به گزارش ایسنا، علی میرفتاح هنرمند و روزنامهنگار در نشست «رمان و عالم مدرن؛ اشراف رهبر شهید بر ادبیات مدرن» که عصر امروز (پنجشنبه) در باغ کتاب تهران برگزار شد، گفت: ادبیات داستانی و رمان در شناخت عمیق جوامع و فرهنگها، اهمیت ویژه دارند چراکه مطالعه ادبیات میتواند تصویری دقیقتر از فرهنگها و ملتها ارائه دهد.
این روزنامهنگار پیشکسوت با اشاره به حضور گسترده مردم در باغ کتاب تهران و استقبال از برنامههای فرهنگی گفت: هر بار که به این مجموعه میآیم و حضور مردم، بهویژه خانوادهها و طبقه متوسط را میبینم که برای خرید کتاب و شرکت در برنامههای فرهنگی وقت میگذارند، بسیار خوشحال میشوم. دیدن صفهای طولانی برای خرید کتاب و حضور گسترده مخاطبان نشان میدهد جامعه ما دچار افسردگی فرهنگی نشده و همچنان علاقه به کتاب و فرهنگ در میان مردم زنده است.
او افزود: شهرداری و دستگاههای فرهنگی باید از چنین فضاهایی خرسند باشند و برگزاری برنامههای فرهنگی را غنیمت بدانند. چنین فعالیتهایی میتواند به تقویت فرهنگ مطالعه در جامعه کمک کند و فضای فرهنگی شهر را پویاتر سازد.
میرفتاح در ادامه با اشاره به نگاه گذشته به ادبیات داستانی گفت: در سالهای ابتدایی فعالیت فرهنگیام، رمان چندان جدی گرفته نمیشد. حتی در برخی کتابفروشیها رمانها در دستهبندی کتابهای مهم قرار نمیگرفتند و بسیاری از افراد هم از اینکه بگویند رمان میخوانند خجالت میکشیدند. گویی داستان و رمان صرفاً امری سرگرمکننده تلقی میشد. اما به مرور نویسندگان و جریانهای ادبی توانستند این نگاه را تغییر دهند و جایگاه ادبیات داستانی را در فرهنگ کتابخوانی ارتقا دهند.
این هنرمند با تأکید بر نقش ادبیات در شناخت جهان اظهار کرد: در گذشته بسیاری از ما از طریق رمانها میفهمیدیم در جهان چه میگذرد. ادبیات درهایی از معرفت را به روی انسان باز میکند که در شرایط عادی شاید دستیابی به آن دشوار باشد. خواندن داستان و رمان باعث میشود انسان با تجربههای انسانی و زیست اجتماعی در فرهنگهای مختلف آشنا شود.
او ادامه داد: از طریق کتاب با جهانهای بسیاری آشنا میشویم. شناخت یک سرزمین در دنیای واقعی نیازمند زمان، هزینه و امکانات زیادی است، اما در ادبیات گاهی احساس میکنیم با آن شهرها و آدمها زندگی کردهایم و فضای آن جامعه را لمس کردهایم.
این مستندساز با اشاره به نقش شهرها در ادبیات جهان گفت: برخی شهرها در ادبیات به یک جهان مستقل تبدیل شدهاند. برای مثال درباره پاریس رمانهای فراوانی نوشته شده است؛ از کافهها و خیابانها گرفته تا متروها و گالریها. به همین دلیل وقتی فردی وارد پاریس میشود، احساس میکند پیش از آن بارها این شهر را در کتابها تجربه کرده است.
میرفتاح در ادامه با اشاره به وضعیت ادبیات شهری در ایران گفت: ما رمانهای شاخصی که بتوانند زندگی شهری تهران را با همه جزئیات روایت کنند، نداریم. تهران با همه خیابانها، متروها، محلهها و آدمهایش ظرفیت بزرگی برای روایت داستانی دارد و لازم است نویسندگان بیشتر به این فضا توجه کنند تا قصه زندگی انسان در این شهر نوشته شود.
او با بیان اینکه رمانها گاه شناختی عمیقتر از کتابهای نظری به مخاطب میدهند، گفت: اگر آثار نویسندگانی مانند داستایوفسکی، تورگنیف، گنچاروف یا بولگاکف را بخوانیم، میتوانیم تحولات اجتماعی و فکری روسیه را بهتر درک کنیم. برای مثال در رمانهایی مانند «دل سگ» یا «مرشد و مارگاریتا» میتوان نشانههایی از فضای اجتماعی و سیاسی روسیه را مشاهده کرد.
میرفتاح افزود: گاهی مطالعه یک رمان تصویری روشنتر از یک جامعه ارائه میدهد تا بسیاری از کتابهای نظری در حوزه جامعهشناسی یا سیاست. ادبیات به دلیل آنکه با تجربه انسانی سروکار دارد، لایههایی از واقعیت اجتماعی را آشکار میکند که در متون نظری کمتر دیده میشود.
او با اشاره به نمونههایی از ادبیات جهان گفت: درباره بردهداری در آمریکا شاید در کتابهای تاریخ مطالبی خوانده باشیم، اما رمانهایی که درباره این موضوع نوشته شدهاند تجربه انسانی آن دوران را با جزئیات بیشتری روایت میکنند. همین ویژگی باعث میشود ادبیات بتواند فهم عمیقتری از پدیدههای تاریخی و اجتماعی ایجاد کند.
این روزنامهنگار در ادامه با اشاره به اهمیت مطالعه ادبیات در میان نخبگان گفت: بسیاری از کسانی که تلاش کردهاند غرب را تنها از طریق فلسفه یا متون نظری بشناسند، تصویر دقیقی از آن به دست نیاوردهاند. در مقابل کسانی که با جدیت و معرفت به سراغ رمانها رفتهاند، درک عمیقتری از فرهنگها و جوامع پیدا کردهاند.
انتهای پیام
