حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد عابدین زاده- نویسنده و پژوهشگر حوزه مهدویت- در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تحلیل سیره امام هادی(ع) اظهار کرد: همانطور که امام شهید در کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» فرمودهاند، همه ائمه(ع) نور واحد هستند و هرکدام متناسب با شرایط زمان خود، بهترین روش ممکن را برای انجام وظایف امامت انتخاب کردند.
وی افزود: امام هادی(ع) در دورههایی زندگی می کرد که به دلیل نزدیک شدن به وعده تولد امام زمان(عج)، حاکمان عباسی فشار خود را برای جلوگیری از این تولد افزایش داده بودند. به همین دلیل، امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) هر دو به «عسکریین» معروف شدند، زیرا در محله نظامی «عَسکَر» (سامرا) تحتالحفظ و محصور بودند و ارتباط محدودی با مردم داشتند.
عابدین زاده اظهار کرد: علیرغم همه محدودیتها، امام هادی(ع) از فرصتهای موجود نهایت استفاده را برد. یکی از مهمترین راهکارهای ایشان، تقویت شبکه وکلا برای ارتباط با شیعیان و نیز بیان نظرات فقهی در برابر فقهای درباری بود.
این پژوهشگر مهدویت با بیان اینکه نقطه اوج زمانشناسی امام هادی(ع) در تدوین زیارتنامههایی مانند «زیارت جامعه کبیره» تجلی یافته است، خاطرنشان کرد: این زیارت با ۱۰۰ «الله اکبر» آغاز میشود و هرگونه اتهام غلو درباره اهل بیت(ع) را نفی میکند. امام هادی(ع) در این زیارت، جایگاه اهل بیت(ع) را در بلندترین درجات ممکن تعریف میکنند، اما همیشه زیر سایه توحید و عظمت خداوند.
وی یادآور شد: در مسیر تبعید امام هادی(ع) از مدینه به سامرا، ایشان در روز عید غدیر به زیارت قبر امیرالمؤمنین(ع) مشرف شدند و در آنجا زیارتی با ۵۰ آیه قرآن در وصف علی(ع) ایراد کردند که بر اساس مبانی مورد قبول اهل سنت بود. این نشان میدهد که قرآن، مردم را به سمت ولایت علی(ع) سوق میدهد و آنهایی که از ولایت دور شدند، از قرآن فاصله گرفتند.
عابدین زاده در پایان تأکید کرد: امام هادی(ع) با زیرکی و متانت تمام، از فرصت تاریخی نشر فضایل اهل بیت(ع) که در زمان امام رضا(ع) -هرچند به قصد سوءاستفاده حاکمان- ایجاد شده بود، بهره برد و هدیه ای ماندگار برای جهان تشیع، جهان اسلام و حتی بشریت به جای گذاشت.
زیارت غدیریه
زیارت غدیریه امام هادی (ع) به سندهای معتبر رسیده است تا جایی که شیخ عبّاس قمی مینویسد: در تمامی زیارات مأثوره، زیارتی به این درجه از صحّت و اعتبار و قوّت سند پیدا نمیشود. در این زیارت درجه درجه مقامات امیرالمومنین (ع) نقش بسته و معرفی شده است. این «تعریف از مقام امام علی» در زیارت غدیریه استوار بر سی و دو آیه از قرآن و ذکر دویست و شش فضیلت از امام علی (ع) است. در این زیارت اصلِ مقام امام علی (ع) و جایگاه اعتقادی به آن حضرت چنین آمده؛ «علی (ع) تمام دین و عین دین نازل شده از سوی خداست»؛ «السَّلامُ عَلَیْکَ یَا دِینَ اللّٰهِ الْقَوِیمَ، وَصِراطَهُ الْمُسْتَقِیمَ؛ – سلام بر تو ای دین برافراشته خدا و راه راستش». درباره شک در شخصیت و ولایت حصرت امیر(ع) تصریح میفرماید؛ «أَشْهَدُ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَنَّ الشَّاکَّ فِیکَ مَا آمَنَ بِالرَّسُولِ الْأَمِینِ». معنایِ «انّ الشّاک فیک» این است؛ کسی که درباره علی (ع)؛ تنها، شک روا داشته باشد، به رسول امین ایمان نیاورده است. در این زیارت مهم؛ به ایمان امام علی، حضور او در جنگها، اخلاق او با دوست و دشمن و فضائل او که در قرآن آمده، تصریح شده است.
زیارت جامعه
زیارت جامعه، یادگار دیگر حضرت امام هادی (ع) به اسلام و جهان تشیع است. دلالت کلی زیارت جامعه بر اثبات و تبیین مقام هدایتی ائمه اطهار (ع) و نیز «ولایت تکوینی» آنان و توسل به ذوات نورانی است. توجه مکرر به نکاتی که در زیارت جامعه آمده در ایمان و اگاهی انسان مومن نقش آفرین است. در زمینه برکات وجودی اهل بیت (ع)؛ اول دوری از ذلت شرک و کفر و اعتقادات سفیهانه، دوم؛ واسطه موثر در رفع ناراحتیها و نگرانیها، و سوم؛ بهرهمندی از شفاعت اُخروی مطرح است؛ «وَبِکُمْ اَخْرَجَنَا اللَّهُ مِنَ الذُّلِّ وَفَرَّجَ عَنّا غَمَراتِ الْکُرُوبِ وَاَنْقَذَنا مِنْ شَفا جُرُفِ الْهَلَکاتِ» درباره ولایت ائمه و تاثیرگذاریِ بر نهان آدمیان آمده؛ «وَجَعَلَ صَلَواتَنا عَلَیْکُمْ وَما خَصَّنا بِهِ مِنْ وِلایَتِکُمْ طیباً لِخَلْقِنا وَطَهارَةً لاِنْفُسِنا وَتَزْکِیَةً لَنا وَکَفّارَةً لذنوبنا»
انتهای پیام
