هفته جوانی جمعیت، فرصتی مغتنم برای بازاندیشی در یکی از کلیدیترین مسائل راهبردی کشور، یعنی مسئله جمعیت است؛ موضوعی که رهبر شهید بارها بر اهمیت حیاتی آن تأکید کرده و فرمودهاند: «مسئلهی جمعیت، مسئلهای حیاتی است.» این تأکید، ناشی از نگاهی عمیق به ضرورت تحکیم بنیان خانواده، حمایت از فرزندآوری و تضمین آیندهای پرنشاط و بالنده برای کشور است.
مجموعه فرهنگی-اجتماعی «هفت بهشت» همدان، با درک این اهمیت و مسئولیت، با بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، برگزاری کارگاههای آموزشی و مشاورهای، و ارائه خدمات حمایتی هدفمند، تلاش کرده است نقشی فعال در فرهنگسازی برای فرزندآوری ایفا کند.
این مجموعه با رویکردی مبتنی بر ارزشهای انسانی و اجتماعی، به طور ویژه بر ضرورت صیانت از حیات جنین تأکید داشته و در راستای آگاهیبخشی نسبت به پیامدهای ناگوار سقط عامدانه و ارائه راهکارهای حمایتی به مادران، گام برداشته است.
مرضیه مرادی، مدیر مجموعه هفت بهشت همدان، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به شکلگیری این مجموعه اظهار کرد: مجموعه هفت بهشت از سال ۱۳۹۹ با رویکرد کار فرهنگی و اجتماعی شکل گرفت.
وی درباره علت ورود خود به این عرصه بیان کرد: من از کسانی بودم که تمایلی به فرزندآوری نداشتم، اما امام رضا(ع) بنده را در مسیری قرار داد که باید از ۱۱۰ مادر باردار حمایت معنوی، مشاورهای و مالی میکردیم تا فرزندانشان را به سلامت به دنیا بیاورند، چرا که اکثر این مادران به دلایل متعدد قصد سقط فرزندانشان را داشتند.
مرادی ادامه داد: من که فرزندآوری جزو هیچ یک از اولویتهاب زندگیام نبود، وقتی در کنار این مادران قرار گرفتم و تصور کردم چگونه حاضرند فرزندانشان را با دستان خودشان از بین ببرند، قلبم لرزید و تصمیم گرفتم از این نعمت خداوند که فرشتهاش را به دست هرکسی نمیدهد، استفاده کنم و مادر شوم؛ فرزند اولم را نذر امام حسین(ع) کردم و در پیادهروی اربعین که با همسرم مشرف شدیم، از خداوند فرزندی خواستیم که نامش را حسین بگذاریم.
وی افزود: این مجموعه پس از این ماجرا و با توجه به فرمایشات امام شهید درباره مسئله فرزندآوری، بهصورت جدی با برگزاری همایش «۱۱۰ مادر و نوزاد» فعالیت خود را در عرصه حمایت از مادران باردار، مادران شیرده، خانوادههای خوشجمعیت و زوجهای نابارور آغاز کرد.
آتش به اختیار برای ایران جوان
مرادی با بیان اینکه هفت بهشت با توجه به فعالیتهایش بهعنوان مسئول قرارگاه جمعیت و خانواده بنیاد برکت استان و همچنین معاونت مرکز تحکیم خانواده استان معرفی شده است، تصریح کرد: لذتبخشترین بخش فعالیت این مجموعه، حضور تیم فعال و جهادی است که در هر نقطه و مکانی آتشبهاختیار در تلاش برای نجات جان یک انسان و تولد فرزندی دیگر برای ایران جوان هستند.
وی تأکید کرد: اگر این مجموعه امروز در جایگاهی قرار گرفته که میتواند برای خدا کاری انجام دهد، تماماً حاصل تلاش یک تیم فوقالعاده دلسوز است. بنده نیز بهعنوان یک خادم در کنار این عزیزان ایستادهام و بدون شک اگر این تیم مخلص نبودند، نامی از هفت بهشت باقی نمیماند.
مدیر مجموعه هفت بهشت خاطرنشان کرد: همیشه این جمله را سرلوحه زندگیام قرار دادهام و به خدا گفتهام «مرا در راهی خرج کن که برای آن آفریدهای» کارهای فرهنگی، جهادی و اجتماعی بسیاری انجام دادهام، اما احساس میکنم در این زمان باید دغدغه رهبر شهیدمان را لبیک بگوییم و نگذاریم برای ایران عزیز و جوانمان دیر شود.
مرادی در تشریح فعالیتهای این مجموعه در ایام جنگ رمضان، گفت: برگزاری برنامههای جمعیتی از جمله برپایی موکب و غرفه جمعیتی به مدت ۱۵ شب در محلات مختلف با هدف تبیین و اقناعسازی فرزندآوری و اهدای هدایای تبرکی از جمله این اقدامات بوده است؛ همچنین طرح «از این روزها برای خودت سهمی بردار» اجرا شد و مددجویان و خانوادههای خوشجمعیت در بستهبندی و آمادهسازی بیش از ۲۰ هزار افطاری ساده و بستههای مقوی برای توزیع در تجمعات و میان مدافعین امنیت مشارکت داشتند.
وی ادامه داد: آمادهسازی بیش از ۵۰۰۰ بسته پذیرایی کودک با محتوای فرهنگی و توزیع آن میان کودکان در تجمعات، برگزاری موکب سیار در محلات مختلف به مدت ۳۵ شب برای تبیین و اقناعسازی و اهدای تبرکی، از دیگر برنامههای اجراشده است؛ همچنین مستند جمعیتی تدوین و تعامل با شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور (رجا) برای اکران در مساجد، تجمعات و فضای مجازی صورت گرفته است.
مرادی افزود: چاپ و توزیع ۱۰ هزار پوستر رهبر شهید و بروشور جمعیتی، چاپ ۵۰۰۰ سربند، فرفره و پرچم دستی با محتوای جمعیتی برای کودکان، معرفی ۴۰ مورد مشاوره به سامانه ۴۰۳۰ با مشارکت مرکز جامع تحکیم خانواده، توزیع ۱۰۸ بسته معیشتی بین کارگران آسیبدیده از جنگ و خانوادههای خوشجمعیت و همچنین ذبح دو رأس گوسفند و توزیع آن میان کارگران آسیبدیده از جنگ و مادران شیرده و باردار از دیگر اقدامات مجموعه بوده است.
وی اظهار کرد: تأمین کمک جهیزیه، سیسمونی، ودیعه مسکن و هزینههای درمان برای زوجهای جوان و مادران و نیز ارائه مشاوره آنلاین، تلفنی و حضوری ویژه مادران و کودکان در دستور کار قرار دارد؛ در حال حاضر نیز ۱۶۱ مادر در حوزههایی همچون درمان ناباروری، ایجاد اشتغال در خانه، حمایت از مادران منصرف از سقط، مادران شیرده و خانوادههای خوشجمعیت تحت حمایت این مجموعه هستند.
مدیر مجموعه هفت بهشت همدان، به تشریح فعالیتها و دستاوردهای اینجموعه در حوزه فرهنگسازی، امیدآفرینی و حمایت از خانواده پرداخت و بر نقش مهم شبکهسازی با گروههای مردمی در پیشبرد اهداف تأکید کرد.
مرادی با اشاره به گستره فعالیتهای هفت بهشت، اظهار کرد: مجموعه هفت بهشت همدان با ایجاد شبکهسازی با ۱۷ گروه مردمی در سطح استان، عملیاتهای مشترک را به انجام میرساند؛ همچنین با رویکرد گفتمانسازی، فرهنگسازی و اقناعسازی در محلات و روستاها حضور پیدا میکنیم.
وی بخش دیگری از فعالیتهای این مجموعه را در حوزه امیدآفرینی دانست و افزود: در حوزه امیدآفرینی، با برگزاری دورهمیهای مادر و کودک و راهاندازی مرکز تخصصی و دپارتمان مادر و کودک، سعی در افزایش نشاط اجتماعی داریم؛ در بخش حمایتی نیز با راهاندازی اولین صندوق قرضالحسنه مردمی از خانوادهها حمایت میکنیم و در بخش آموزشی نیز دورهها و همایشهای آموزشی و مشاوره در دستور کار داریم.
مرادی ادامه داد: از سال ۱۴۰۴ مسئول جمعیت مرکز جامع تحکیم خانواده استان همدان هستیم و از سال ۱۴۰۳ نیز مسئول قرارگاه جمعیت و خانواده بنیاد برکت و ستاد اجرایی فرمان حضرت امام استان همدان هستیم.
وی همچنین به نقش خود در رویدادهای مرتبط با جوانی جمعیت اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۳ برگزار کننده و دبیر دومین رویداد جایزه ملی جمعیت استان همدان بودیم و برای سال ۱۴۰۴ نیز مسئول کمیته ارزیابی بخش خانواده سومین جایزه ملی جمعیت استان همدان را کسب کردیم.
مدیر مجموعه هفت بهشت همدان در ادامه به برخی از افتخارات این مجموعه اشاره کرد و گفت: از جمله افتخارات ما میتوان به کسب رتبه دوم در جایزه ملی جمعیت استان همدان در سال ۱۴۰۳، عنوان گروه جهادی برتر در حوزه جمعیت در جشنواره مالک اشتر سال ۱۴۰۲، عنوان سمن برتر در حوزه جوانی جمعیت در جشنواره حضرت علی اکبر سال ۱۴۰۲ و منتخب رویداد جامعهپرداز در سال ۱۴۰۳ اشاره کرد.
مرادی با اشاره به برخی چالشها در حوزه جمعیت، بیان کرد: چهار مورد بارداری در زمان عقد با نگرانیها و مشکلات اجتماعی همراه بوده است؛ همچنین بارداری در زمان شیردهی و داشتن فرزند شیرخوار از موضوعات قابل توجه است.
وی ادامه داد: عدم فرهنگسازی و آگاهسازی درباره عوارض تکفرزندی و نگرانی نسبت به تأمین هزینههای مادی فرزند از دغدغههای جدی خانوادههاست، در حالیکه رزق و برکت را خداوند میدهد و این رزق صرفاً مادی نیست و میتواند ابعاد جسمی و روانی نیز داشته باشد.
مدیر مجموعه هفت بهشت با اشاره به خدمات ارائهشده به زوجهای نابارور، گفت: خدمات به زوجهای نابارور و اختصاص وام برای درمان در دستور کار است.
وی تصریح کرد: رهبر شهید مسئله جمعیت را ابر بحران کشور میدانستند و این موضوع دغدغه اصلی ایشان بود که اگر زمان آن بگذرد، علاجی نخواهد داشت؛ امروز صحبتهای رهبری عیان شده و دشمن دقیقاً در جنگ نسل، ما را هدف گرفته است و همچنین عدم حمایت از قانونها و موادی که بعضاً اجرا هم نمیشوند، سبب شده بسیاری از افراد نسبت به ازدواج بهنگام و فرزندآوری دلسرد شوند.
حیات هر انسان در هر دورهای ارزشمند و محترم است
مریم زهرهوند، مادر چهار فرزند و آموزگار، در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: در دورههای مختلف مرتبط با جمعیت در همدان، قم و تهران شرکت کردهام و در حال حاضر نیز در حوزه مشاوره سقط جنین فعالیت دارم. تمرکز اصلی من بر «ارزش حیات» است؛ به این معنا که حیات هر انسان، از دوره جنینی تا پایان عمر، ارزشمند و محترم است و بسیار تلخ است که جنینی پیش از آن که فرصت تولد پیدا کند، از بین برود، پس به همین دلیل وارد این مسیر شدم تا بتوانم هرچند اندک، در حفظ جان جنینها و حمایت از مادران نقش مؤثری داشته باشم.
وی افزود: باور من این است که هر زندگی، چه در مرحله جنینی و چه پس از تولد، دارای ارزش ذاتی است؛ انگیزه من از پیوستن به این مجموعه نیز ایجاد مسیری برای حمایت از مادرانی بود که در شرایط بحرانی احساس تنهایی میکردند و گمان میبردند سقط، تنها راهحل پیشروی آنهاست.
زهرهوند با بیان اینکه برنامههای این مجموعه بر اقدامات عملی و حمایتی استوار است، تصریح کرد: فعالیتهای ما بر سه محور اصلی متمرکز شده است محور نخست، مشاوره حمایتی با هدف کاهش استرس و اضطراب مادران است؛ در کنار آن، حمایتهای پزشکی و معیشتی نیز ارائه میشود تا عواملی که ممکن است مادر را به سمت سقط سوق دهد، تا حد امکان برطرف شود.
وی ادامه داد: دومین محور فعالیت ما، آگاهسازی مادران است. در این بخش، درباره واقعیتهای زیستی و تکوینی جنین صحبت میکنیم و توضیح میدهیم که جنین از همان لحظه انعقاد نطفه دارای حیات است. از این منظر، سقط جنین علاوه بر ابعاد شرعی، از نظر اخلاقی نیز مسئلهای جدی و قابل تأمل است.
این آموزگار با اشاره به عوارض سقط جنین، گفت: سقط میتواند پیامدهای جسمی متعددی از جمله عفونتهای رحمی، خونریزیهای شدید، آسیب به دهانه رحم، ناباروری ثانویه و حتی خطرات ناشی از بیهوشی به همراه داشته باشد؛ افزون بر این، عوارض روانی پس از سقط نیز بسیار قابل توجه است و در سقطهای خودخواسته، فرد ممکن است با افسردگی، اضطراب و استرس شدید و طولانیمدت مواجه شود؛ بهگونهای که در برخی موارد، هرگز نتواند خود را ببخشد، این مسئله در بسیاری از مطالعات روانشناسی بالینی نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
عامل اقتصادی مهمترین دلیل تمایل به سقط خودخواسته در والدین
وی اظهار کرد: من هیچگاه مراجعانم را قضاوت نمیکنم، بلکه تلاش میکنم علت تمایل آنها به سقط را درک کنم؛ در بسیاری از موارد، مسائل اقتصادی، درآمدی و معیشتی از عوامل اصلی است و در برخی موارد نیز ترس از طرد شدن، رهاشدگی اجتماعی و فشارهای خانوادگی و اجتماعی نقش دارد؛ بهویژه مادرانی که دارای دو فرزند یا بیشتر هستند و نگران قضاوت اطرافیاناند.
زهرهوند ادامه داد: یکی دیگر از علل مهم، نبود آگاهی کافی نسبت به ماهیت جنین در مراحل اولیه حیات است؛ برخی تصور میکنند جنین در هفتهها و ماههای ابتدایی صرفاً تودهای از بافت زنده است و هنوز بهعنوان یک انسان زنده شناخته نمیشود؛ همین برداشت نادرست باعث میشود بعضی افراد گمان کنند سقط در این مرحله پیامد خاصی ندارد، در حالی که با گفتوگو و مشاوره، نگاه آنها نسبت به موضوع تغییر میکند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین دلایل قبحشکنی در این مسئله، بازنمایی نادرست از موقعیت بیولوژیک جنین است؛ بهطوری که گاهی جنین نه بهعنوان یک شخص، بلکه بهمثابه یک شیء دیده میشود، در حالی که در واقع با یک موجود زنده و یک انسان در حال رشد مواجه هستیم.
این فعال حوزه مشاوره سقط جنین با تأکید بر اهمیت آموزش مستند بیان کرد: استفاده از ابزارهای علمی و فناوریهای پیشرفته مانند سونوگرافی برای نمایش واقعیت جنین بسیار اثرگذار است زیرا هنگامی که واقعیت رشد و حیات جنین برای مادر و خانواده روشن میشود، درک آنها از موضوع عمیقتر خواهد شد چون جنین از همان لحظه آغاز حیات، موجودی زنده است و نباید حیات او نادیده گرفته شود.
وی گفت: حمایت عملی نیز در این مسیر بسیار مهم است، جامعه باید بداند مادری که تصمیم میگیرد جنین خود را حفظ کند، نباید احساس تنهایی داشته باشد؛ لازم است شبکههای اجتماعی حمایتی، گروههای مردمی و سازمانهای مردمنهاد در این زمینه فعالتر شوند تا مادران در شرایط سخت، پشتیبانی واقعی و مؤثر دریافت کنند.
فعالیتهای جهادی زکات دانش است
مژگان باکیده، کارشناس مامایی، در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: من در رشته مامایی تحصیل کردهام و در زمینه تشخیص و درمان ناباروری و همچنین طب سنتی نیز فعالیت دارم؛ از دوران دانشجویی در گروههای جهادی و مناطق محروم حضور داشتهام و از حدود سال ۱۳۹۷ نیز از طریق غرفههای واقع در میدان امام با مجموعه هفتبهشت آشنا شدم؛ دلیل همراهی من با این مجموعه، همسویی فعالیتهای آن با موضوع جمعیت و فرزندآوری بود؛ موضوعی که علاوه بر علاقه شخصی، آن را زکات علم خود میدانم و امیدوارم روزی بتوانم همراه با این مجموعه در ساخت مدرسه نیز مشارکت کنم.
وی با بیان اینکه این مجموعه بهعنوان یک گروه جهادی در مسجدها، مناطق محروم و شهرهای مختلف فعالیت دارد، گفت: در این مسیر، خدماتی همچون آموزش و مشاوره در زمینه بیماریهای زنان، درمان آنها، غربالگری سرطانهای شایع زنان از طریق معاینه، انجام آزمایش پاپاسمیر، مشاوره پیش از ازدواج و ناباروری، تشریح مسئله سقط جنین و عوارض آن، و همچنین ارائه خدمات ماما همراه برای خانوادههای کمبضاعت از دوران بارداری تا پس از زایمان ارائه میشود.
باکیده ادامه داد: در کنار این خدمات، تلاش میکنیم نیازهای اولیه مادر و کودک مانند شیرخشک، پوشک، کالسکه و کریر نیز تأمین شود و ارتباط با مراجعهکنندگان حتی پس از مراجعه حضوری، از طریق فضای مجازی ادامه پیدا کند.
این کارشناس مامایی با اشاره به فعالیتهای فرهنگی این مجموعه در غرفههای مناسبتی شهر، تصریح کرد: در این غرفهها به ترویج فرزندآوری، انصراف از سقط و مشاوره به زوجین جوان در راستای فرزندآوری زودهنگام میپردازیم، در برخی مناسبتها نیز با اهدای لباس یا وسایل نمادین کودک، تلاش میکنیم این پیام را به شکل اثرگذارتر منتقل کنیم برای نمونه، در ایام عاشورا و تاسوعا بیش از ۱۰۰ لباس سقایی در همین راستا به زوجین جوان اهدا شد و تجربه نشان داده است که بسیاری از افراد با یک گفتوگوی ساده و یک هدیه کوچک، نگاهشان نسبت به فرزندآوری تغییر میکند.
وی خاطرنشان کرد: اغلب زوجین، مسائل اقتصادی و گرانیها را عامل اصلی عدم فرزندآوری یا حتی سقط جنین عنوان میکنند در مراحل بعد، موضوعاتی مانند اشتغال، تحصیل، نداشتن مسکن، بالا رفتن سن و تمایل به تکفرزندی مطرح میشود؛ البته برای هرکدام از این موارد، توجیهها و دلایل خاص خود را دارند، اما باید توجه داشت که تکفرزندی در آینده میتواند مشکلات زیادی را به همراه داشته باشد.
باکیده با بیان اینکه بخشی از هزینههای فرزندآوری قابل مدیریت است، افزود: امروز خرید سیسمونی و برخی وسایل کودک، که بسیاری از آنها تجملی و غیرضروری هستند، باعث دشوارتر شدن شرایط میشود؛ در حالی که بسیاری از هزینههای مربوط به فرزند را میتوان با مدیریت صحیح کاهش داد.
وی همچنین درباره نگرانیهای مرتبط با دوران بارداری و سقط جنین گفت: آزمایشها و غربالگریهای دوران بارداری گاهی استرس زیادی برای مادران ایجاد میکند و در مواردی مانند آمنیوسنتز نیز احتمال سقط جنین سالم وجود دارد؛ از سوی دیگر، در سقطهای عمدی، خونریزی شدید ممکن است رخ دهد که حتی میتواند مرگآور باشد و در صورت عدم رعایت شرایط استریل، خطر عفونتهای شدید، ناباروری، افسردگی، مشکلات روحی و روانی، چسبندگی رحم و فیبروم نیز وجود دارد.
این کارشناس مامایی در پایان تأکید کرد: آگاهسازی از طریق رسانهها، بهویژه تلویزیون و سریالها، بسیار اثرگذار است؛ بسیاری از مردم از مسئله دینی سقط عمدی جنین و همچنین عوارض جسمی و روانی آن آگاهی کافی ندارند و متأسفانه این مسئله در قشر باسواد و حتی کارمند جامعه نیز دیده میشود.
روایت یک مادر از بارداری و سقط فرزند خود در فشارها
خانم سپهری، از تجربه تلخ بارداری و سقط ناخواسته فرزندش گفت روایتی که به گفته او، هنوز هم آثار روحی و جسمیاش از زندگیاش پاک نشده است.
وی با اشاره به اینکه سالها در انتظار تجربه دوباره مادر شدن بوده، اظهار کرد: بعد از مدتها متوجه شدم باردار هستم؛ وقتی فهمیدم، خیلی خوشحال شدم حس عجیبی داشتم؛ انگار بعد از سالها یک معجزه به زندگیام برگشته بود، تمام دلم با این بچه بود و فقط میخواستم نگهش دارم.
او با بغض از روزهای سخت آن دوران یاد کرد و ادامه داد: شرایط خاصی داشتم خیلی التماس کردم، خیلی گریه کردم، خیلی دوست داشتم فرزندم را حفظ کنم؛ به هر دری زدم تا بچهام بماند، اما هیچکس آنطور که باید کنارم نبود، در نهایت زیر فشارها و در شرایطی که از نظر روحی خیلی شکسته بودم، به سمتی رفتم که هیچوقت نمیتوانم فراموشش کنم.
سپهری درباره لحظههای سقط گفت: آن لحظات برایم خیلی وحشتناک بود؛ بچهام پسر بود و وقتی به آن فکر میکنم، هنوز هم دلم میلرزد خیلی مظلوم بود، خیلی سخت گذشت.
وی افزود: بعد از سقط بدنم ضعیف شد، افسردگی گرفتم و عذاب وجدان رهایم نکرد؛ هر بار که عکس بچهام را میبینم، انگار دلم آتش میگیرد برای من او فقط یک تکه گوشت نبود؛ همه وجودم بود، جانم بود.
این مادر گفت: من هیچوقت دوست نداشتم بچهام را سقط کنم اگر حمایت و پشتیبانی داشتم، شاید امروز اینقدر شکسته نبودم؛ اما در آن شرایط احساس میکردم تنها ماندهام هنوز هم باورم نمیشود آن اتفاق برایم افتاده باشد.
سپهری با ابراز امیدواری نسبت به آینده گفت: آرزو میکنم هیچ مادری به این نقطه نرسد که مجبور شود میان ترس، تنهایی و فشار، از فرزندش دل بِکَند هیچچیز سختتر از داغ فرزند نیست.
انتهای پیام
