رضا سلمآبادی در گفتوگو با ایسنا با تأکید بر اینکه فرآیند شناسایی افراد نسبت به گذشته بسیار دقیقتر و مبتنی بر دادههای سامانهای شده است، اظهار کرد: بهعنوان نمونه، پس از دریافت کد ملی، ابتدا دهک اقتصادی فرد بررسی میشود. اگر دهک فرد خارج از دامنه موردنظر باشد، طبیعتاً در اولویت پذیرش قرار نمیگیرد. پس از آن نیز وضعیت بیمه، اشتغال، مستمری و سایر شاخصهای اقتصادی و معیشتی او بهصورت مرحلهبهمرحله بررسی میشود.
وی افزود: برای مثال، اگر مشخص شود فرد در جایی شاغل است، یا سابقه بیمه فعال دارد، یا از صندوقی مستمری دریافت میکند، این اطلاعات در بررسی نهایی اثرگذار خواهد بود. حتی در مواردی که فرد مدعی است شاغل نیست، اما در سامانه بیمه نام او در یک کارگاه ثبت شده، موضوع با دقت بررسی میشود. گاهی نیز ممکن است فرد واقعاً در آن محل مشغول به کار نباشد، اما نام او به دلایلی در فهرست ثبت شده باشد. در چنین شرایطی، بررسی میدانی و ارزیابی تکمیلی انجام میشود تا تصمیم نهایی بر اساس واقعیت زندگی فرد گرفته شود، نه فقط دادههای خام سامانهای.
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) خراسان رضوی با اشاره به اینکه تشخیص نیازمندی صرفاً با سامانه انجام نمیشود و پس از مرحله استعلام، نقش مددکاران بسیار مهم است، گفت: پس از تأیید اولیه، مددکار به محل زندگی فرد مراجعه میکند و وضعیت واقعی او را از نزدیک بررسی میکند. این بازدید میدانی کمک میکند تا شرایط خاصی که ممکن است در سامانهها منعکس نشده باشد، شناسایی شود. برای مثال، ممکن است یک زن سالمندِ تنها، با وجود شرایط دشوار، به هر دلیل مراجعهای به کمیته امداد نداشته باشد. در چنین مواردی، اگر شناسایی فقط بر پایه مراجعه حضوری باشد، ممکن است چنین فردی از چرخه حمایت جا بماند.
سلمآبادی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، در سال گذشته تلاش شد نگاه مراجعهمحور تا حدی به نگاه شناساییمحور نزدیک شود. در همین راستا، پیگیریهایی برای دریافت اطلاعات دهکهای پایین صورت گرفت تا بتوان افراد نیازمند را حتی پیش از مراجعه رسمی، شناسایی و بررسی کرد. هدف این بود که اطلاعات دهکهای یک تا سه بهگونهای در اختیار قرار گیرد که بتوان با همکاری شوراها، دهیاران، نیروهای محلی و مددکاران، وضعیت افراد بهصورت دقیق ارزیابی شود. البته در عمل، بخشی از دادههای دریافتی با واقعیتهای میدانی مغایرت داشت و همین موضوع، ضرورت تکمیل فرآیند شناسایی با بررسی حضوری و محلی را بیش از پیش نشان داد.
وی تأکید کرد: در مجموع، امروز شناسایی مددجویان ترکیبی از دادههای سامانهای، استعلامهای رسمی، خوداظهاری، تحقیق میدانی و ارزیابی مددکاری است. این رویکرد کمک میکند تا هم از ورود افراد فاقد شرایط جلوگیری شود و هم کسانی که واقعاً نیازمندند، حتی اگر خودشان توان یا امکان مراجعه نداشته باشند، شناسایی و حمایت شوند. چنین فرآیندی اگرچه پیچیدهتر از گذشته است، اما دقت، عدالت و اثربخشی بیشتری در ارائه خدمات حمایتی ایجاد میکند.
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) خراسان رضوی در ادامه با تأکید بر اینکه در نظام حمایتی، گاهی پیچیدگیهای جمعیتی و خانوار منجر به چالشهایی در فرآیند شناسایی و تخصیص یارانه یا حمایت میشود، بیان کرد: زوجی که بهصورت جداگانه یارانه خود را دریافت میکنند اما همچنان تحت یک سقف زندگی مشترک هستند. در چنین شرایطی، ممکن است سامانه، یکی از همسران را بهعنوان سرپرست خانوار شناسایی نکند، یا وضعیت خانوار بهدرستی منعکس نشود. این موضوع میتواند در ارزیابیهای بعدی مانند دهکبندی نیز تأثیرگذار باشد، چراکه مجموع درآمد و دارایی خانوار بهدرستی محاسبه نمیشود.
سلمآبادی ادامه داد: همچنین، خطاهای اطلاعاتی مانند نادرست بودن شماره تلفن یا آدرس، پیگیریها را با مشکل مواجه میکند. این خطاهای سیستمی یا انسانی، گاهی مانع از برقراری ارتباط مؤثر و ارائه خدمات میشود. در این میان، نکته مهمی که وجود دارد این است که تعداد افراد در دهکهای پایین مانند دهکهای یک تا سه در یک استان، لزوماً به معنای فقدان مشکلات اطلاعاتی نیست؛ ممکن است این افراد مشمول حمایتهای دیگر نیز باشند که در ارزیابی اولیه لحاظ نشده است.
نقش حمایتهای حقوقی در خودکفایی مددجویان
وی با تأکید بر اینکه یکی از مهمترین ابعاد توانمندسازی در کمیته امداد، حمایتهای حقوقی است، اظهار کرد: گاهی فردی حقی قانونی دارد، اما بهدلیل ناآگاهی، ناتوانی مالی یا نداشتن امکان پیگیری، نمیتواند از حق خود دفاع کند. برای مثال، ممکن است سهمی از ارث به مددجو تعلق گرفته باشد، اما او توان مراجعه به مراجع قضایی و پیگیری پرونده را نداشته باشد. در چنین مواردی، کمیته امداد از ظرفیت حقوقی خود استفاده میکند، برای فرد وکیل میگیرد و هزینههای مربوط را نیز تأمین میکند تا حق او احیا شود. اگر در نتیجه این پیگیری، دارایی قابل توجهی به فرد برسد و بتواند زندگی خود را مدیریت کند، طبیعتاً از چرخه حمایت مستمر خارج میشود.
مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی ادامه داد: نمونه دیگر، پروندههای مربوط به دیه است. گاهی سرپرست خانوار در حادثهای جان خود را از دست داده یا دچار آسیب جدی شده و حق خانواده او تضییع شده است. در چنین شرایطی نیز کمیته امداد ورود میکند، وکیل در اختیار خانواده قرار میدهد و مسیر قانونی را تا حصول نتیجه پیگیری میکند. اگر دیهای برای خانواده احیا شود و رقم آن بتواند بخش مهمی از نیازهای زندگی آنان را پوشش دهد، این موضوع خود به عاملی برای توانمندسازی و کاهش وابستگی تبدیل میشود. به همین دلیل، توانمندسازی در کمیته امداد فقط به اشتغال محدود نیست و ابعاد متنوعی از جمله حقوقی، درمانی، مسکن و پیگیریهای اجتماعی را دربرمیگیرد.
انتهای پیام
