دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ | ۱۳:۰۸
نیاز به مشارکت نهادهای مختلف برای پروژه موزه علوم و فناوری ایران

نیاز به مشارکت نهادهای مختلف برای پروژه موزه علوم و فناوری ایران

سرپرست موزه ملی علوم و فناوری ایران با بیان اینکه در کشور متولی مشخصی برای میراث علمی ایران وجود ندارد، راه‌اندازی و گسترش فضای نمایشگاهی در حوزه میراث علمی را از برنامه‌های جدی این موزه دانست و گفت: پروژه موزه علوم و فناوری بسیار سنگین و حجیم است و برای پیشبرد آن به مشارکت شهرداری، فرهنگستان‌ها و سایر نهادها نیاز داریم.

به گزارش ایسنا، مصطفی ده‌پهلوان امروز در نشست خبری موزه علوم و فناوری ایران در پاسخ به سوال ایسنا درباره وضعیت بهره‌برداری رسمی و عمومی این مجموعه پس از گذشت حدود یک سال از بازگشایی موزه علوم و فناوری ایران، گفت: پروژه موزه علوم و فناوری، پروژه‌ای بسیار سنگین و حجیم است و به‌تدریج نیز بر ابعاد آن افزوده می‌شود. باید بررسی کنیم که در آینده چگونه می‌توانیم از عهده پیشبرد این پروژه بزرگ برآییم.

وی با بیان اینکه موزه به‌تنهایی قادر به پیشبرد همه ابعاد این پروژه نیست، تصریح کرد: اگر مشارکت‌هایی از سوی شهرداری، فرهنگستان‌ها و سایر نهادهایی که باید در این حوزه نقش‌آفرینی کنند، شکل بگیرد، می‌توانیم این مسیر را بهتر پیش ببریم.

ده‌پهلوان با اشاره به اولویت‌هایی که پس از ورود به موزه برای خود تعریف کرده است، افزود: اولویتی که برای این مجموعه در نظر گرفته‌ام و همکاران موزه و حتی مدیر پیشین نیز با آن موافق هستند، ایجاد تالارهای نمایشگاهی در حوزه میراث علمی است.

وی ادامه داد: در گذشته زحمات زیادی در این زمینه کشیده شده و در مخازن و گنجینه‌های موزه نیز آثاری برای این منظور آماده شده است.اکنون باید به سمت فراهم کردن فضای نمایشگاهی برویم تا بتوانیم این آثار را به مخاطبان موزه عرضه کنیم.

مشارکت دانشگاهیان و نخبگان در تصمیم‌گیری‌های محتوایی موزه

ده پهلوان درباره تشکیل سازوکار مشورتی با حضور متخصصان علوم پایه، مهندسی، فناوری و موزه‌داری علمی گفت: مشارکت دانشگاهیان و نخبگانی که در این حوزه فعالیت دارند، حتماً در دستور کار برنامه‌های ما قرار خواهد داشت.

انتقاد از نبود متولی مشخص برای میراث علمی ایران

 وی با بیان اینکه در کشور متولی مشخصی برای میراث علمی ایران وجود ندارد، گفت: متأسفانه ما در کشورمان متولی مشخصی برای میراث علمی ایران نداریم و بهترین جایگاه برای پرداختن به این موضوع، موزه ملی علوم و فناوری است.

ده‌پهلوان با اشاره به اینکه بخشی از احکام اساسنامه موزه ملی علوم و فناوری به موضوع میراث علمی ایران اختصاص دارد، افزود: مدیران پیشین و همکاران ما در این موزه تلاش‌های زیادی در این حوزه انجام داده‌اند و یکی از برنامه‌های جدی ما این است که فضای نمایشگاهی در حوزه میراث علمی راه‌اندازی سود و گسترش پیدا کند تا موزه بتواند نقش خود را در معرفی میراث علمی به جامعه ایفا کند.

سرپرست موزه ملی علوم و فناوری ایران با اشاره به ضرورت همکاری شهرداری تهران در این زمینه، ادامه داد: مجموعه شهرداری تهران می‌توانند در این مسیر کمک کنند؛ چراکه ما به‌تنهایی نمی‌توانیم از عهده چنین موضوع بزرگی برآییم. ایران پیشینه و ظرفیت بسیار قوی در حوزه مسائل علمی دارد و باید بتوانیم از حیثیت علمی خود، چه از نظر گذشته و چه از نظر جایگاه علمی امروز، دفاع کنیم.

وی ترویج علم و ارتقای سواد جامعه را از دیگر مأموریت‌های مهم این مجموعه دانست و گفت: ارتقای سواد جامعه، چه سواد علمی و چه سایر ابعاد مرتبط با رسالت موزه، موضوعی جدی است.

ده‌پهلوان در ادامه با اشاره به اینکه وضعیت و برنامه‌های موزه علوم و فناوری جزئیات زیادی دارد، اظهار کرد: این موضوع را در یک نشست جداگانه و با جزئیات بیشتر برای خبرنگاران تشریح خواهیم کرد؛ از جمله اینکه چشم‌انداز پیش روی ما چیست، آیا از عهده تحقق آن برخواهیم آمد و چه موانع و مشکلاتی در این مسیر وجود دارد.

هویت ملی و میراث تاریخی؛ موضوعی فراتر از موزه‌داری

ده‌پهلوان در پاسخ به پرسشی درباره نقش موزه‌ها در تقویت هویت ملی و همبستگی اجتماعی، اظهار کرد: موضوعی که ما به‌شدت به آن نیاز داریم، تقویت هویت ملی و همبستگی ملی است؛ موضوعی که اهمیت آن را در جریان جنگ ۱۲ روزه و حتی جنگ‌های بعدی به‌خوبی احساس کردیم.

وی با اشاره به حساسیت‌هایی که گاهی درباره مفهوم ملی‌گرایی وجود دارد، افزود: متأسفانه گاهی وقتی از ملی‌گرایی صحبت می‌شود، برخی آن را با اقدامات و برداشت‌های خاصی از دوران پهلوی دوم پیوند می‌زنند و ممکن است نسبت به واژه هویت ملی حساسیت داشته باشند، در حالی که هویت ملی، روح و جان یک کشور است.

ده‌پهلوان ادامه داد: بخش مهمی از هویت ملی از طریق میراثی شکل می‌گیرد که از گذشتگان به جا مانده است؛ چه در کالبد فیزیکی و چه در ابعاد ناملموس و معنوی. این موضوع بسیار جدی است و باید در دستور کار همگان قرار گیرد.

وی با اشاره به اینکه موضوع ترویج علم در هشتمین همایش ملی موزه نیز مورد توجه قرار گرفته است، گفت: در این همایش به این موضوعات پرداخته خواهد شد، اما موضوع موزه‌ها و هویت ملی به اندازه‌ای اهمیت دارد که می‌تواند به‌تنهایی موضوع یک همایش مستقل باشد تا بتوانیم ابعاد مختلف آن را بررسی کنیم.

انتقاد از کم‌توجهی به سواد دانش‌آموزان و جامعه

سرپرست موزه ملی علوم و فناوری ایران با تأکید دوباره بر اهمیت ارتباط موزه با جامعه، تصریح کرد: نکته مهم این است که جامعه را جدی بگیریم. اگر جامعه را جدی نگیریم، با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد. امروز باید بپرسیم سطح سواد دانش‌آموزان ما چگونه است، سواد فرهنگی آنها در چه وضعیتی قرار دارد و جامعه چه برداشتی از این موضوعات دارد.

وی افزود: به نظر من در این زمینه کوتاهی کرده‌ایم؛ نه‌تنها دستگاه‌های اجرایی، بلکه دستگاه‌های علمی نیز باید موضوع هویت ملی و ارتقای آگاهی جامعه را جدی بگیرند.

ده‌پهلوان در ادامه با اشاره به برخی اظهارنظرهای اخیر درباره ایران در عرصه بین‌المللی، گفت: در سخنان اخیر مسئولان آمریکا در جنگ اخیر تلاش‌هایی برای ایجاد شکاف و یکدست کردن اروپا در مقابل ما مطرح شده است، اما پشتوانه تاریخی و میراثی ما می‌تواند مانند سدی محکم در برابر چنین رویکردهایی عمل کند.

وی با اشاره به تأکید برخی افراد در سطح جهانی بر پیشینه تاریخی ایران، ادامه داد: در سطح جهان افرادی درباره ایران اظهارنظر می‌کنند و بر پشتوانه تاریخی این کشور تأکید دارند. وقتی جهانیان به این موضوع اعتراف می‌کنند که ملت ایران به‌سادگی از پا درنمی‌آید، چرا خودمان باید این موضوع را نادیده بگیریم؟ ما نیز باید در همین مسیر حرکت کنیم.

صیانت از میراث ایران و جلوگیری از انتساب دستاوردهای علمی به دیگر کشورها

ده‌پهلوان در پاسخ به پرسشی درباره نگاه تخصصی خود به حوزه میراث فرهنگی و باستان‌شناسی و نسبت آن با مسئولیت جدیدش در موزه علوم و فناوری، اظهار کرد: من در حوزه تخصصی خودم فعالیت دارم و در حوزه میراث فرهنگی و باستان‌شناسی نیز فعالیت داشته‌ام.

وی با اشاره به برخی موارد انتساب دستاوردهای علمی دانشمندان ایرانی به کشورهای دیگر، گفت: در برخی موارد می‌بینیم حتی دستاوردهای علمی دانشمندان ما نیز به نام کشورهای دیگر مطرح می‌شود. این هم نوعی غارت فرهنگی است و امیدواریم در این حوزه بتوانیم اقدامات مؤثری انجام دهیم.

ده‌پهلوان با تأکید بر اهمیت صیانت از میراث ایران، تصریح کرد: میراث ایران برای ما خط قرمز است و حفاظت از آن باید در برنامه‌های موزه و مجموعه‌های مرتبط با میراث فرهنگی و باستان‌شناسی جدی گرفته شود.

فناوری‌های نوین برای انتقال بهتر محتوای علمی و میراثی به مردم

سرپرست موزه ملی علوم و فناوری ایران در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای انتقال محتوای علمی و میراثی به جامعه اشاره کرد و گفت: بسیاری از موزه‌های ما این امکان را ندارند که همه ظرفیت‌ها و اطلاعات مربوط به آثار را در فضای نمایشگاهی خود به مخاطب ارائه کنند.

وی با اشاره به وضعیت معرفی آثار و محوطه‌های تاریخی، افزود: در برخی محوطه‌ها و مجموعه‌های تاریخی، اشیایی به نمایش گذاشته می‌شوند، اما مخاطب عام هنگام بازدید ممکن است برداشت و درک درستی از آن اثر یا محوطه نداشته باشد و نتواند ارتباط مناسبی با آن برقرار کند.

ده‌پهلوان ادامه داد: در بسیاری از موارد، اطلاعات و توضیحات کافی برای ایجاد ارتباط میان مخاطب و اثر وجود ندارد و همین مسئله بر میزان استقبال و بازدید مردم تأثیر می‌گذارد.

وی با اشاره به تجربه خود در ارتباط با دانشجویان موزه‌داری، مردم و دانش‌آموزان، گفت: تجربه زیادی در این حوزه دارم و در تعامل با دانشجویان، مردم و دانش‌آموزان دیده‌ام که بازدیدکنندگان از برخی مجموعه‌ها، مانند موزه مقدم، ممکن است تنها بخش بسیار محدودی از آنچه در مجموعه وجود دارد، دریافت کنند.

سرپرست موزه ملی علوم و فناوری ایران تأکید کرد: با استفاده از فناوری‌های نوین می‌توانیم پیام و محتوای آثار را بهتر به مردم منتقل کنیم. واقعیت افزوده و فناوری‌های مشابه می‌توانند در این زمینه کمک‌کننده باشند.

وی با اشاره به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، شتاب‌دهنده‌ها و استارتاپ‌ها در این حوزه گفت: می‌توانیم با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان، شتاب‌دهنده‌ها و استارتاپ‌هایی که در این زمینه فعالیت دارند، به سمت ارائه این خدمات در سطح کشور حرکت کنیم.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی