنامه میراث فرهنگی با بنیاد برکت و بنیاد علوی، هشت میلیارد تومان نیز شامل ۳۰ طرح از محل بنیاد برکت و بنیاد علوی به متقاضیان کارگاهی این روستا تسهیلات پرداخت شده است.
احمدی یادآور شد: در راستای حمایت و ترغیب هنرمندان این روستا تاکنون ۲۱۱ نفر از هنرمندان روستا به صورت کارگاهی و انفرادی بیمه تامین اجتماعی شدهاند ضمن اینکه ۴۰ تا ۵۰ نفر از هنرمندان روستا نیز تحت پوشش صندوق بیمه روستایی و عشایری هستند.
وی افزود: اکثریت کارگاههای مبل و منبت این روستا در منزل و یا به صورت کارگاهی در روستا پراکنده هستند ضمن اینکه توسط شرکت شهرکهای صنعتی نیز یک شهرک صنعتی در حال احداث بوده که هنرمندانی که از نظر مکان دارای مشکل هستند با تکمیل این شهرک، میتوانند در این شهرک صنعتی مستقر شوند.
احمدی اظهار کرد: این روستا در غرب کشور بویژه در استان همدان بارزترین روستای برند و خاص شناخته شده و ثبت منبت گلریز را دارا بوده و نشان جغرافیایی دارد و در سراسر کشور این روستا را با این برند میشناسند.
وی با بیان اینکه تولیدات این روستا بسته به سفارش بازار شناور است، گفت: این روستا در بحث صنایعدستی مبل و منبت یکی از روستاهای فعال کشور بوده و وظیفه ذاتی میراث فرهنگی نیز به عنوان متولی صنایعدستی این بوده که از آنان به طرق مختلف حمایت داشته باشد.
احمدی همچنین بیان کرد: در سالهای اخیر از ایجاد نمایشگاهها و فروشگاههای صنایع مبل و منبت حمایت و تلاش شده تا زنجیره کامل تولیدات این بخش در شهرستان و روستای اشترمل تقویت شود.
مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تویسرکان اظهار کرد: هرساله با برگزاری نمایشگاه های مختلف صنایع دستی در سراسر کشور و استانهای مختلف، میراث فرهنگی به صورت رایگان آنان را برای شرکت در این نمایشگاهها معرفی میکند.
وی خاطر نشان کرد: در کشورهای خارجی از جمله کشورهای همسایه چون کردستان عراق و تاجیکستان نیز هر ساله نمایشگاههای صنایعدستی برگزار بوده که هنرمندان علاقمند را برای حضور و شرکت در ایننمایشگاهها نیز معرفی میکنیم که البته این هنرمندان خود باید خود مبلغی را برای حضور و شرکت در این نمایشگاه به کشور مورد نظر بپردازند.
احمدی گفت: از سال ۹۹ تاکنون هر ساله در اواخر شهریور ماه جشنواره مبل و منبت در این روستا با هدف معرفی محصولات صنایعدستی روستا و ایجاد شور و نشاط محلی در این روستا برگرار میشود که میهمانان و گردشگران بسیاری از نقاط مختلف کشور در این جشنواره شرکت میکنند.
وی اضافه کرد: با هر یک از این اقدامات تلاش شده تا این روستا و صنایع دستی آنان را با راهکارهای مختلف به سراسر کشور و حتی خارج از کشور معرفی کنیم.
احمدی یادآور شد: وجود بازار فروش و تأمین به هنگام و با قیمت مناسب چوبهای مورد نیاز فعالان صنایع مبل و منبت شهرستان تویسرکان در رونق بیش از پیش این بخش بسیار اثرگذار است که برطرف سازی این مشکلات به تعامل و همافزایی دیگر دستگاههای اجرایی با میراث فرهنگی نیاز دارد.
اشترمل؛ دهکده جهانی مبل و منبت گلریز
بخشدار مرکزی شهرستان تویسرکان نیز با اشاره به اینکه اشترمل روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان تویسرکان در استان همدان ایران است که سال ۱۳۹۸ بهعنوان «دهکده جهانی مبل و منبت گلریز انتخاب شده است»، به ایسنا گفت: روستای اشترمل روستایی بوده که هنر مبل و منبت آنان آمیخته با تاریخ آنان بوده و دستان هنرمندانه آنان جا دارد علاوه بر استان همدان در سراسر کشور و حتی خارج از کشور شناسانده شود.
محمد اسکندری با اشاره به دورخیز مسئولین شهرستان برای معرفی این دهکده جهانی مبل و منبت از طریق تبلیغات مختلف، ادامه داد: تاکنون چندین دوره برنامههای مختلف و متنوع برای شناساندن این روستا از جمله جشنهای محلی و جشنوارههای مختلف در شهرستان و این روستا برگزار شده است.
وی تبلیغات گسترده با نصب و توزیع بنر، بروشور، پوسترهای مختلف، بیلبوردهای تبلیغاتی از روستای اشترمل در استان همدان و شهرستان و حتی تهران و سایر استانها و بزرگراهها را از جمله اقدامات انجام شده برای معرفی این روستا برشمرد و گفت: هر یک از این اقدامات به فراخور خود از نقش موثری در شناساندن و معرفی این روستا برخوردار بوده است.
اسکندری یادآور شد: هنرمندان مبل و منبت روستای اشترمل اکثریت آنان استادکار بوده و در سایر استانهای سراسر کشور نیز دارای شعبات متعددی برای فروش محصولات خود هستند که این امر نیز به معرفی تولیدات و محصولات میل و منبت این روستا کمک بسیار شایانی کرده است.
وی همچنین با اشاره به اینکه در بحث تبلیغات برخی اسپانسرها با تهیه کلیپ و تیزر و انتشار آن در حوزه تبلیغات و معرفی این روستا فعالیت خوبی داشتهاند، اظهار کرد: با وجود این اقدامات انجام شده سعی بر معرفی دو چندان این روستا داریم و در همین رابطه برای سالجاری پیگیر هستیم تا یک مجتمع فروش مبل و منبت را از هنر این روستا راهاندازی کنیم که در حال رایزنی با سرمایهگذاران امر هستیم.
اسکندری همچنین با اشاره به برخی از چالشها و مشکلات هنرمندان مبل و منبت روستای اشترمل از جمله گرانی قیمت چوب به عنوان مواد اولیه این هنر، گفت: رفع این مشکلات با تعامل و همافزایی دستگاههای ذیربط از نقش موثری در رونق دو چندان این هنرصنعت در این روستا برخوردار خواهد بود.
به گزارش ایسنا، با وجود برخی مشکلات نباید از پیشرفت و پویایی بیشتراین هنر- صنعت ارزشمند در شهرستان تویسرکان و روستای اشترمل به عنوان دهکده جهانی مبل و منبت ناامید شد بلکه باید برای بهرهوری حداکثری از این ظرفیت صنعتی که به نوعی توانمندی گردشگری هم هست، تلاش کرد.
انتهای پیام
