همزمان با چهارمین روز هفته محیط زیست با عنوان «از تالابها تا دریاها؛ سرمایه ملی، میراث بیننسلی» و با تأکید بر احیای تالابها، حفاظت از تنوع زیستی و صیانت از زیستبومهای آبی، اهمیت حفظ این ذخایر طبیعی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
تالابها بهعنوان یکی از مؤثرترین اکوسیستمهای طبیعی، علاوه بر تأمین زیستگاه گونههای گیاهی و جانوری، نقش مهمی در تنظیم چرخه آب، کاهش گرد و غبار، تعدیل شرایط اقلیمی و تقویت تابآوری سرزمین دارند.
در سالهای اخیر، کاهش بارندگی، تغییرات اقلیمی و فشار بر منابع طبیعی، پایداری بسیاری از زیستبومهای آبی را با چالش مواجه کرده و ضرورت مدیریت علمی و حفاظت مستمر از این سرمایههای طبیعی را دوچندان ساخته است. در این میان، توجه به احیای تالابها و حفظ تنوع زیستی نهتنها یک ضرورت محیطزیستی بلکه اقدامی مؤثر در مسیر توسعه پایدار و حفظ حقوق نسلهای آینده به شمار میرود.
علی خانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی، در گفتوگو با ایسنا با اظهار کرد: آبگیری تالابها و آبگیرهای طبیعی استان در این دوره میتواند شرایط مطلوبی برای حضور گونههای مهاجر و استمرار چرخههای طبیعی در زیستگاههای استان فراهم کند.
وی با بیان اینکه تالابها تنها پهنههای آبی نیستند بلکه بخشی از زیرساخت طبیعی استان محسوب میشوند، افزود: این زیستبومها در کنترل گرد و غبار، تغذیه منابع آب زیرزمینی، ایجاد تعادل اقلیمی، حفظ تنوع زیستی و ایجاد پناهگاه برای گونههای جانوری نقش مؤثری دارند.
خانی با اشاره به شرایط اقلیمی خراسان جنوبی گفت: استان در پهنه خشک و نیمهخشک کشور قرار گرفته و کاهش بارندگی، افزایش دما و غیردائمی بودن جریانهای سطحی باعث شده پایداری تالابها وابستگی زیادی به الگوی بارش و روانابهای فصلی داشته باشد.
وی ادامه داد: در کنار عوامل طبیعی، فشارهای انسانی نیز بر وضعیت زیستگاههای آبی اثرگذار است؛ برداشت بیش از ظرفیت منابع آب، توسعه نامتوازن کشاورزی، تغییر کاربری اراضی، تخریب پوشش گیاهی، افزایش تبخیر و ناهماهنگی در مدیریت منابع آب از جمله مواردی است که میتواند کارکرد طبیعی این زیستبومها را تحت تأثیر قرار دهد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: خشک شدن پهنههای تالابی تنها به کاهش سطح آب محدود نمیشود، بلکه پیامدهایی مانند افزایش کانونهای گرد و غبار، جابهجایی ذرات نمکی، افت کیفیت خاک، تهدید سلامت جوامع محلی و کاهش تابآوری اکولوژیکی مناطق پیرامونی را به همراه دارد.
خانی با اشاره به آبگیری اخیر بخشی از تالابهای استان افزود: این شرایط ضمن کاهش نسبی ریزگردها، موجب تقویت پوشش گیاهی، بهبود شرایط زیستگاهی و بازگشت تدریجی برخی گونههای وابسته به اکوسیستمهای آبی شده است.
وی با تأکید بر ظرفیتهای طبیعی خراسان جنوبی اظهار کرد: این استان با وجود اقلیم بیابانی از تنوع زیستی قابل توجهی برخوردار است و زیستگاههای کوهستانی، دشتی، کویری، رودخانهای و تالابی، شرایط حضور صدها گونه گیاهی و جانوری را فراهم کردهاند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی ادامه داد: در زیستگاههای استان گونههای ارزشمند و شاخصی از پرندگان، پستانداران و خزندگان حضور دارند و برخی گونههای بومی کشور نیز در این منطقه زیست میکنند که حفاظت از آنها مستلزم حفظ زیستگاههای طبیعی است.
خانی گفت: تالابها و مناطق تحت مدیریت محیط زیست تنها ذخایر طبیعی نیستند، بلکه بخشی از سرمایههای بیننسلی محسوب میشوند و حفاظت از آنها نیازمند مشارکت مردم، رعایت ملاحظات توسعهای و توجه جدی به حقابههای زیستمحیطی است.
وی تأکید کرد: استمرار حفاظت از زیستگاههای طبیعی، مدیریت علمی منابع آب و ارتقای آگاهی عمومی میتواند زمینه حفظ تنوع زیستی و افزایش تابآوری اکولوژیکی خراسان جنوبی را در برابر تغییرات اقلیمی فراهم کند.
انتهای پیام
