علی ذوالقدر شامگاه دوشنبه ۴ خرداد در پنجمین سلسلهنشستهای میزگرد علمی به مناسبت هفته ملی ازدواج و هفته ملی جمعیت با موضوع ازدواج ایرانی در بوته نقد که به همت اداره کل ورزش و جوانان و معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی زنجان در سالن شهید شهریاری جهاد دانشگاهی زنجان برگزار شد، با اشاره به چالشهای هویتی نسل جوان، اظهار کرد: جوانان امروز در میان سه لایه هویتی ایرانی، اسلامی و مدرن دچار نوعی تناقض شدهاند که بازخورد این چالشها به وضوح در مسئله ازدواج و انتخاب سبک زندگی آنها مشاهده میشود.
وی با انتقاد از حاکمیت نگاه غیرعلمی و مقطعی به حوزه جوانان، تصریح کرد: یکی از بزرگترین آسیبها در این حوزه، نادیده گرفتن اراده جوانان در تصمیمگیریهای مربوط به ازدواج است. در بسیاری از موارد، این پدر و مادرها هستند که تحت تأثیر فشارهای اجتماعی، استانداردهای سنگینی را برای مراسم عروسی و جهیزیه به زوجین تحمیل میکنند.
ذوالقدر افزود: تجربه دوران کرونا به خوبی نشان داد که اگر فشار محیطی برداشته شود، تمایل خانوادهها و جوانان به ازدواج ساده افزایش مییابد؛ کما اینکه در سالهای ۹۹ و ۱۴۰۰ شاهد رشد آمار ازدواج بودیم، اما بلافاصله پس از بازگشت به روال سابق و احیای تشریفات نمایشی، این آمار دوباره روند کاهشی به خود گرفت.
معاون امور جوانان ادارهکل ورزش و جوانان زنجان با طرح این پرسش که کدام نوع ازدواج مسئله امروز ماست؟ عنوان کرد: موضوع اساسی این است که ما تمام تمرکز خود را بر روی یک مراسم چندساعته(عروسی) گذاشتهایم، در حالی که بحران اصلی در آگاهیِ قبل از ازدواج و کیفیت زندگی بعد از آن نهفته است.
وی ادامه داد: امروزه مصرف نمایشی باعث شده تا طبقات مختلف اقتصادی سعی کنند شبیه به هم رفتار کنند. فرقی نمیکند فرد در زنجان باشد یا تهران، همه اصرار دارند تمام امکانات و کالاهای لوکس را از همان روز اول در آشپزخانه خود داشته باشند، در حالی که بسیاری از این وسایل تا سالها حتی یکبار هم مورد استفاده قرار نمیگیرند.
ذوالقدر با اشاره به ورود تکنولوژی به فضای خانه و آشپزخانه، گفت: تکنولوژی قرار بود باری از دوش خانواده بردارد و آرامش ایجاد کند، اما امروزه برندگرایی و تجملگرایی، خانه را از محلی برای صمیمیت به بازاری برای تفاخر تبدیل کرده است.
وی با بیانی انتقادی، افزود: وقتی خانههای ما به ۴۰ یا ۶۰ متر کاهش یافته، انباشت جهیزیههای حجیم نظیر یخچالهای سایدبایساید و مبلمانهای بزرگ، عملاً فضای تنفس و آرامش را از زوجین میگیرد. ما با تکنولوژی همسو شدهایم اما فرهنگ مدیریت آن را نداریم؛ تا جایی که حتی فضای داخلی یخچالهای ما نیز به محلی برای انبار غیرضروری تبدیل شده است.
ذوالقدر، راهکار برونرفت از بحران فعلی را فرهنگسازی و همذاتپنداری با نسل جوان دانست و تأکید کرد: صداوسیما، پژوهشگران و دستگاههای متولی باید صادقانه با مردم صحبت کنند. ازدواج باید بر اساس وسع اقتصادی و نیاز واقعی تعریف شود، نه بر اساس رقابتهای نمایشی.
او خاطرنشان کرد: باید به سمتی برویم که سادهزیستی و مدیریت صحیح هزینهها به یک ارزش اجتماعی تبدیل شود. اگر نتوانیم سبک زندگی خود را با واقعیتهای اقتصادی و محدودیتهای فیزیکی زندگی شهری امروز تطبیق دهیم، تنشهای ناشی از تجملگرایی، آرامش را از اتاقخوابها و کانون خانوادههای جوان خواهد گرفت.
در ادامه حجتالاسلام امیر قدیمی مشاور و روانشناس اسلامی با انتقاد از تکرار برخی مباحث کلیشهای در جلسات اداری، اظهار کرد: خوشبختانه دغدغه حل مشکلات جوانان در جامعه وجود دارد، اما متأسفانه در بسیاری از کارگاهها و نشستها، تنها دغدغهای که برای ازدواج مطرح میشود، بحث مالی است.
وی افزود: اگر امروز به جوان بگوییم همه هزینههای مالی او تأمین و تضمین شده است، میبینیم که باز هم در مراحل بعدی زندگی دچار استیصال میشود و این نشاندهنده آن است که ما نتوانستهایم از سد مسائل اقتصادی عبور کنیم تا به اولویتهای مهمتری همچون مهارتافزایی برسیم.
این روانشناس اسلامی با اشاره به آمار طلاق در جامعه، خاطرنشان کرد: بیشترین آمار طلاق ناشی از عدم مهارتآموزی زوجین است. فردی که تا دیروز به دلیل مسائل مالی ازدواج نمیکرد، به محض بهبود وضعیت اقتصادی و ورود به زندگی مشترک، به دلیل نداشتن مهارتهای لازم با بحران روبرو میشود.
قدیمی در ادامه به تبیین ریشههای روانی عدم تمایل به ازدواج پرداخت و تصریح کرد: معتقدم در جامعه ما بیش از آنکه مشکل مالی واقعی وجود داشته باشد، «ترس از ورود به ازدواج» و نبود قدرت مدیریت مالی در ذهن جوانان حاکم است. جوان امروز نمیتواند با داشتههای موجود خود برنامهریزی کند و دائماً نگران کم آوردن در برابر هزینههاست؛ در حالی که باید از او پرسید اگر بحث مالی حل شود، چقدر با فلسفه رابطه عاطفی و نیازهای زندگی مشترک آشنایی دارد؟
وی همچنین با انتقاد از عملکرد برخی مشاوران و کارشناسان در حوزه فرهنگسازی، بیان کرد: متأسفانه برخی از مشاوران و روانشناسان ما به دلیل طرحوارههای ذهنی خود، نمیتوانند مراجعان را به سمت سادهزیستی هدایت کنند و خودشان با این نگاه مخالفت میکنند. این نشان میدهد که در زیرساختهای فرهنگی دچار آسیب هستیم.
این مشاور خانواده، با هشدار نسبت به برچسبزنیهای ناصحیح اجتماعی، گفت: گاهی خودمان با برچسبهایی نظیر اینکه ایرانیها فردگرا شدهاند یا مشکل سواد رسانهای داریم به جای حل مسئله، مانعتراشی میکنیم. القای مدام ناامیدی و گرانی توسط کارشناسان، خود به یک فرهنگسازی منفی تبدیل میشود که ناخودآگاه سدی در برابر ازدواج ایجاد میکند.
قدیمی بر ضرورت خروجیمحور بودن جلسات تأکید کرد و پیشنهاد داد: پیشنهاد میشود کارگروهی تخصصی متشکل از روانشناسان، جامعهشناسان و مشاوران در استان تشکیل شود تا در قالب یک اتاق فکر، به دور از تکرار مکررات، راهکارهای عملیاتی و مهارتی را برای رفع موانع ازدواج تدوین و در سطح اجرایی پیادهسازی کنند.
انتهای پیام
