به گزارش ایسنا، دانشگاه ها به عنوان کانون تضارب آرا و محل جوشش فکری، همواره نیازمند بسترهایی است که «گفت و گو» در آن از یک شعار به یک سنت جاری تبدیل شود. بر این اساس «کرسیهای آزاداندیشی» در فضای دانشگاهی کشور تلاشی است برای احیای سنت دیرین «مناظره» و «نقدِ عالمانه» که ریشه در فرهنگ غنی گفتمانی و آموزههای تمدنی ما دارد.
تاریخچه این کرسیها در محیط های آموزش عالی به تأکیدات مکرر رهبر شهید معظم انقلاب در دهه ۸۰ برمی گردد. ایشان اولین بار در دیدار با جمعی از دانشجویان و نخبگان، خلاء موجود در دانشگاهها برای ابراز عقیده در محیطی امن، منطقی و به دور از تنشهای هیجانی را گوشزد و برگزاری کرسی های آزاداندیشی را به عنوان راهکاری برای گذار از فضای تکگویی به فضای چندصدایی و منطقی مطرح نمودند.
براین اساس هدف از طرح این ابتکار از سوی رهبر شهید انقلاب، علاوه بر ترویج آزادی بیان در چارچوب اخلاق و منطق «تولید علم» و «افزایش بصیرت سیاسی و اجتماعی» دانشجو بود تا دانشگاه از جایگاه صرف «آموزش» به جایگاه «خلق پرسشها و حل چالشها» ارتقا یابد.
بنابراین امروز برگزاری کرسیهای آزاداندیشی، به آزمونی برای سنجش بلوغ زندگی جمعی در محیطهای دانشگاهی تبدیل شده است، فضایی که در آن «نقد» دیگر به معنای تخریب نیست، بلکه فرصتی برای صیقل خوردن اندیشهها و رسیدن به حقیقت است.
در همین راستا، دانشگاهها چارچوبها و دستورالعملهای مشخصی را برای برگزاری این میراث گرانسنگ رهبر شهید تدوین کردند تا دانشجویان و اعضای هیئت علمی بتوانند با نقشهراهی روشن، به کنشگری بپردازند. با این حال، باید اذعان کرد که علیرغم این تلاشها، این جریان هنوز آنطور که مورد تأکید رهبر شهید انقلاب بوده، در بدنه دانشگاهها جاری نشده و با سطح مطلوب فاصله دارد.
در این راستا دانشگاه تهران نیز با هدف اجرایی کردن تشکیل کرسی های آزاد اندیشی مبتنی بر آیین نامه مصوب شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور تاریخ دهم آبان سال ۹۳، دستورالعمل اجرایی ۱۵ ماده ای را تهیه کرده است.
بر این اساس کرسی آزاداندیشی باید در قالب نشستی به صورت آزاد، نظام مند، محترمانه، عقلانی، منطقی و شجاعانه در یکی از قالب های کرسی مناظره، کرسی نقد و نظر و کرسی پرسش و پاسخ در باب موضوعی معین و از پیش اعلام شده برگزار شود که در آن به اظهار نظر، پرسش و پاسخ عمیق، گفتگو، تبادل و تضارب آراء، همراه با استدلال و ارائه مستندات پرداخته می شود.
مرجع صدور مجوز برگزاری کرسی های آزاداندیشی، هیات نظارت بر فعالیت تشکل های اسلامی است. این هیات می تواند صدور مجوز برگزاری کرسی ها را به شورایی متشکل از معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، معاون فرهنگی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه و نماینده وزیر علوم، تحقیقات و فناوری واگذار کند.
مراحل درخواست، صدور مجوز و برگزاری کرسی:
هر یک از گروهها و اشخاص زیر به شرط نداشتن حکم انضباطی در مراجع ذی ربط می توانند متقاضی برگزاری کرسی باشند.
- هر کدام از تشکل های اسلامی دانشگاهیان (دانشجویی و استادی)، گروههای آموزشی، انجمن های علمی، کانون های فرهنگی و شورای صنفی
- حداقل سه تن از دانشجویان
-هر کدام از اعضای هیات علمی
-هر کدام از شخصیت های حقیقی و حقوقی صرفا در حیطه موضوعات تخصصی و زمینه های فعالیت مطرح در اساسنامه و آیین نامه مصوب می توانند متقاضی برگزاری کرسی باشند.
متقاضی موظف است درخواست خود را مطابق فرم شماره یک تنظیم و به معاونت پردیس/دانشکده ارسال کند. تشکل های دانشجویی ستادی می توانند درخواست را به معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ارسال کنند.
معاونت پردیس/دانشکده موظف است در اسرع وقت و حداکثر تا ۲ روز کاری، درخواست ها را به صورت کتبی به دبیرخانه هیات نظارت ارسال کنند.
متقاضی برگزاری کرسی موظف است در درخواست خود، مجری کارشناس، فرد یا افراد موافق و مخالف با موضوع را به همراه سوابق علمی و اجرایی آنها معرفی کند. در صورت عدم معرفی مخالف، دبیرخانه هیات نظارت موضوع مناظره پیشنهادی را به اطلاع عمومی دانشگاهیان رسانده و در صورت اعلام آمادگی سایر اعضای هیات علمی، دانشجویان یا تشکل ها به عنوان مخالف، هیات نظارت بعد از بررسی های لازم مجوز برگزاری را صادر می کند.
هیات نظارت مکلف است ظرفت مدت هفت روز کاری، از تاریخ ارسال تقاضای برگزاری کرسی، نسبت به تشکیل جلسه و اعلام نظر رسمی در مورد درخواست برگزاری اقدام کند و بعد از صدور مجوز، هماهنگی سالن برگزاری کرسی بر عهده متقاضی می باشد.
نحوه طرح و رسیدگی به شکایات و تخلفات:
چنانچه فرد نسبت به رأی هیأت نظارت اعتراض داشته باشد، می تواند اعتراض خود را ظرف مدت یک هفته از تاریخ ابلاغ رأی به صورت مکتوب به دبیرخانه هیات نظارت ارسال کند.
هیات نظارت موظف است ظرف مدت دو هفته از زمان دریافت اعتراض، موضوع را بررسی و نتیجه نهایی را به فرد ابلاغ کند و چنانچه فرد نسبت نظر هیات نظارت قانع نشود، می تواند اعتراض خود را ظرف مدت دو هفته از تاریخ ابلاغ رأی به صورت مکتوب به دبیرخانه شورای فرهنگی دانشگاه ارائه دهد.
شورای فرهنگی دانشگاه موظف است، ظرف مدت دو هفته از زمان دریافت اعتراض، موضوع را بررسی و نتیجه نهایی را به فرد ابلاغ کند.
در صورت اعتراض فرد به تصمیم شورای فرهنگی دانشگاه یا امتناع از پاسخگویی در مهلت مقرر، موضوع در صورت درخواست فرد به هیأت مرکزی ارجاع و رأی هیأت مرکزی الزم الاجراست و در صورت گزارش هر گونه تخلف در برگزاری کرسی آزاداندیشی، موارد به هیات نظارت ارسال و این هیات مرجع تشخیص تخلف و ارجاع آن به مراجع ذی ربط خواهد بود.
ضوابط برگزاری کرسی های آزاداندیشی:
برگزاری هرگونه مراسم، از ۱۰ روز قبل از آغاز امتحانات پایان ترم تا زمان پایان امتحانات ممنوع است.
بر اساس این دستورالعمل، روابط عمومی دانشگاه موظف است نسبت به پوشش خبری و تصویری مراسم و انعکاس آن اقدام کند و حضور هر فرد با عنوان خبرنگار یا گزارشگر در محیط برگزاری مراسم ممنوع است.
مدت زمان اختصاص یافته به هر یک از گروهها برابر و حداکثر ۵۰ دقیقه است. این مدت زمان قابل تقسیم بین افراد متعددی توسط نماینده هر یک از گروه ها است.
هیچ یک از اعضای گروهها بیش از ۱۰ دقیقه صحبت نخواهند کرد و پس از پایان مهلت ۱۰ دقیقه ای هر گروه، گروه مقابل نیز ظرف حداکثر ۱۰ دقیقه به اظهار نظر می پردازد.
ملزومات ارائه دیدگاه در کرسی های آزاداندیشی:
-احترام به استقلال و تمامیت ارضی کشور
-پرهیز از ارائه یا القای مطالبی که منجر به تفرقه و تشتت در وحدت قومیت ها و مذاهب می شود.
-پرهیز جدی از توهین، تهمت، افترا، نشر اکاذیب و آمار غیر مستند و نادرست
-رعایت مبانی، آداب و اصول اخلاق اسلامی با تأکید بر حفظ صداقت و ارائه اطلاعات مستند
امتیازات برگزاری کرسی:
- ستاد موظف است هر ساله از کرسی های برتر و افراد فعال در برگزاری آن به نحو شایسته ای تقدیر کند.
-آن دسته از دانشجویان و اعضای هیات علمی که به برگزاری کرسی های نقد و نظریه پردازی اقدام کنند، به شرط اینکه موضوع کرسی مرتبط با رشته تخصصی فرد باشد و مورد تایید ستاد قرار گیرد، از امتیاز علمی برخوردار خواهد شد.
-میزان و شکل امتیازدهی از سوی معاونت پژوهشی دانشگاه اعلام خواهد شد.
معاونت فرهنگی و اجتماعی موظف است هر ساله اعتبار لازم برای حمایت از کرسی ها را مشخص و به معاونت طرح و برنامه دانشگاه اعلام کند. معاونت طرح و برنامه موظف است اعتبار مورد نیاز را در قالب یک ردیف مشخص به معاونت فرهنگی و اجتماعی تخصیص و ابلاغ کند.
انتهای پیام
