استان همدان دارای ۲۳ تالاب طبیعی و مصنوعی بوده که از این تعداد، آق‌گل ملایر، چم‌شور و پیرسلمان اسدآباد به عنوان تالاب‌های طبیعی شناخته می‌شوند.

تالاب پیرسلمان یکی از سه تالاب طبیعی استان همدان بوده که در مجاورت امامزاده پیرسلمان واقع شده و جزء آثار ملی و طبیعی کشور به ثبت رسیده است.

این تالاب از جمله منابع آبی دائمی بوده که علاوه بر تأمین آب کشاورزی منطقه، زیستگاه ارزشمندی برای جانوران آبزی مختلف و دوزیستان و پرندگان مهاجر و ساکن به شمار می‌رود.

در سال‌های اخیر تالاب پیرسلمان در تابستان به دلیل برداشت‌های بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، خشکسالی و گرمای شدید تابستان و کشت محصولات پرآب بر در زمین‌های زراعی خشک می‌شود که این خشک شدن هر ساله این تالاب طبیعی به‌طور قطع زنگ خطری برای آسیب به اکوسیستم  این تالاب خواهد بود و  موجب از بین رفتن گونه‌های جانوری از جمله گونه‌های آبزی تالاب و نیز مهاجرت پرندگان این تالاب خواهد شد ضمن اینکه ریزگردهای کف تالاب نیز با هر گونه وزش باد موجب آلودگی هوای منطقه خواهد شد.

ایسنا در این گزارش اقدامات دستگاه‌های متولی برای حفظ این تالاب طبیعی ارزشمند و برای جلوگیری از خشکسالی احتمالی این تالاب و وضعیت این تالاب را مورد بررسی قرار می‌دهد.

تالاب پیرسلمان پرآب و زنده است

مدیر اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اسدآباد در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: با بارندگی‌های خوب در بهار امسال، خوشبختانه تالاب پیرسلمان پرآب و زنده بوده و سرریز و خروجی خوبی دارد و در وضعیت مطلوبی است.

مجید اسکندری با بیان اینکه از نظر پوشش گیاهی نیز نیزارهای این تالاب در حال رویش هستند، خاطرنشان کرد: هم اکنون پرندگان مختلفی نیز در این تالاب حضور دارند.

وی با بیان اینکه این پوشش گیاهی و گونه‌های جانوران آبزی و کنار آبزی، زیبایی دو چندانی را به این تالاب طبیعی در فصل بهار داده است، تصریح کرد: گونه‌های جانوری از قبیل کشیم کوچک، چنگر، بوتیمار، انواع گنجشک سانان، حواصیل، بوتیمار، مرغابی، قورباغه، مار آبی و لاک پشت، خرچنگ را می‌توان از جمله گونه‌های جانوری در حال زیست در کنار این تالاب برشمرد.

اسکندری با اشاره به پر و لبریز بودن هم اکنون تالاب پیرسلمان، تصریح کرد: تالاب پیرسلمان ورودی ندارد و از چشمه هایی که در بستر آن قرار دارد، تغذیه می شود، خاطر نشان کرد: با توجه به کاهش بارندگی و خشکسالی های اخیر، هر ساله متأسفانه در فصل تابستان به علت گرمای شدید، سطح منابع آبی تالاب کاهش پیدا می‌کند و از طرفی به دلیل عوامل انسانی از جمله برداشت بی رویه آب از چاه های پیرامونی تالاب و کشت محصولات پرآب‌بر، این تالاب طبیعی و زنده در فصل تابستان کم آب و حتی خشک می‌شود .

اسکندری با اشاره به برنامه‌های امسال برای مدیریت کشت کشاورزان پیرامون تالاب و برداشت بهینه از منابع آبی این تالاب، اظهار کرد: چاه کشاورزی پیرامون تالاب در فاصله ۲۵۰ متری آن،  هرساله به دلیل برداشت بی‌رویه آب از سفره‌های آب زیرزمینی موجب خشک شدن تالاب می‌شد که در همین رابطه جلسه‌ای با منابع آب و جهاد کشاورزی شهرستان برگزار کردیم .

وی بیان کرد: در این جلسه طی بررسی‌های انجام شده متوجه شدیم زمینی که مالک این چاه دارد در پروانه‌ای که قبلا به آن داده بودند ۱۵ هکتار برای وی در نظر گرفته بودند و به ازاء هر هکتار تا سقف مشخصی آب در اختیار زمین کشاورزی وی قرار می‌دادند حال آنکه این زمین ۹ هکتار بوده است.

اسکندری ادامه داد: پس از این جلسه با پیگیری و مکاتبه‌ای که با جهاد کشاورزی و منابع آب داشتیم اتفاق خوبی که در این رابطه افتاد این بود که اخیرا پروانه بهره‌برداری این چاه کشاورزی که ۹۶ هزار مترمکعب بود اصلاح و به ۴۸ هزار مترمکعب تعدیل شد و با این اقدام پروانه بهره‌برداری و میزان حجم برداشت آب مالک از این چاه پس از سالها نصف شد.

وی با اشاره به اینکه امیدواریم با این اتفاقی که افتاده حجم برداشت آب از این چاه کم و به نصف کاهش پیدا کند، گفت: با این اقدام انجام شده و با این وضعیت، کشاورز این چاه مجبور خواهد بود که از این پس اصلاح الگوی کشت را رعایت و به سمت کشت گیاهان و محصولات کم آب‌بر روی آورد.

اسکندری افزود: این اقدام گام مثبتی در راستای حفظ تالاب طبیعی پیرسلمان بوده که می‌تواند نقش موثری در پیشگیری از خشک شدن هر ساله تالاب در فصل تابستان به دلیل گرما و برداشت بی رویه آب از چاه‌های پیرامونی تالاب داشته باشد.

مدیر اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اسدآباد همچنین خاطرنشان کرد: به استناد بند (و) ماده ۶ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و مطابق آگهی رسمی شماره ۲۲۴۷۴ اردیبهشت‌ سال ۱۴۰۱ تالاب پیرسلمان به مدت پنج سال با حدود مشخص به عنوان منطقه شکارممنوع، ارتقاء سطح حفاظتی یافته و هر گونه شکار، صید و تیراندازی در آن ممنوع است.

انسداد ۴۰ حلقه چاه غیر مجاز پیرامون تالاب پیرسلمان

مجید رکنیان، مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد نیز در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: در سنوات گذشته ۴۰ حلقه چاه غیر مجاز پیرامون تالاب و روستاهای اطراف و مجاور  تالاب پیرسلمان را مسدود و پر کرده‌ایم و در آن منطقه حداقل از لحاظ سامانه‌های ما دیگر چاه‌غیر مجازی در اطراف این تالاب وجود ندارد.

وی با اشاره به اصلاح و تعدیل چاه کشاورزی واقع در ۲۵۰ متری تالاب پیرسلمان و برداشت بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی توسط این چاه که منجر به خشک شدن و کم آب شدن هر ساله تالاب می‌شود اظهار کرد: مجوز اولیه‌ای که در سال ۵۷ و قبل از انقلاب برای این چاه پروانه صادر می‌شود حدود ۱۰۴ هزار مترمکعب بوده ضمن اینکه کنتور هم نداشته است.

رکنیان ادامه داد: در طی یک یا  دو سال اخیر با پیگیری‌های لازم به دنبال آن بودیم که این چاه کشاورزی مجاز هم به کنتور تجهیز شود و مجوزهای اصلاح و تعدیل که برای سایر چاه‌های کشاورزی صادر شده برای این چاه کشاورزی نیز اجرا شود. 

وی بیان کرد: در سال ۱۴۰۲ اصلاح و تعدیل این چاه انجام شد و ۱۷ هزار و ۷۰۰ متر مکعب حجم پروانه بهره‌برداری آن را تقلیل دادیم و مجوز آن به ۸۶ هزار و ۶۰۰ متر مکعب رسید.

مطالعات حریم بستر تالاب پیرسلمان رو به اتمام است

رکنیان با بیان اینکه با پیگیری‌های لازم کنتور این چاه نیز توسط مالک این چاه نصب شد، خاطرنشان کرد: در مرحله بعد در سال ۱۴۰۳ مطالعات حریم بستر تالاب پیرسلمان را شروع کردیم و تقریبا مطالعات آن را به اتمام رسانده‌ایم و تا مدتی دیگر با تغییرات جزئی اعلام عمومی خواهیم کرد.

مدیر منابع آب شهرستان اسدآباد در ادامه افزود: بر اساس سطح زیر کشت این چاه کشاورزی مجاز نزدیک تالاب ،پیش از سال جدید جلسه‌ای بین منابع آب، جهاد کشاورزی و محیط‌زیست شهرستان برگزار شد که در این جلسه مشخص شد میزان اراضی که کشاورز مالک این چاه در حال کشت دارد کمتر از آن اراضی است که در سند قید شده و این سند مشاع بین یک روستا و روستای دیگر است.

رکنیان گفت: بر اساس استعلامات همچنین مشخص شد میزان اراضی آن ۹ هکتار است که در همین رابطه یک اصلاحیه بهره‌برداری روی این چاه بر اساس سطح زیر کشت آن زدیم و مجدد ۳۸ هزار مترمکعب دیگر از مجوز آن کسر و مجوز بهره‌برداری آن به ۴۸ هزار متر مکعب رسید.

وی خاطرنشان کرد: از این مرحله به بعد جهاد کشاورزی موظف است که برای اصلاح الگوی کشت توصیه‌های لازم را داشته باشد چرا که پیش از این این چاه کشاورزی نسبت به کشت محصولات پرآب‌بر چون یونجه و چغندرقند اقدام داشت که با این اصلاح و تعدیل کشت محصولات کم آب بر و نیز غلات به چاه توصیه می‌شود.

به گزارش ایسنا، به استناد بند (و) ماده ۶ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و مطابق آگهی رسمی شماره ۲۲۴۷۴ اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۱ تالاب پیرسلمان به مدت پنج سال با حدود مشخص به عنوان منطقه شکارممنوع ارتقاء سطح حفاظتی یافته و هر گونه شکار، صید و تیراندازی در آن ممنوع است.

امیدواریم با انسداد چاه‌های غیر مجاز پیرامون این تالاب و اصلاح و تعدیل چاه‌ کشاورزی مجاز پیرامونی این تالاب، امسال شاهد ماندگاری این تالاب زیبای طبیعی استان باشیم  و لب‌های تشنه آن دیگر  زخمه بر دل طبیعت دوستان نزند.

انتهای پیام