امروزه بسیاری از جوانان، حتی با وجود تمایل جدی به تشکیل خانواده، به دلیل نگرانی از آینده اقتصادی و ناتوانی در تأمین حداقل‌های زندگی، تصمیم به تعویق ازدواج می‌گیرند. موضوعی که به باور صاحب‌نظران، صرفاً با پرداخت تسهیلات بانکی قابل حل نیست و نیازمند اصلاحات اساسی در حوزه اشتغال، مسکن و معیشت خانوارهاست.

مصطفی اقلیما، پدر انجمن مددکاری اجتماعی ایران، با اشاره به عوامل متعدد مؤثر بر ازدواج جوانان، به ایسنا گفت: ازدواج یا عدم ازدواج به‌موقع، معلول مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است و نمی‌توان آن را صرفاً به یک متغیر محدود کرد.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد اغلب جوانان مجرد تمایل به ازدواج دارند، اما شرایط اقتصادی و اجتماعی موجود این امکان را از آنان سلب کرده است. بسیاری از جوانان حتی بدون چشمداشت به مهریه، جهیزیه یا مراسم پرهزینه، حاضر به ازدواج هستند، اما نداشتن شغل پایدار و نگرانی از آینده، مانع تصمیم‌گیری آنان می‌شود.

اقلیما با انتقاد از نگاه تک‌بعدی به مسئله ازدواج جوانان، گفت: نمی‌توان انتظار داشت تنها با افزایش مبلغ وام ازدواج، آمار ازدواج رشد کند یا اهداف قانون جوانی جمعیت محقق شود. در شرایط فعلی برخی زوج‌های جوان حتی توانایی پرداخت اقساط وام خود را ندارند و خانواده‌هایشان ناچار به کمک مالی می‌شوند.

به گفته این جامعه‌شناس، افزایش تسهیلات بانکی بدون فراهم کردن زیرساخت‌های اقتصادی لازم، نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه در برخی موارد به فشار مالی مضاعف بر زوج‌های جوان منجر می‌شود.

وی تأکید کرد: وام ازدواج زمانی می‌تواند مؤثر باشد که در کنار آن فرصت‌های شغلی پایدار، امنیت اقتصادی و امکان دسترسی به مسکن مناسب نیز فراهم شود. در غیر این صورت، تنها بدهی جدیدی به مشکلات موجود جوانان افزوده خواهد شد.

پدر انجمن مددکاری اجتماعی ایران با اشاره به بحران مسکن اظهار کرد: امروز اجاره یک واحد کوچک در مناطق پایین شهر تهران به چند ۱۰ میلیون تومان در ماه رسیده است. جوانی که شغل ثابت ندارد یا حقوقی در حد قانون کار دریافت می‌کند، چگونه می‌تواند هم اجاره خانه بپردازد، هم اقساط وام را تسویه کند و هم هزینه‌های جاری زندگی را تأمین کند؟

وی افزود: در بسیاری از خانواده‌ها تمام درآمد یک فرد صرف هزینه مسکن می‌شود و به همین دلیل زن و شوهر ناچارند هر دو شاغل باشند تا بتوانند از پس مخارج زندگی برآیند.

اقلیما معتقد است افزایش تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها، امید به آینده را در میان بخش قابل توجهی از جامعه کاهش داده است.

وی گفت: وقتی مردم برای تأمین نیازهای اولیه زندگی با مشکل مواجه هستند، طبیعی است که تمایلی به پذیرش مسئولیت‌های جدید نداشته باشند. در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار داشت تنها با پرداخت تسهیلات بانکی، تحولی در حوزه ازدواج و فرزندآوری ایجاد شود.

این جامعه‌شناس همچنین خاطرنشان کرد: بسیاری از زوج‌های جوان به دلیل ناتوانی در تأمین هزینه‌های زندگی، علی‌رغم تمایل شخصی، از فرزندآوری صرف‌نظر می‌کنند یا آن را به سال‌های آینده موکول می‌کنند.

اقلیما به تأثیر مشکلات اقتصادی بر روابط خانوادگی اشاره کرد و گفت: کار مداوم و ساعات طولانی اشتغال زوجین برای تأمین هزینه‌های زندگی، فرصت تعاملات عاطفی را کاهش می‌دهد. خستگی جسمی و روانی ناشی از فشارهای اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات خانوادگی و افزایش تنش در زندگی مشترک شود.

وی افزود: بسیاری از خانواده‌ها در شرایطی زندگی می‌کنند که بخش عمده درآمدشان صرف هزینه‌های ضروری می‌شود و این مسئله کیفیت زندگی و رضایت زناشویی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

به‌ گزارش ایسنا، کارشناسان حوزه اجتماعی معتقدند حل بحران ازدواج و کاهش نرخ فرزندآوری نیازمند نگاهی جامع و بلندمدت است. ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، کنترل تورم، تسهیل دسترسی به مسکن، افزایش امنیت اقتصادی و تقویت امید اجتماعی از جمله مهم‌ترین پیش‌شرط‌های موفقیت سیاست‌های جمعیتی به شمار می‌روند.

آنچه امروز بیش از هر چیز به چشم می‌آید، فاصله میان سیاست‌های تشویقی و واقعیت‌های اقتصادی زندگی جوانان است؛ فاصله‌ای که تا پر نشود، افزایش وام ازدواج به تنهایی نمی‌تواند گرهی از مشکلات نسل جوان باز کند. به باور کارشناسان، ازدواج زمانی رونق خواهد گرفت که جوانان نسبت به آینده شغلی، اقتصادی و اجتماعی خود احساس امنیت و ثبات داشته باشند؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اصلاحات بنیادین در ساختار اقتصادی کشور است.

انتهای پیام