حسن عدالتجو در گفتوگو با ایسنا با اشاره به تعداد دانشآموزان در سطح استان، اظهار کرد: خراسان رضوی در مجموع حدود یکمیلیون و ۵۰۰ هزار دانشآموز در دوره ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم دارد. در دوره متوسطه اول، یعنی پایههای هفتم، هشتم و نهم، ۳۵۸ هزار و ۵۷۴ نفر دانشآموز مشغول تحصیل هستند. در این تعداد، تقریباً توزیع جنسیتی مساوی است.
وی افزود: نکته قابل توجه این است که خراسان رضوی از نظر توسعه متوازن، جزء استانهای برتر کشور است. پس از پایه نهم، هدایت تحصیلی انجام میشود و هرچند سالهاست تأکید میشود دانشآموزان به سمت مهارتآموزی و رشتههای فنی بروند، خوشبختانه در متوسطه دوم نظری ۱۳۱ هزار و در متوسطه دوم فنی و حرفهای ۱۳۱ هزار و ۹۰۰ نفر که شامل بیش از ۵۱ درصد دانشآموزان استان میشود وارد رشتههای فنیوحرفهای شدهاند و حدود ۴۹ درصد به سمت شاخههای نظری رفتهاند. در فنی حرفهای در شاخههای مهارتی، استقبال پسران بیشتر بوده؛ در فنیوحرفهای دختران غالب هستند اما در کاردانش پسران تعداد بالاتری دارند. دلیل آن نیز این است که در هنرستانها دانشآموزان زودتر به اشتغال، درآمدزایی و کارآفرینی میرسند و این برای پسران اهمیت بیشتری پیدا میکند.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به قطبهای آموزشی استان، تصریح کرد: در سطح استان، هشت قطب آموزشی تعریف شده است. حدود ۶۰ درصد کل دانشآموزان در نواحی مشهد و منطقه تبادکان حضور دارند و باقی در دیگر قطبها پراکندهاند. خراسان رضوی بهتنهایی یکدهم دانشآموزان کشور را در خود جای داده است. منطقه تبادکان نیز بزرگترین منطقه کشور از حیث وسعت و جمعیت دانشآموزی است و تنها این منطقه حدود ۱۷۰ هزار دانشآموز دارد که شامل شهر مشهد و مناطق روستایی اطراف آن نیز میشود.
عدالتجو با بیان اینکه سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ سال دشواری برای مردم ایران بود، ادامه داد: وقوع دو جنگ تحمیلی در سال گذشته، شهادت سرداران و دانشمندان کشور و همچنین وقوع اعتراضات و تبدیل آن به اغتشاشات توسط دشمن، صدمات زیادی به ما وارد کرد. در این حوادث، تعدادی از دانشآموزان به شهادت رسیدند و مدارس نیز آسیب دیدند. پس از آغاز جنگ رمضان نیز آموزش حضوری دچار اختلال شد، اما حضور مردم در میدان و نقش تربیتی این شرایط، آثار مثبتی در رشد روحیه جوانان و نوجوانان ایجاد کرد.
وی با بیان اینکه آموزش مجازی، راهکار اضطراری در شرایط جنگ و بحران بود، خاطرنشان کرد: پیش از جنگ، روند آموزش در استان بهصورت عادی پیش میرفت و یکی از مصوبات مهم شورای آموزشوپرورش استان این بود که مدارس متوسطه دوم حتی در شرایط آلودگی هوا یا ناترازی انرژی نیز با تصمیم مدیر مدرسه و شورای مدرسه، میتوانستند حضوری فعالیت کنند. این مصوبه به تقویت آموزش کمک کرد. در اولین روز جنگ رمضان، حادثه تأسفبار حمله دشمن به مدرسه شجره طیبه میناب رخ داد که این حادثه دلخراش نگرانی شدید مردم و مسئولان را برانگیخت و نشان داد دشمن خط قرمزهای بشری و بینالمللی را رعایت نمیکند. بههمین دلیل، امنیت جان دانشآموزان در اولویت قرار گرفت و آموزش مجازی بهعنوان راهکار اضطراری و ناخواسته انتخاب شد. سامانه شاد با وجود برخی مشکلات ناشی از حملات سایبری، توانست بخش زیادی از بار آموزش کشور را به دوش بکشد.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسان رضوی افزود: هرچند آموزش مجازی جای آموزش حضوری را نمیگیرد و کارایی آن کمتر است، اما تلاش شد نظارتها و پیگیریها بهگونهای باشد که کیفیت حداقلی حفظ شود. در استان، مصوبات مفیدی اجرا شد؛ از جمله باز بودن سالنهای مطالعه از ۲۸ اسفند تا پایان تعطیلات نوروز که بیش از ۵۰۰ پایگاه در مدارس دولتی فعال شد. همچنین مقرر شد از ۱۵ فروردین، تمام مدارس متوسطه اول و دوم هر روز باز باشند و مدیر و عوامل اجرایی بهطور کامل حضور داشته باشند تا بر روند آموزش مجازی نظارت کنند.
کسب رتبه اول کشور در نهضت عدالت آموزشی/ مدارس سهشیفته در خراسان رضوی برچیده شد
عدالتجو با اشاره به اقدامات گسترده در حوزه توسعه فضاهای آموزشی اظهار کرد: استان از نظر فضای آموزشی و امکانات در مناطق کمبرخوردار با کمبودهایی روبهروست، اما ایثارگریهای همکاران شگفتانگیز است. در برخی روستاهای دورافتاده مانند مناطق شهرستان کلات، معلمان روزانه بستههای آموزشی را حضوری به دانشآموزان تحویل میدهند. همچنین کلاسهای مجازی رایگان شدند که امکان بسیار ارزشمند و تعاملی برای معلمان و دانشآموزان ایجاد کرد.
وی ادامه داد: در حوزه توسعه فضاهای آموزشی نیز اقدامات گستردهای انجام شد. نهضت عدالت آموزشی و توسعه فضاهای استاندارد مدرسهای با جدیت دنبال شد. خراسان رضوی رتبه اول کشور را در این حوزه کسب کرده است. حدود ۳۵۰ پروژه نهضت عدالت آموزشی تعریف شد که ۱۷۰ پروژه آن پیش از آغاز سال تحصیلی به بهرهبرداری رسید. در شهرستان کلات که یکی از محرومترین مناطق استان بود، تقریباً تمام مدارس کانکسی و سنگی تخریب و نوسازی شدند و مردم روستاها نیز در قالب «پویش با من» در ساخت مدارس مشارکت کردند. طرح «با من» که در دیدار معلمان با مقام معظم رهبری نیز مطرح و مورد توجه قرار گرفت، باعث شد مردم خود را در ساخت مدارس سهیم بدانند.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به پیشرفت حاصل در زمینه توسعه فضای آموزشی طی سالهای اخیر اظهار کرد: فضای آموزشی شاخص بسیار مهمی محسوب میشود و باید نحوه ارزیابی آن را نسبت به گذشته مورد توجه قرار داد. همانگونه که بیان شد، استان در سال جاری حدود ۱۷۰ واحد آموزشی جدید را افتتاح کرده و نزدیک به ۱۷۰ واحد دیگر نیز تا مهرماه به بهرهبرداری خواهد رسید. بنابراین روند توسعه فضای آموزشی بهصورت پیوسته در حال پیشرفت است و وضعیت نسبت به گذشته بسیار بهتر شده است. زمانی در تمام استان مدارس سهشیفته وجود داشت؛ اما اکنون هیچ مدرسه سهشیفتهای باقی نمانده و تنها تعدادی مدارس دوشیفته وجود دارد که البته مطلوب نیست و تلاش میشود همه دانشآموزان در شیفت ثابت تحصیل کنند. هرچند پیشرفت قابل توجه بوده، اما هنوز فاصله تا نقطه مطلوب باقی است؛ زیرا توسعه مهارت، خلاقیت و کار تیمی نیازمند فضاهای کافی مانند کارگاه، آزمایشگاه و کتابخانه است تا دانشآموزان بتوانند در چنین محیطهایی فعالیت کنند. در مجموع روند توسعه فضاهای آموزشی رشد مثبتی داشته، اما همچنان فاصله با وضعیت ایدهآل وجود دارد.
عدالتجو درباره نرخ گذر دانش آموزان در مقاطع مختلف توضیح داد: درخصوص نرخ گذر دانشآموزان از دوره ابتدایی به متوسطه اول و از متوسطه اول به متوسطه دوم، سالها مشکل وجود داشته است. هرچند نرخ گذر هنوز صد درصد نیست، اما نسبت به سال گذشته رشد داشته و اکنون بیش از ۹۸ درصد دانشآموزان پایه ششم وارد پایه هفتم میشوند. در نرخ گذر نهم به دهم عده بیشتری ادامه تحصیل نمیدهند و همچنان مشکلات فرهنگی مانند کودکهمسری و مشکلات اقتصادی موجب بازماندن برخی از دانشآموزان از تحصیل میشود، اما نسبت به سال گذشته بیش از ۹۲ درصد از پایه نهم به دهم وارد شدند. هدفگذاری سال تحصیلی آینده رسیدن به نرخ گذر صد درصدی است. برای این منظور، مشکلات اقتصادی با حمایت استان حل میشود و برای مشکلات فرهنگی نیز جلسات توجیهی و مشاوره با خانوادهها برگزار خواهد شد.
آموزش مجازی؛ راهکار اضطراری صیانت از جان دانشآموزان در شرایط جنگ
وی با بیان اینکه آموزش مجازی هرگز جایگزین آموزش حضوری نمیشود، خاطرنشان کرد: حداکثر بازدهی آموزش مجازی، حتی در بهترین حالت، پنجاه درصد آموزش حضوری است. تعامل چهرهبهچهره میان دبیر و دانشآموز، نظارت مستقیم و فضای واقعی کلاس قابل جایگزینی نیست. با وجود این، در شرایط فعلی تلاش شده از ظرفیت آموزش مجازی حداکثر استفاده انجام شود. نظارت و کنترل از مهمترین بخشهای کار بوده است؛ مدیر مدرسه و عوامل اجرایی عملکرد معلم، حضور و تعامل دانشآموزان و همراهی خانوادهها را رصد کردهاند. سرگروههای آموزشی استان و نواحی نیز همراهی قابل توجهی داشتهاند.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به بسترهای مکمل آموزش مجازی گفت: بهجز سامانه شاد، در برخی مناطق از بسترهای مجازی دیگری نیز بهصورت مکمل استفاده شده است. وزارت آموزشوپرورش همچنین با همکاری مؤسسه علمی البرز، امکان بهرهگیری رایگان از کلاسهای آموزشی با بهترین دبیران تهران را فراهم کرده است و این خدمات همراه با مشاوره تحصیلی رایگان ارائه میشود. مدیران و دبیران نیز با ابتکار عمل در شرایط جنگ رمضان، کلاسهای مجازی، تولید محتوا و رفع اشکال را به طرق مختلف ادامه دادهاند. در مناطقی که اینترنت در دسترس نیست، همکاران با ایثارگری بستههای آموزشی را حضوری در اختیار دانشآموزان قرار داده و تکالیف را بررسی کردهاند تا فرایند آموزش دچار وقفه نشود.
عدالتجو ادامه داد: تجربه دوران کرونا نقش مهمی در ارتقای کیفیت آموزش مجازی در جنگ رمضان داشته است. در ابتدای کرونا تجربه کافی وجود نداشت و روند کار با آزمون و خطا پیش میرفت؛ اما بهمرور سامانهها تقویت شدند و اکنون بسترهای آموزشی مانند شاد و ماهیار به بلوغ رسیدهاند. زیرساختها تقویت شده و بسیاری از خدمات اداری نیز از طریق این سامانهها قابل انجام است. کلاسهای مجازی شاد نیز به یک فضای کامل تعاملی تبدیل شده و امکان حضور همزمان چند دانشآموز و تعامل زنده فراهم است. این امکانات در مقایسه با گذشته بسیار ارتقا یافته است. در حوزه بستههای آموزشی نیز علاوه بر شاد و مدرسه تلویزیونی، محتوای آموزشی آفلاین، شامل فلش، سیدی، جزوه و نسخههای چاپی، در اختیار مدارس قرار گرفته تا حتی در مناطق فاقد اینترنت نیز محتوا قابل استفاده باشد. با وجود کمک گرفتن از بسترهای جانبی، تأکید وزارت آموزشوپرورش همچنان بر سامانه شاد و مدرسه تلویزیونی است؛ زیرا محیطی امن، کنترلشده و تربیتی برای تمام سنین از شش تا هجده سال فراهم میکند.
وی با اشاره به نقش آموزش مجازی در مقاطع مختلف تحصیلی تصریح کرد: در دوره متوسطه، آموزش مجازی در برخی موارد کمککننده است؛ زیرا محتواهای آموزشی برتر کشور که پیشتر فقط برای دانشآموزان برخوردار قابل دسترس بود، اکنون در اختیار همه قرار دارد. اما نگرانیهای جدی درباره دوره متوسطه اول و بیشتر از آن دوره ابتدایی وجود دارد. در دوره ابتدایی نیاز به تعامل مستقیم، مراقبت، هدایت و آموزش مهارتهای پایه بیشتر است و آموزش مجازی پاسخگوی کامل نیازها نیست. در دوره متوسطه اول نیز به دلیل شرایط بلوغ فکری و جسمی، نقش تعامل حضوری معلم با دانش آموز بسیار مهم است. در دوره متوسطه دوم دانشآموزان انگیزه و هدفهای تحصیلی روشنی دارند و از آموزش مجازی بهتر استفاده میکنند.
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش خراسان رضوی درباره مدلهای ارزشیابی و آزمون خاطرنشان کرد: در زمینه ارزشیابی و آزمون، سه مدل وجود دارد، آزمونهای دبیرمحور، آزمونهای هماهنگ (استانی یا کشوری) و آزمونهای نهایی. آزمونهای نهایی قابل اعتمادترین نوع ارزشیابی کشور هستند و تنها نمراتی محسوب میشوند که وارد سوابق تحصیلی شده و در کنکور تأثیر دارند. آزمونهای نهایی فقط در پایههای یازدهم و دوازدهم شاخه نظری برگزار میشود و این آزمونها همیشه حضوری است. روند طراحی پرسشها در تهران انجام میشود و قبل از آزمون، کتابچه بارمبندی فصول به دانشآموزان داده میشود. اجرای آزمون در حوزهای خارج از مدرسه دانشآموز و بدون حضور کادر مدرسه انجام میگیرد.
عدالتجو با اشاره به فرآیند تصحیح اوراق امتحانات نهایی افزود: فرآیند ارسال سوال، تکثیر، نظارت، فاصلهگذاری صندلیها، مراقبتها و سپس اسکن پاسخنامهها، همه با دقت بسیار انجام میشود. پاسخنامهها برای دو دبیر در دو استان دیگر ارسال میشود و در صورت اختلاف بیش از یک نمره، دبیر سوم نیز وارد میشود. اگر سه تصحیح با هم اختلاف قابل قبول نداشته باشند، تمام تصحیحها مجدداً انجام میشود. ثبت نمره نهایی نیز فقط توسط وزارتخانه انجام میشود. دانشآموز زودتر از معلم نمره خود را میبیند و در صورت اعتراض، بررسی دقیق انجام میشود.
وی با اشاره به نگرانیهای مرتبط با کنکور اضافه کرد: در این خصوص نگرانی خانوادهها طبیعی است. دانشآموز دوازدهمی پس از دوازده سال تلاش وارد مرحله حساس انتخاب رشته و ورود به دانشگاه میشود. خراسان رضوی نسبت به بسیاری از استانها شرایط بهتری داشته و آسیب کمتری در جنگ متحمل شده است. اما مدیریت شرایط روحی دانشآموزان اهمیت فراوان دارد. کنکور فقط آزمون علمی نیست؛ مدیریت زمان، آرامش، کنترل احساسات و شرایط روحی نیز در نتیجه مؤثر است. خانوادهها باید مراقب باشند دانشآموز را وارد مقایسه، فشار یا استرس نکنند. خواب منظم، محیط آرام، حمایت احساسی و همراهی خانواده بسیار مهم است. مواردی مشاهده شده که دانشآموزان موفق گفتهاند والدینشان در کنارشان نشسته و با آنها کتاب خواندهاند تا تنها نباشند. انتظار غیرواقعی از دانشآموز متناسب با ظرفیتها نیست و باید بر توانایی فردی او تمرکز کرد. خانوادهها نباید رؤیاهای برآوردهنشده خود را به فرزند تحمیل کنند. برخی مؤسسات کنکوری نیز برای افزایش درآمد، اضطراب ایجاد میکنند؛ در حالی که مدیریت آرامش دانشآموز و همراهی خانواده مهمتر از هر چیز است.
انتهای پیام
