رضا سلمآبادی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه سال ۱۴۰۴ از جهات مختلف، سالی دشوار و همراه با چالشهای جدی برای کشور و بهتبع آن برای کمیته امداد بود، اظهار کرد: رخدادهایی همچون جنگ دوازدهروزه، جنگ رمضان و برخی ناآرامیها، تأثیراتی مستقیم و غیرمستقیم بر فرآیندهای اجرایی و خدماترسانی گذاشت که مدیریت آنها نیازمند تلاش مضاعف بود. یکی از آثار این شرایط، بروز اختلالات مقطعی در سامانهها و فرآیندهای بانکی و استعلامی بود که میتوانست موجب وقفه در خدمترسانی شود. با این حال، تلاش مجموعه بر این بود که حتیالمقدور از ایجاد صف انتظار برای مردم جلوگیری شود و مشکلات سامانهای، مانعی برای پاسخگویی به نیازمندان نباشد.
وی با تأکید بر اینکه با وجود تمامی این محدودیتها، در سال ۱۴۰۴ صف انتظار مستمری بهطور کامل حذف شد، خاطرنشان کرد: تمامی خانوادههایی که براساس استعلامهای سامانهای واجد شرایط تشخیص داده شدند، بدون معطلی تحت پوشش قرار گرفتند و هیچ خانواده نیازمندی به دلیل کمبود منابع در انتظار دریافت مستمری باقی نماند. در همین سال، بیش از ۳۶ هزار پرونده جدید به جامعه مددجویی استان اضافه شد. در ابتدای سال، تعداد پروندهها حدود ۱۸۳ هزار مورد بود که این عدد اکنون به حدود ۲۰۵ هزار پرونده رسیده است. این افزایش، در کنار حذف پروندههای مربوط به خانوارهای توانمندشده، نشاندهنده پویایی و بهروزرسانی مستمر نظام حمایت است. بخشی از این آمار، نتیجه جایگزینی پروندههاست؛ به این معنا که خانوارهایی که به خودکفایی رسیدهاند از چرخه حمایت خارج شده و بهجای آنها خانوادههای نیازمند جدید تحت پوشش قرار گرفتهاند.
مدیرکل کمیته امداد امامخمینی (ره) خراسان رضوی گفت: این روند، نشانه موفقیت سیاستهای توانمندسازی و هدفمندی خدمات حمایتی است. در عین حال، در بیان آمارها باید دقت شود تا از ایجاد بار روانی منفی در جامعه جلوگیری شود. هدف از ارائه این اطلاعات، تبیین گستره خدمات نظام حمایتی و تلاشهای صورتگرفته است، نه القای افزایش فقر یا ایجاد زمینه سوءبرداشت برای جریانهای معاند و بهرهبرداری رسانهای. در سال ۱۴۰۴، هیچ خانواده نیازمندی که به کمیته امداد مراجعه کرده و واجد شرایط تشخیص داده شده باشد، در صف انتظار دریافت مستمری باقی نماندهاند؛ خدماترسانی، علیرغم همه شرایط سخت، بهصورت مستمر و مسئولانه انجام شده است.
سلمآبادی با تأکید بر اینکه عامل اصلی افزایش اعتماد حامیان در برنامههای مشارکتی، وجود یک سیستم شفاف و مستقیم است، تصریح کرد: در طرح اکرام که مبالغ مستقیماً به حساب فرزندانِ نیازمند واریز میشود، بلافاصله پیامک تأیید برای هر دو طرف ارسال میشود. این فرآیند، اطمینان خاطر لازم را برای حامی فراهم میکند که مبلغ واریزی بهدرستی به مقصد رسیده است. در مقابل، مدیریت تمامی تراکنشها در یک حساب واحد، چالشهای اجرایی و حسابداری بسیار پیچیدهای ایجاد میکند. با توجه به تعداد بالای حامیان در سطح استان و حجم بالای تراکنشهای ماهانه، تفکیک منابع مالی و شناسایی دقیقِ هویت هر واریزی، نیازمند یک ساختار حسابداری بسیار قدرتمند و تخصصی است تا از بروز هرگونه ابهام جلوگیری شود.
وی با اشاره به اینکه مدیریت دستیِ تراکنشها، از نظر اداری و بانکی نیز با دشواریهای بسیاری همراه است، بیان کرد: مواجهه با حجم بالای واریزیهای پراکنده، فرآیند تطبیق حسابها را بسیار دشوار کرده و رسیدگی به استعلامهای مکرر بانکی را عملاً غیرممکن میسازد. از این رو، استفاده از حسابهای مستقیمِ ذینفعان علاوه بر تسهیل امور، راهکاری هوشمندانه برای مدیریت جریان وجوه است. همچنین، در پروژههای «همافزایی»، ایجاد حس مالکیت در حامی بسیار حائز اهمیت است. زمانی که یک خیر، مبلغی را برای پروژهای خاص (مانند ساخت یک خیریه) اختصاص میدهد و مستقیماً از مراحل پیشرفت کار و مستندات تصویری آن مطلع میشود، نوعی پیوند عاطفی و اعتماد عمیق با پروژه برقرار میشود که این امر در تداوم فعالیتهای خیرخواهانه بسیار مؤثر است.
هدف ما در سال جاری، پایان دادن به صف انتظار خانوادههای نیازمند است
مدیرکل کمیته امداد امامخمینی (ره) خراسان رضوی با تأکید بر اینکه یکی از حساسترین موضوعات در فعالیتهای خیریه، مدیریت هویت خیرین و جلوگیری از ایجاد حاشیه است، بیان کرد: گاهی برخی خیرین به دلیل تمایل به حفظ حریم خصوصی یا ترس از بازشناسی شدن، تمایلی به نمایش چهره خود ندارند. ما وظیفه داریم میان شفافیت در فعالیتها و احترام به حریم شخصی این افراد، تعادلی دقیق برقرار کنیم تا از هرگونه سوءاستفاده جلوگیری شود. موضوع دیگر، چالش دریافت کمکهای مالی از سوی اتباع خارجی یا خیرین خارج از کشور است. به عنوان نمونه، در موارد دریافت مبالغ هنگفت از سوی اتباع خارجی، هدف ما این است که این مبالغ مستقیماً و با رعایت پروتکلهای قانونی به حساب کمیته امداد واریز شود. این رویکرد برای جلوگیری از هرگونه چالش قانونی و حاشیههای احتمالی برای خودِ خیر و دستگاه امداد اتخاذ شده است.
سلمآبادی با تأکید بر اینکه ما تلاش میکنیم فرآیند ثبت و صدور رسیدهای رسمی را به گونهای مدیریت کنیم که خیر بتواند با اطمینان از ثبت در سامانه، از شفافیت کار مطمئن شود، اظهار کرد: این دقت نظر، هم برای حفظ اعتبار خیرین در کشورهای همسایه و هم برای جلوگیری از هرگونه بروز مشکل حقوقی برای خودِ فرد، بسیار حیاتی است تا مسیر خیردهی با امنیت کامل طی شود. اولویت اصلی کمیته امداد در سال جاری، تحقق وعده «پایان دادن به صف انتظار خانوادههای نیازمند» است. تامین منابع مالی برای این هدف بزرگ، وظیفهای دشوار اما تعیینشده است. ما متعهد هستیم با مدیریت بهینه منابع و تقویت شبکه خیرین، تلاش کنیم تا هیچ خانواده نیازمندی، در صف انتظار مستمری باقی نماند.
فراتر از یک وام ساده؛ رویکرد جدید کمیته امداد برای تضمین استقلال اقتصادی خانوادههای نیازمند
وی با اشاره به اینکه در حوزه مسکن، با آغاز عملیات اجرایی پروژههای جدید، شاهد تحولات مثبتی هستیم، تصریح کرد: یکی از موفقیتهای اخیر، افزایش ظرفیت پروژه مسکن ویژه کمیته امداد در شهر مشهد است؛ به گونهای که پس از طی مراحل قانونی در کمیسیون ماده ۵، مجوز ساخت از ۵۰۰ واحد به بیش از ۸۰۰ واحد افزایش یافت. این روند توسعه در سایر مناطق استان نیز با برنامهریزیهای دقیق در حال پیگیری است. در بخش اشتغال نیز، با امید به ابلاغ بهموقع منابع مالی، کمیته امداد متعهد به ایجاد حداقل ۹ هزار فرصت شغلی در سطح استان خراسان شده است. هدف اصلی از این طرح، ایجاد تغییر واقعی در وضعیت معیشتی مددجویان است. برخلاف رویکردهای سنتی، ما به دنبال ایجاد اشتغالهایی هستیم که پایداری اقتصادی را برای خانوادهها تضمین کند.
مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی با بیان اینکه معیار ما برای «توانمندسازی»، فراتر از رسیدن به سطح حداقل حقوق کار است، تأکید کرد: ما از یک رویکرد دوگانه اعم از «بعد درآمدی» و «بعد حمایتی» استفاده میکنیم. در بعد درآمدی، هدف این است که فرد از طریق فعالیت اقتصادی خود، درآمدی معادل حداقل حقوق کار را کسب کند؛ اما در بعد حمایتی، هزینههای جانبی خانواده مانند هزینههای درمان بیماریهای صعبالعلاج یا مسئولیتهای خانوادگی نیز لحاظ میشود. این رویکرد ترکیبی باعث میشود که تصمیمگیری برای خروج یک خانواده از لیست مددجویان، صرفاً بر اساس درآمد خام نباشد. اگر درآمد یک خانواده بالا برود اما هزینههای سنگین درمان یا سایر هزینههای ضروری، سطح رفاه آنها را پایین نگه دارد، کمیسیون حمایت با بررسی دقیق این موارد، از خروج زودهنگام آنها از چرخه حمایتی جلوگیری میکند.
سلمآبادی با تأکید بر اینکه هدف نهایی این فرآیند، ارتقای پلهای خانوادهها در دهکهای درآمدی است، یادآور شد: ما تلاش میکنیم با مدیریت هوشمندانه، خانوادهها را از دهکهای پایین به سمت دهکهای بالاتر هدایت کنیم تا با کسب درآمد پایدار، رفاه و استقلال اقتصادی خود را به صورت مستمر حفظ کنند. این مسیر، ترکیبی از حمایتهای مستقیم و ایجاد فرصتهای شغلی متنوع در تمامی رشتههاست. کمیته امداد با درک دقیق از ظرفیتهای طبیعی مناطق، خدمات دامپروری خود را به صورت هدفمند ارائه میدهد. به دلیل نوسانات فصلی در منابع علوفهای، ما حمایتهای خود را به مناطقی که دارای مراتع پایدار و غنی هستند محدود کردهایم تا از اتلاف منابع جلوگیری شده و پایداری چرخه تولید دام تضمین شود. همچنین حوزههایی نظیر شیلات و طرحهای نوین انرژی از جمله پنلهای خورشیدی، از دیگر اولویتهای عملیاتی ما در سال جاری است.
وی با بیان اینکه در حوزه حملونقل ما با ارائه تسهیلات ویژه، بستههای حمایتی موثری را برای خرید خودروهای کاربری نظیر نیسان، پراید و تاکسی در نظر گرفتهایم، تأکید کرد: هدف از این طرحها، تبدیل سریع افراد به نیروهای فعال اقتصادی است؛ به گونهای که فرد با دریافت تسهیلات، بلافاصله وارد چرخه اشتغال شده و از لیست دریافت حمایتهای مستمر خارج گردد. علاوه بر این، حمایت از واحدهای دانشبنیان و تسهیل فرآیند دریافت وامهای تخصصی برای آنها، از دیگر اقدامات ما در راستای حمایت از نوآوری است. یکی از نوآوریهای اصلی ما، ایجاد پل ارتباطی میان کارفرمایان و نیروی کار متخصص است. ما از طریق کارفرمایان، نیازهای نیروی انسانی اعم از نیروهای عمومی و متخصص را شناسایی کرده و از میان مددجویان و فرزندان آنها که دارای مهارتهای فنی هستند، نیروهای مورد نیاز را تأمین میکنیم. برای تشویق کارفرمایان به استخدام این نیروها، طرحهای حمایتی ویژهای طراحی شده است؛ از جمله پرداخت بخشی از سهم بیمه کارفرما توسط کمیته امداد.
مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی با اشاره به اینکه در مناطق محروم، این حمایتها دوچندان شده است، خاطرنشان کرد: به گونهای که علاوه بر پوشش هزینههای مربوط به بیمه و استخدام، تسهیلات قرضالحسنه نیز برای تسهیل فرآیند استخدامی ارائه میشود. ما با هدف جلوگیری از سوءاستفاده، فرآیند گزینش و آموزش نیروها را مستقیماً مدیریت میکنیم. بدین ترتیب، اطمینان حاصل میشود که نیروهای معرفیشده، پس از گذراندن دورههای آموزشی تخصصی و تحت پوشش مالی کمیته امداد، با مهارت کامل و آمادگی کامل وارد محیط کار شوند. ما در سامانه، سه گروه دانشآموزی داریم؛ دانشآموزان دولتی، هیئتامنایی و غیرانتفاعی. بهمحض ورود هر خانواده به سامانه، سیستم وضعیت مدرسه و نوع پوشش تحصیلی فرزند را اعلام میکند. مثلاً اگر خانمی با نام «سلمآبادی» وارد سامانه شود و گفته شود نیازمند تحت پوشش خانواده است، سامانه بلافاصله هشدار میدهد که حواستان باشد پوشش انجام شده است و فرزندتان در کدام مدرسه درس میخواند.
سلمآبادی ادامه داد: پس از اعلام پوشش، اگر فرزند در مدرسهای متفاوت و خارج از چارچوب پوشش ثبت شده باشد، سامانه موضوع را گزارش میکند و لازم است بررسی انجام شود. در این حالت، ممکن است خانواده مبلغ قابل توجهی بابت شهریه یا هزینههای مدرسه پرداخت کند، یا اختلاف در پرداختها و ثبت اطلاعات رخ دهد؛ بنابراین سامانۀ نظارتی، مانع بروز ناهماهنگیها میشود. این موضوع از نظر مالی و همچنین از نظر شفافیت اطلاعاتی اهمیت زیادی دارد. در کنار این سازوکار، طرحی با عنوان «مدارس همدل» نیز اجرا میکنیم. مدارس همدل، در واقع مدارس غیرهمدل نیستند؛ یعنی برخی مدارس غیرانتفاعی شهریه دریافت میکنند، اما در طرح همدل، از دانشآموزان نیازمند شهریهای دریافت نمیشود. علاوه بر آن، بسیاری از خدمات حمایتی نیز از مسیر مدرسه ارائه میگردد؛ مانند کمک به تغذیه، تهیه لوازم، پشتیبانی برای تأمین نیازهای ضروری و حتی حمایتهای غیرمالی که به آرامش روانی دانشآموز کمک میکند.
وی با بیان اینکه تجربۀ عملی نشان میدهد حضور دانشآموز نیازمند در کنار دانشآموزان دیگر میتواند اثرهای اجتماعی و روانی مثبتی داشته باشد، تأکید کرد: برخی اولیا و مربیان گزارش میدهند وقتی کودک در جمع همکلاسیها قرار میگیرد، نهتنها احساس خجالت یا طردشدگی کمتر میشود، بلکه موضوعِ دسترسی به تغذیه و امکانات روزمره هم بهتر مدیریت خواهد شد. همچنین در مواردی، والدین نیز برای اینکه کودک خجالت نکشد، به شکل محدود و محترمانه کمکهای درونمدرسهای انجام میدهند تا حضور او در مدرسه پایدارتر بماند. هدف این است که حمایتها صرفاً به پرداخت مالی محدود نشوند و به شکل سازمانیافته، از طریق مدرسه و نظام حمایتی، هم به وضعیت اقتصادی دانشآموز و هم به کیفیت ادامه تحصیل او کمک کند. بههمین دلیل، برخی مدارس همدل تلاش میکنند برای جذب دانشآموز، فرایندهای گزینش و ارزیابی را با نگاه حمایتی انجام دهند تا از آسیبهای احتمالی روانی یا افت روند تحصیلی جلوگیری شود. در این مسیر، تلاش میشود دانشآموز فرصت حضور و ادامه مسیر را داشته باشد و اثرات منفی ناشی از جابهجایی یا عدم سازگاری کاهش یابد.
مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی با تأکید بر اینکه مستمری تنها یکی از خدمات کمیته امداد است و در کنار آن، مجموعه گستردهای از حمایتها ارائه میشود، اظهار کرد: از جمله تأمین جهیزیه دختران در زمان ازدواج، کمکهزینه تحصیل، ایجاد فرصتهای شغلی، پرداخت وام مسکن، کمک به اجارهخانه، پشتیبانی درمانی، مشارکت در ساخت مسکن برای افراد واجد شرایط، حمایت از نخبگان، ارائه خدمات آموزشی و برگزاری اردوهای تربیتی و فرهنگی. علاوه بر این، در صورت نیاز، مسائل حقوقی خانوادهها نیز مورد حمایت قرار میگیرد. هدف ما این است که خانوادهها تنها متکی به مستمری نباشند و بتوانند بخشی از هزینههای زندگی را از مسیر اشتغال و فعالیت پایدار تأمین کنند. برای نمونه، اگر سرپرست خانواده شش نفر باشد، مبلغ دریافتی از مستمری بهتنهایی پاسخگوی نیازهای او نیست؛ بنابراین تلاش میکنیم شرایطی فراهم شود که علاوه بر دریافت کمکها، امکان اشتغال نیز برای او فراهم شود تا به سطحی از استقلال مالی برسد.
وی با اشاره به اینکه گاهی نیز جوانی در خانواده وجود دارد که باید به خدمت سربازی برود، در حالی که نبود او فشار اقتصادی شدیدی بر خانواده وارد میکند، یادآور شد: در این شرایط، اگر تعهد بدهد که پس از دریافت معافیت، هزینههای مادر یا خانواده را تأمین کند، برای او پیگیری میشود و پس از اشتغال یا دریافت وام، زندگیاش مسیر پایدارتری پیدا میکند. این فرآیندها بخشی از مسیر توانمندسازی است و گاهی نتیجه مثبت حاصل میشود و خانواده به خودکفایی میرسد؛ هرچند موارد معدودی هم وجود دارد که تعهدات انجام نمیشود و لازم است پیگیری مجدد انجام شود. در مجموع، توانمندسازی از مسیرهای مختلف دنبال میشود؛ اشتغال، درمان، مسکن، حمایت تحصیلی و حتی موانع حقوقی. هدف اصلی این است که خانواده به مرحلهای برسد که بتواند بدون نیاز دائمی به کمکها، زندگی خود را مدیریت کند و از چرخه حمایتی خارج شود.
انتهای پیام
