شهین جهانگیری در گفتوگو با ایسنا درباره تبعات سالمندی جمعیت و اقدامات مجلس برای مقابله با این چالش، گفت: بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده از سوی وزارت بهداشت و مرکز آمار ایران، نرخ باروری کل کشور از ۶.۵ فرزند در سال ۱۳۵۱ به ۱.۷ فرزند در سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است که این آمار هشداردهنده نشان میدهد ایران در حال ورود به «چاله جمعیتی» است.
وی در تشریح تبعات منفی سالمندی جمعیت برای کشور گفت: تا سال ۱۴۳۰، به ازای هر یک نفر سالمند، تنها ۳.۲ نفر در سن کار قرار خواهند داشت، در حالی که این رقم امروز ۱۱.۵ نفر است و این کاهش شدید نیروی کار مولد میتواند منجر به بحران صندوقهای بازنشستگی شود.
جهانگیری ادامه داد: پیشبینی میشود تا سال ۱۴۱۵ نرخ رشد جمعیت به صفر درصد برسد و پس از آن منفی شود. همچنین با توجه به اینکه ۱۰.۴ درصد از جمعیت ایران را سالمندان تشکیل میدهند و این رقم تا سال ۱۴۵۰ به ۳۰ درصد خواهد رسید، فشار بر نظام سلامت بهطور چشمگیری افزایش خواهد یافت.
این نماینده خانه ملت اظهار کرد: آذربایجان غربی به دلیل مهاجرت گسترده جوانان به استانهای مرکزی و کاهش نرخ باروری در دهههای اخیر، با چالش جدی مواجه است. اگرچه استانهایی مانند گیلان و مازندران با نرخ باروری ۱.۰۶ و ۱.۱۹ در وضعیت بحرانیتری قرار دارند، اما آذربایجان غربی نیز در مسیر مشابهی حرکت میکند و نیازمند توجه ویژه است.
جهانگیری در پاسخ به اینکه مجلس چه اقدامات اولویتداری را برای مقابله با این چالش باید در دستور کار قرار دهد، گفت: نخستین اقدام، نظارت بر اجرای قانون جوانی جمعیت است که این قانون با ۷۳ ماده و ۸۱ تبصره از تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۰ لازمالاجرا شد و مجلس موظف به نظارت بر اجرای آن است. دومین اقدام تخصیص بودجه ویژه در بودجههای سنواتی برای منابع مالی لازم جهت اجرای مشوقهای فرزندآوری است و سومین اقدام تقویت ستاد ملی جمعیت با ریاست رئیسجمهور و هماهنگی بین دستگاههای اجرایی است.
وی با بیان اینکه متأسفانه تاکنون اقدامات مجلس در حوزه فرهنگسازی ناکافی و پراکنده بوده است،گفت: فرهنگسازی نیازمند برنامهای بلندمدت، نظاممند و با مشارکت تمام نهادهای فرهنگی است. متأسفانه پیامهای مثبت درباره فرزندآوری در رسانههای ملی بهطور مستمر و مؤثر منتشر نمیشود و معلمان و مربیان در مدارس و دانشگاهها، آموزشهای مربوط به اهمیت خانواده و فرزندآوری را بهطور جدی دنبال نمیکنند. همچنین برنامههای فرهنگی بدون بودجه و برنامه زمانبندی مشخص اجرا میشوند.
عضو کمیسیون عمران مجلس در ادامه راهکارهای عملیاتی قابل پیگیری توسط مجلس را تشریح کرد و افزود: الزام رسانههای ملی به اختصاص حداقل ۱۰ درصد از زمان پخش به موضوع خانواده و فرزندآوری، تأسیس دبیرخانه فرهنگ خانواده در هر استان با حضور نماینده مجلس، امام جمعه، استاندار و مدیرکل آموزشوپرورش، حمایت از تولید محتوا و تسهیل فرآیند تولید فیلم، سریال و مستند با موضوع خانواده و فرزندآوری، گنجاندن سرفصلهای مربوط به اهمیت خانواده در کتب درسی از مقطع ابتدایی و اعطای جوایز و تقدیر از خانوادههای پرجمعیت در مراسمهای ملی و استانی باید در دستور کار قرار گیرد.
جهانگیری درباره سیاستهای حمایتی و تشویقی برای زوجهای جوان گفت: قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اگرچه گام مهمی است، اما کافی نیست و نیاز به سیاستهای تکمیلی و تشویقی بیشتری داریم. در حوزه مسکن باید زمین رایگان به خانوادههای دارای ۳ فرزند به بالا در شهرهای زیر ۵۰۰ هزار نفر اعطا شود و سقف وام ازدواج به ۴۰۰ میلیون تومان برای متقاضیان زیر ۲۵ سال افزایش یابد.
وی افزود: در حوزه اشتغال باید اولویت استخدام افراد متاهل دارای فرزند در دستگاههای اجرایی رعایت شود و خوابگاههای رایگان برای دانشجویان متأهل و خانوادههای دارای فرزند تأسیس شود. همچنین در حوزه بیمه، پوشش کامل هزینههای درمان ناباروری از طریق بیمه پایه باید در دستور کار قرار گیرد و خانوادههای دارای ۳ فرزند به بالا از معافیت مالیاتی بهرهمند شوند. تخفیف ۵۰ درصدی بلیطهای حملونقل عمومی برای خانوادههای پرجمعیت و امکان بازنشستگی زودهنگام برای مادران دارای ۳ فرزند با ۲۰ سال سابقه از دیگر سیاستهای پیشنهادی است.
نماینده مردم ارومیه در مجلس تأکید کرد: این سیاستها باید در قالب «بسته حمایتی جامع خانواده» در بودجه سالانه دولت پیشبینی و اجرا شود.
وی باشاره به اینکه طرحها و لایحههایی در مجلس برای این مقوله در دست بررسی است،تصریح کرد: قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت از ۱۳ آبان ۱۴۰۰ لازمالاجرا شده و تسهیلات مسکن برای خانوادههای دارای ۳ فرزند به بالا، وام قرضالحسنه تولد فرزند از ۱۰ تا ۵۰ میلیون تومان بسته به تعداد فرزند، سهام عدالت برای کودکان متولد از سال ۱۴۰۰ به بعد، مرخصی ۹ ماهه با حقوق برای مادران، معافیتهای مالیاتی برای خانوادههای پرجمعیت و اولویت استخدام افراد متاهل دارای فرزند از محورهای اصلی آن است.
جهانگیری در ادامه گفت: طرح تعالی جمعیت و حمایت از خانواده در کمیسیون مشترک اجتماعی، بهداشت و فرهنگی در حال بررسی است و محورهای اصلی آن افزایش حق اولاد به میزان قابل توجه، حمایت از زوجهای نابارور و درمان ناباروری و ایجاد صندوق سرمایهگذاری آینده فرزندان میباشد که پیشبینی میشود تا پایان سال ۱۴۰۵ به تصویب نهایی برسد. همچنین لایحه حمایت از خانواده پس از بازگشت از شورای نگهبان، در حال بررسی مجدد است و تعیین سقف مهریه ۱۱۰ سکه، الزام ثبت ازدواج موقت در موارد خاص و حمایت از زنان خانهدار در نظام تأمین اجتماعی از محورهای اصلی آن است.
وی تأکید کرد: مجلس شورای اسلامی متعهد است که با نظارت دقیق بر اجرای قانون جوانی جمعیت و تصویب قوانین تکمیلی، از تبدیل شدن ایران به کشوری سالمند در ۳۰ سال آینده جلوگیری کند. این موضوع نیازمند عزم ملی، بودجه کافی و مشارکت تمام نهادهای حکومتی و مردمی است.
انتهای پیام
