خدیجه کابلی شامگاه سهشنبه ۲۹ اردیبهشت، در دومین سلسله میزگرد علمی به مناسبت هفته ملی جمعیت و هفته ملی ازدواج با موضوع خانواده و ازدواج جوانان که به همت اداره کل ورزش و جوانان و معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی استان زنجان با اشاره به اینکه افزایش هزینههای مسکن، بیکاری و تجملگرایی موجب تاخیر در ازدواج جوانان شده است، اظهار کرد: نبود امنیت مالی، برگزاری مراسمات پرهزینه و اشتغال نامطمئن موجب ناامیدی و کاهش انگیزه جوانان برای تشکیل خانواده شده است. ضروری است خانوادهها تجملات را از اولویت خارج و سادهسازی مراسم را در پیش بگیرند.
او یکی از مهمترین راهکارها را آموزش برنامهریزی مالی و ارتقای آگاهی زوجین دانست و افزود: حمایت خانوادهها از جوانان باید بدون ایجاد وابستگی باشد؛ وابستگی مالی طولانیمدت توان مدیریت زندگی مشترک را کاهش میدهد.
این روانشناس، انتظارات فانتزی و غیرواقعبینانه را چالشی جدی در شروع روابط دانست و گفت: جوانان با تصویرهای آرمانی وارد رابطه میشوند و هنگام مواجهه با تفاوتها و محدودیتها دچار سرخوردگی میشوند. استفاده از مشاوره پیش از ازدواج و تشخیص تفاوت میان عشق، هیجان اولیه و تعهد میتواند از بسیاری مشکلات پیشگیری کند.
کابلی، ضعف مهارتهای ارتباطی را عامل شکلگیری بسیاری از تعارضات زوجین دانست و افزود: وقتی نیازها و احساسات به شکل سکوت، قهر، پرخاش یا تهدید بروز مییابد، طلاق عاطفی شکل میگیرد. آموزش مهارت مذاکره، استفاده از جملات با محوریت "من"، تمرکز بر رفتار بهجای شخصیت، و گوشدادن فعال میتواند از بروز این آسیبها جلوگیری کند.
او، دخالت خانوادههای اصلی در ازدواج را از چالشهای مهم دانست و گفت: مرزهای نامشخص میان زوج و خانواده اصلی باعث تنش میشود. تعیین مرزهای روشن میتواند از بروز بسیاری از سوءتفاهمها جلوگیری کند.
کابلی با اشاره به ترکیب سنت و مدرنیته در نقشهای خانوادگی، افزود: زنان امروز به دنبال نقش برابرند و مردان همچنان انتظار دارند در رأس سلسلهمراتب باشند. این تضاد نقشها بهویژه در فرزندپروری باعث تعارض میشود. باید انعطافپذیری نقشها را به زوجین آموزش داد.
وی فرزندآوری بدون آمادگی را ماشهچکانی برای تعارضات خانوادگی دانست و گفت: ورود کودک مرحلهای جدید در زندگی مشترک است. بدون آمادگی روانی، مالی و ارتباطی، تنشها شدت میگیرد. آموزش مهارتهای فرزندپروری پیش از تولد ضروری است.
این زوجدرمانگر، از کمبود صمیمیت و فرسایش عاطفی به دلیل مشغلههای روزمره بهعنوان چالشی جدی نام برد و گفت: آموزش مهارتهای افزایش صمیمیت قبل از ازدواج میتواند از فاصله عاطفی جلوگیری کند.
کابلی سپس به چالشهای درون خانواده پرداخت و گفت: درونیسازی فرهنگ امروز کمتر در خانواده و بیشتر از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی انجام میشود. تولید محتوای صحیح و تقویت نقش والدین ضروری است.
این روانشناس و زوجدرمانگر، برونسپاری نقشهای خانوادگی از مراقبت از کودک تا امور روزمره را عاملی برای تضعیف قدرت درون خانواده دانست و افزود: این روند ساختار قدرت در خانواده را تغییر میدهد و والدین باید برای مدیریت آن آماده باشند.
کابلی تحول قدرت در خانواده را یکی دیگر از چالشها دانست و گفت: خانوادهها به سمت دموکراتیکتر شدن حرکت کردهاند اما هنوز قدرت افقی به رسمیت شناخته نشده است؛ والدین سبک فرزندپروری سهلگیرانه دارند اما همچنان انتظار سلسلهمراتب سنتی دارند.
وی با اشاره به تفاوتهای نسلی به جای استفاده از واژه شکاف نسلی، افزود: با وجود تفاوتها، پژوهشها نشان میدهد ارزشهای خانوادگی در ایران تغییر چشمگیری نکرده و نسلها همچنان پایبندی ارزشی دارند.
این روانشناس و زوجدرمانگر، با اشاره به برونسپاری فرزندآوری و استفاده از روشهای لقاح مصنوعی، گفت: تولید مثل که یکی از کارکردهای اصلی خانواده است امروز به انتخاب تبدیل شده، نه وظیفه. این تغییر، چالشهای جدیدی برای ساختار خانواده ایجاد کرده است.
انتهای پیام
