همزمان با روز جهانی محیط زیست، موضوع حفاظت از زیستبومها و صیانت از گونههای ارزشمند جانوری و گیاهی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که در استان خراسان جنوبی با توجه به شرایط اقلیمی و گستردگی عرصههای طبیعی، اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
در شرایطی که تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی و فشارهای انسانی بیش از گذشته بر زیستبومها اثر گذاشته، نقش حفاظت محیط زیست از یک مسئولیت اداری فراتر رفته و به ضرورتی برای حفظ کیفیت زندگی و امنیت نسلهای آینده تبدیل شده است. استان خراسان جنوبی نیز به دلیل شرایط خاص اقلیمی و تنوع زیستی موجود، بیش از بسیاری از مناطق کشور نیازمند توجه مستمر به برنامههای حفاظتی و مشارکت اجتماعی در صیانت از طبیعت است.
روز جهانی محیط زیست فرصتی است برای بازخوانی دستاوردها، چالشها و ظرفیتهایی که در حوزه حفاظت از منابع طبیعی و حیات وحش وجود دارد؛ ظرفیتی که در خراسان جنوبی با وجود محدودیتهای اقلیمی همچنان زنده و پویاست و استمرار آن نیازمند همراهی مردم، دستگاههای اجرایی و تقویت نگاه علمی و آیندهنگر به مدیریت محیط زیست است.
علی خانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: محیط زیست امروز تنها یک حوزه تخصصی نیست بلکه مستقیماً با کیفیت زندگی، امنیت زیستی و آینده توسعه در ارتباط قرار دارد و هرچه نگاه مسئولانهتری به منابع طبیعی داشته باشیم، دستاوردهای پایدارتری برای نسلهای آینده رقم خواهد خورد.
وی افزود: خراسان جنوبی با وجود اقلیم خشک و محدودیتهای طبیعی، همچنان یکی از استانهای دارای ظرفیت ارزشمند در حوزه تنوع زیستی است و استمرار حفاظت و پایش موجب شده بسیاری از زیستگاههای استان پویایی خود را حفظ کنند.
خانی ادامه داد: یکی از مهمترین رویکردهای مجموعه محیط زیست استان، تقویت حفاظت میدانی و افزایش حضور در مناطق تحت مدیریت بوده که نتایج آن در ثبت رخدادهای طبیعی و کاهش بخشی از تهدیدها قابل مشاهده است.
وی بیان کرد: بازدیدهای مستمر از مناطق حفاظتشده با هدف ارزیابی وضعیت پوشش گیاهی، منابع آبی، شرایط زیستگاهها و شناسایی تهدیدهای احتمالی انجام میشود تا تصمیمگیریها مبتنی بر واقعیتهای میدانی باشد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت: حفاظت از طبیعت تنها به معنی جلوگیری از تخلف نیست بلکه حفظ کارکرد طبیعی اکوسیستمها، استمرار زادآوری گونهها و ارتقای تابآوری زیستگاهها نیز بخشی از این مأموریت محسوب میشود.
از ثبت گونههای جدید تا تقویت پایش زیستگاهها
وی با اشاره به ثبت رخدادهای ارزشمند در حوزه حیات وحش اظهار کرد: مشاهده و ثبت گونههایی که پیشتر در استان ثبت نشده بودند، نشان میدهد برخی زیستگاههای طبیعی همچنان ظرفیت زیستی بالایی دارند.
خانی افزود: ثبت پرنده کشیم گردنسیاه برای نخستینبار در شهرستان خوسف تنها یک مشاهده ساده نیست بلکه نشانهای از ظرفیت اکولوژیک منطقه و اهمیت حفظ منابع آبی و زیستگاههای طبیعی است.
وی ادامه داد: ثبت گونههای جدید علاوه بر ارتقای دادههای علمی، میتواند زمینه توسعه فعالیتهای پژوهشی، آموزشی و حتی ظرفیتهای مرتبط با طبیعتگردی مسئولانه را فراهم کند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی بیان کرد: آبگیرها و پهنههای طبیعی استان در سالهای مختلف میزبان گونههای متنوعی از پرندگان بودهاند و حفاظت از این عرصهها باید بهعنوان یک اولویت جدی دنبال شود.
وی با اشاره به فصل زادآوری حیات وحش گفت: هر ساله با آغاز فصل بهار، دوره حساس زاد و ولد بسیاری از گونهها آغاز میشود و رعایت اصول طبیعتگردی در این بازه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
خانی اظهار کرد: زندهگیری نوزادان حیات وحش، حتی با نیت کمک، میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به چرخه طبیعی وارد کند و در بسیاری از موارد امکان بازگشت این حیوانات به طبیعت از بین میرود.
وی افزود: از مردم درخواست داریم در صورت مشاهده نوزادان حیات وحش بدون دخالت مستقیم، موضوع را از طریق مسیرهای قانونی و سامانههای اطلاعرسانی به محیط زیست اعلام کنند.
حفاظت مؤثر؛ نتیجه مشارکت مردم و حضور محیطبانان
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات حفاظتی انجام شده گفت: حضور محیطبانان در مناطق، کنترل مستمر و همراهی مردم موجب شده موارد متعددی از تخلفات پیش از ایجاد خسارت متوقف شود.
وی ادامه داد: در برخی بازدیدهای میدانی، مواردی از تعلیف غیرمجاز و بهرهبرداری نادرست از پوشش گیاهی شناسایی و از ادامه آن جلوگیری شد.
خانی بیان کرد: تعادل میان بهرهبرداری و حفاظت اهمیت زیادی دارد و هرگونه فشار خارج از ظرفیت اکولوژیک میتواند روند بازسازی طبیعی را با اختلال مواجه کند.
وی افزود: پوشش گیاهی در مناطق خشک فقط یک عنصر طبیعی نیست بلکه بخشی از سازوکار حفظ خاک، کاهش فرسایش و پایداری حیات وحش محسوب میشود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی اظهار کرد: در کنار اقدامات حفاظتی، مقابله قانونی با شکار و صید غیرمجاز و زندهگیری گونهها نیز با جدیت دنبال میشود.
وی گفت: تلاش محیطبانان و همکاری نهادهای همکار در ماههای اخیر منجر به کشف و جلوگیری از برخی تخلفات و صیانت از گونههای ارزشمند شده است.
خانی ادامه داد: هدف از این اقدامات صرفاً برخورد قانونی نیست بلکه ایجاد بازدارندگی و تقویت فرهنگ احترام به طبیعت است.
محیط زیست؛ سرمایه توسعه آینده
وی با اشاره به اهمیت تالابها و زیستگاههای حساس استان گفت: تالابها و مناطق طبیعی علاوه بر ارزش زیستی، بخشی از امنیت اکولوژیک و پایداری سرزمین را تأمین میکنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی افزود: کاهش فشار بر زیستگاهها، مدیریت منابع و ارتقای آگاهی عمومی سه محور اصلی برنامههای محیط زیست استان است.
وی اظهار کرد: توسعه پایدار زمانی محقق میشود که محیط زیست نه بهعنوان محدودیت بلکه بهعنوان سرمایه توسعه دیده شود.
خانی گفت: رسانهها، دانشگاهها، تشکلهای مردمی و شهروندان هرکدام بخشی از جریان حفاظت هستند و بدون مشارکت اجتماعی امکان موفقیت وجود ندارد.
وی ادامه داد: برنامههای هفته محیط زیست نیز با هدف تقویت فرهنگ عمومی، معرفی ظرفیتهای طبیعی و افزایش مسئولیتپذیری اجتماعی طراحی شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در پایان اظهار کرد: طبیعت استان همچنان ظرفیتهای فراوانی برای امید، پایداری و توسعه دارد و مسیر حفاظت زمانی موفق خواهد بود که همه خود را در قبال این میراث مشترک مسئول بدانیم.
انتهای پیام
