در همین راستا ایسنا گفتوگویی با یک متخصص تغذیه انجام داده تا راهکارهای ساده و علمی برای جایگزینی منابع پروتئینی ارائه شود و سواد تغذیهای خانوادهها افزایش یابد.
دکتر عادله خدابخشی در گفتوگو با ایسنا درباره منابع مختلف پروتئین در رژیم غذایی توضیح داد: پروتئینها به طور کلی به دو دسته حیوانی و گیاهی تقسیم میشوند.
این متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به ویژگیهای پروتئین حیوانی گفت: پروتئینهای حیوانی از نظر کیفیت در سطح بالاتری قرار دارند زیرا همه اسیدهای آمینه ضروری مورد نیاز بدن را تأمین میکنند. منابع این نوع پروتئین شامل تخممرغ، گوشت قرمز، مرغ، ماهی، گوشت پرندگان و لبنیاتی مانند شیر و ماست است.
وی ادامه داد: در میان این منابع، تخممرغ از باکیفیتترین پروتئینها به شمار میرود. در حالی که هنوز یک باور نادرست در میان برخی افراد وجود دارد که مصرف تخممرغ باعث افزایش چربی خون میشود، اما شواهد علمی چنین ادعایی را تأیید نمیکند.
خدابخشی افزود: تخممرغ منبع بسیار خوبی از پروتئین، فسفر، ویتامین B۱۲، کولین و ویتامین A است و مصرف روزانه آن برای اغلب افراد منع خاصی ندارد. بهویژه در شرایطی که قیمت گوشت قرمز و ماهی بالا رفته، توصیه میشود تخممرغ در برنامه غذایی روزانه خانوادهها قرار گیرد؛ چه به شکل آبپز، نیمرو، املت یا در غذاهایی مانند انواع کوکو.
وی در ادامه به نقش لبنیات در تأمین پروتئین اشاره کرد و گفت: لبنیات نیز از منابع خوب پروتئین محسوب میشوند و بهتر است افراد روزانه دو تا سه لیوان لبنیات کمچرب و ترجیحاً پروبیوتیک مصرف کنند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به نکتهای مهم درباره مصرف پروتئینهای حیوانی توضیح داد: هرچند این منابع از نظر کیفیت پروتئین بسیار مناسب هستند، اما معمولاً حاوی چربی اشباع و کلسترول بوده و فاقد فیبر هستند. مصرف بیش از حد چربیهای اشباع میتواند باعث افزایش کلسترول بد خون (LDL) شود و در نتیجه خطر بیماریهای قلبی و سکته را افزایش دهد.
خدابخشی در ادامه به منابع پروتئین گیاهی پرداخت و گفت: پروتئینهای گیاهی شامل حبوبات، سویا، غلاتی مانند نان و برنج، ذرت، نخودفرنگی، دانههایی مانند کینوا، سبزیجاتی مانند قارچ و اسفناج و همچنین مغزیجات هستند.
وی تأکید کرد: برای افزایش کیفیت پروتئینهای گیاهی بهتر است از روش تکمیلسازی پروتئین استفاده شود؛ یعنی ترکیب گروههای مختلف غذایی با یکدیگر. برای مثال ترکیب غلات و حبوبات مانند عدسپلو، لوبیاپلو، نخودپلو یا ماشپلو میتواند پروتئینی با کیفیت بالاتر ایجاد کند.
به گفته این متخصص تغذیه، ترکیب غلات و لبنیات نیز نمونه دیگری از این روش است؛ مانند ساندویچ نان و پنیر. همچنین ترکیب ذرت و لوبیا نیز میتواند منبع مناسبی از پروتئین باشد.
خدابخشی درباره سویا هم گفت: سویا یکی از منابع خوب پروتئین گیاهی است و توصیه میشود برای دریافت پروتئین کافی در برنامه غذایی گنجانده شود.
وی افزود: منابع پروتئین گیاهی معمولاً فاقد کلسترول هستند و مقدار چربی اشباع در آنها بسیار کم است. علاوه بر این، این مواد غذایی حاوی فیبر و ترکیبات مفیدی به نام فیتوکمیکالها هستند که نقش مهمی در حفظ سلامت بدن دارند.
این متخصص تغذیه در پایان به کینوا اشاره کرد و گفت: کینوا نیز منبع خوبی از پروتئین است و خاصیت سیرکنندگی بالایی دارد. از این ماده غذایی میتوان در تهیه غذاهای مختلفی مانند سالاد کینوا استفاده کرد.
انتهای پیام
